Zelftherapie voor angst en depressie (incl. vragen + PDF)

Zelftherapie verwijst in het algemeen naar het idee om iemands eigen emotionele of psychologische problemen te behandelen, zonder de hulp van een therapeut.

Maar wat betekent het eigenlijk?

In dit artikel kijken we naar het verschil tussen zelftherapie en nauw verwante thema's, zoals zelfhulp en zelfcounseling.

Doorheen dit artikel bekijken we hoe zelftherapie een aanzienlijk krachtig hulpmiddel kan zijn bij het omgaan met angst en depressie, en hoe je gebruik kunt maken van wat we al weten over dit idee om jezelf en anderen te helpen.

Voordat je verder leest, leek het ons leuk om onze vijf tools voor positieve psychologie gratis te downloaden. Deze wetenschappelijk onderbouwde oefeningen verkennen fundamentele aspecten van positieve psychologie, waaronder sterke punten, waarden en zelfcompassie, en geven je de tools om je welzijn te verbeteren.

Wat is zelftherapie?

Net zoals er een breed scala aan verschillende soorten psychotherapie bestaat, kan zelftherapie veel verschillende definities hebben. Over het algemeen verwijst de term naar psychotherapie die we zelf kunnen uitvoeren, zonder tussenkomst of hulp van een therapeut (King et al., 2017).

Laten we eens kijken naar verschillende termen die door elkaar worden gebruikt met 'zelftherapie'.

Zelftherapie, zelfbegeleiding en zelfhulptherapie. Is het hetzelfde?

Zelftherapie, zelfhulptherapie en zelfcounseling klinken veel als hetzelfde.

En om eerlijk te zijn, verschillende beoefenaars (en individuen) kunnen ervoor kiezen om de termen hetzelfde of op verschillende manieren te gebruiken. Als dat verwarrend klinkt, dan komt dat omdat er geen strikte regels zijn voor het gebruik van de verschillende termen.

Zelftherapie vs Zelfbegeleiding

Volgens The Counsellor's Guide verwijst zelfcounseling naar de praktijk van:

"Het eigen gedrag onderzoeken, met behulp van psychoanalytische methoden van vrijdenken en vrije associatie". Het kanje"helpen om alledaagse situaties effectiever onder controle te krijgen en je in staat stellen om voortdurend vooruitgang te boeken".

Zelfhulpbenaderingen kunnen bestaan uit het toepassen van technieken zoals Glasser's Reality Theory (RT), Gestalttherapie en Ellis' Rationeel-Emotieve Therapie (RET), maar ook uit hulpmiddelen zoals meditatie, ontspanning en meer (Makuch, 2014; Martin, 2014).

Merriam Webster definieert zelftherapie aan de andere kant als volgt:

"Therapeutische behandeling van zichzelf, vooral om met persoonlijke of emotionele problemen om te gaan.

Hoewel bij beide in meer of mindere mate sprake is van introspectie, kan het verschil dus liggen in wat therapie onderscheidt van counseling. WebMD (WebMD, 2018) vat dit mooi samen:

"Counseling is meestal ook meer van korte duur dan therapie. Psychotherapie is langduriger dan counseling en richt zich op een breder scala aan onderwerpen."

Zelftherapie vs Zelfhulp Therapie

Er is een aanzienlijke overlap tussen zelftherapie en zelfhulptherapie. Dat komt omdat beide termen zelfgestuurde methoden beschrijven om psychologische problemen te behandelen of onze interne capaciteiten te vergroten. Zelfhulptherapie' impliceert dat er een specifiek probleem wordt aangepakt, hoewel er geen strikte definitie van bestaat. Zelftherapie' omvat het vergroten van onze capaciteiten.

Wat je misschien ook opvalt, is dat 'zelfhulptherapie' en 'zelftherapie' heel vaak worden gebruikt om Cognitieve Gedragstherapie(CGT) te beschrijven. Het is de moeite waard om op te merken dat, hoewel beide in meer of mindere mate CGT kunnen inhouden, het in de reguliere media gebruikelijker is om CGT explicieter in verband te brengen met CGT (Anxiety Canada, 2018; NHS Inform, 2018).

Kortom, beide zijn bijna hetzelfde en geen van beide is uitsluitend gekoppeld aan CGT. Zoals we zullen zien, kan zelftherapie gebruikt worden om veel verschillende technieken te beschrijven.

Kun je aan zelftherapie doen en werkt het?

Zelftherapie is absoluut iets dat je zelf kunt doen om aan angst of depressie te werken, zonder dat je daarvoor geaccrediteerd hoeft te zijn of een formele kwalificatie hoeft te behalen. In feite kan het een voordelige en meer praktische oplossing zijn voor minder ernstige gevallen.

Therapeuten zijn niet 24/7 beschikbaar, en leren om zelftherapie te doen kan een briljante hulpbron zijn voor die momenten waarop jij of je cliënt sterke gevoelens van angst of depressie ervaart.

7 Tips voor zelftherapie

Omdat er zoveel manieren zijn om aan zelftherapie te doen, van CGT tot Rationeel Emotieve Gedragstherapie(REBT) en meer, zijn er veel tips over hoe je het beste aan zelftherapie kunt doen.

Hier hebben we enkele van de belangrijkste zaken geïsoleerd die bijdragen aan betere resultaten op de lange termijn (Knaus, 2014; Therapist Aid, 2018; Weiss, 2018).

1. Begin met na te denken over wat je zou willen bereiken.

Ben je op zoek naar technieken en hulpmiddelen om angst te beheersen? Wil je negatieve gedachten in de kiem smoren? Wil je werken aan het ontwikkelen van positief huidig gedrag? Er is geen 'goed' antwoord. Als je je overkoepelende doel duidelijk maakt, zullen je verschillende doelstellingen gemakkelijker te begrijpen zijn.

2. Begrijp meer over je probleem of doel.

Knaus (2014) schetst hoe REBT het scheiden van je 'probleem' in een praktisch deel en een emotioneel of gedragsdeel inhoudt. Weiss (2018) stelt voor om meer te leren over de verschillende 'subpersoonlijkheden' van je psyche die je problemen veroorzaken. CGT-oefeningen raden aan om je triggers en cognitieve vervormingen te identificeren.

Ze hebben allemaal één ding gemeen. Om naar je doel toe te werken, moet je inzicht in je probleem ontwikkelen. Dit artikel bevat werkbladen, vragen en links naar bronnen die een nuttig uitgangspunt kunnen zijn.

3. Bestudeer je gevoelens en/of gedrag nader.

Kijk eens goed hoe je probleem zich voordoet. Hoop je een gedragsprobleem aan te pakken, zoals vermijdings- of copinggedrag? Of wil je ongewenste gevoelens aanpakken, zoals sociale angst of stress?

Het bestuderen van je gedrag of emoties op een meer diepgaand niveau kan het volgende inhouden:

• Het gevoel of gedrag beschrijven: wat dacht je, hoe intens was het gevoel en voelde je nog iets anders?
• Herinneringen ophalen aan momenten dat je je op een bepaalde manier voelde of handelde. Probeer op een objectieve manier te vertellen waar je was, wie er was en alternatieve acties of gevoelens die je hebt ervaren;
• Houd bij wanneer en waar deze gevoelens of gedragingen opduiken. Kun je patronen onderscheiden? Zijn er bepaalde situaties die tot het probleem leiden?

4. Identificeer en onderzoek geassocieerde zelfpraat, gedachten of overtuigingen.

Vaak liggen irrationele of niet-helpende cognitieve mentale processen ten grondslag aan ongewenste gevoelens en gedragingen. Stress, angst, depressie en zelfs relatieproblemen kunnen vaak worden aangepakt door de negatieve zelfpraat of vervormingen in ons hoofd te identificeren.

Voel je vrij om een van de vragen te kiezen die we in de volgende secties hebben opgenomen om je door deze stap te begeleiden.

5. Daag je irrationele gedachten, interne dialoog of overtuigingen uit.

We hebben ook een hele reeks werkbladen en hulpmiddelen opgenomen om je bij deze stap te helpen. Ongeacht de richting die je kiest voor je zelftherapie, het doel is om je positiever te voelen. We kunnen dit veel effectiever doen door de oorzaak van het probleem aan te pakken, iets wat veel medicijnen niet doen.

6. Vervang je irrationele gedachten of overtuigingen.

Sarah krijgt bijvoorbeeld feedback van haar baas over een werktaak. In plaats van zichzelf toe te staan negatief te denken (bijv. "Ik ben niet goed genoeg"), vervangt ze dit door een meer objectieve, rationele gedachte.

In plaats daarvan denkt ze: "Mijn baas ziet mijn volledige potentieel, en ik ben enthousiast om te groeien en dat potentieel te realiseren".

7. Oefenen, oefenen en nog eens oefenen.

Elke dag worden we geconfronteerd met triggers en externe gebeurtenissen waar we geen controle over hebben. Als we onze rationele en positieve denkprocessen oefenen, ontwikkelen en versterken, kunnen we onze reacties daarop beter beheersen.

Beloon jezelf met iets wat je leuk vindt om te doen, omdat je het goede werk hebt volgehouden.

21 Uitstekende zelftherapie vragen

Zelftherapie vragen zijn ontworpen om aan jezelf te stellen. Het doel van zelftherapievragen is om wat dieper in te gaan op de aard van je angst, depressie of emotionele problemen.

Deze vragen vereisen niet meer dan iets om mee te schrijven, maar het bij de hand houden van je antwoorden kan op de lange termijn erg nuttig zijn. U of uw patiënten kunnen merken dat zo eerlijk mogelijk zijn tijdens het beantwoorden zorgt voor een krachtigere reflectie op latere momenten.

Werkblad en vragen over de cyclus van angst

Dit werkblad en deze set vragen kun je het beste samen gebruiken. Het werkblad Cyclus van Angst helpt mensen met angst te begrijpen hoe de symptomen er vaak toe leiden dat we vermijdingsgedrag gaan vertonen. Omdat veel therapeutische interventies (zoals CGT) proberen om met angst om te gaan door 'de cyclus te doorbreken', kan de illustratie helpen om de bron van onze angst te visualiseren, te begrijpen en aan te pakken.

Als onderdeel van zelftherapie kunt u de Cyclusillustratie gebruiken om uzelf of uw cliënt vertrouwd te maken met het concept van hoe feedback en bekrachtiging bijdragen aan de herhaling van vermijdingsgedrag.

Deze activiteit kan helpen om te begrijpen waarom het vaak belangrijk is om de bron van deze negatieve emoties direct aan te pakken wanneer ze zich voordoen. Als therapeut is het vaak niet mogelijk om erbij te zijn wanneer je cliënt externe angstopwekkende triggers ervaart, en dit werkblad is dan erg handig om bij de hand te hebben.

De vragen bij het werkblad helpen jou of je cliënt om de Cyclus zinvoller te maken:

1. Wat zijn drie dingen die jouw angst triggeren?
2. Wat zijn drie lichamelijke symptomen die je ervaart als je je angstig voelt?
3. Wat zijn drie gedachten die je hebt als je je angstig voelt?
4. Wat zijn drie dingen die jij doet als je angstig bent?

Door jezelf deze vragen te stellen, kun je een beter beeld krijgen van wat jouw angst veroorzaakt, hoe het zich lichamelijk en geestelijk manifesteert en welk vermijdingsgedrag je vaak vertoont.

Je kunt het werkblad De cyclus van angst van TherapistAid en de volledige set vragen openen en downloaden.

Zelftherapie vragen om negatieve gedachten uit te dagen

Angst en depressie gaan vaak samen en worden veroorzaakt door negatieve denkprocessen. Deze vragen zijn ontworpen om u of iemand die u kent te helpen deze onaangepaste gedachten uit te dagen en u te helpen ze opnieuw te beoordelen. In het ideale geval bieden ze een alternatief perspectief en helpen ze je om met de situatie om te gaan of deze te herkaderen.

1. Is er substantieel bewijs voor mijn gedachte?
2. Is er bewijs dat mijn gedachte tegenspreekt?
3. Probeer ik deze situatie te interpreteren zonder al het bewijs?
4. Wat zou een vriend van deze situatie vinden?
5. Als ik positief naar de situatie kijk, hoe is het dan anders?
6. Maakt dit over een jaar nog uit? En over vijf jaar?

Het uitdagen van onze subjectieve of mogelijk verstoorde denkpatronen is een logische volgende stap om ze te kunnen identificeren en herkennen. De vragen kunnen heel nuttig zijn als een cliënt of jijzelf zich realiseert dat je misschien catastrofeert, overgeneraliseert of het belang van bepaalde situaties uitvergroot of minimaliseert.

Cognitieve Vervorming Zelftherapie Vragen

Voortbordurend op onze cognitieve vervormingen, kan catastroferen een bijzonder verlammend vicieus mentaal proces zijn voor mensen die lijden aan angst of depressie.

Deze vragen zijn vooral nuttig omdat ze gemakkelijk kunnen worden aangepast aan een hele reeks verschillende niveaus en stadia van emotie. Ze zijn bedoeld om jou of je cliënt te helpen begrijpen dat de slechtst mogelijke oplossing niet altijd de juiste is.

Wanneer je het gevoel hebt dat je het risico loopt op catastroferen, wanneer je het begin voelt van angst of een onnatuurlijk lage stemming, vraag jezelf dan af:

1. Waar maak je je zorgen over?
2. Hoe waarschijnlijk is het dat je zorgen uitkomen? Geef voorbeelden van ervaringen uit het verleden of ander bewijs om je antwoord te ondersteunen.
3. Als je zorgen uitkomen, wat is dan het ergste dat er kan gebeuren?
4. Als je zorgen uitkomen, wat zal er dan waarschijnlijk gebeuren?
5. Als je zorgen uitkomen, wat zijn dan de kansen dat het goed met je gaat...
   1. binnen een week? ____%
   2. Binnen een maand? ____%
   3. Binnen een jaar? ____%

Zelftherapie Reisvragen: Ontdek je innerlijke criticus

Deze vragen zijn gebaseerd op het werk aan de Innerlijke Criticus en zijn ontworpen om zelf in te vullen. De test zelf duurt niet langer dan acht minuten en je hebt het meeste aan de resultaten als je ze beantwoordt aan de hand van je eerste reactie.

Op basis van de antwoorden die je geeft, kun je idealiter enig inzicht krijgen in de interne delen van jezelf die je onnodige negatieve boodschappen geven.

Elke vraag wordt beantwoord op een vijfpunts-Likertschaal variërend van Nooit tot Altijd. Hier zijn 6 vragen als voorbeeld.

1. Ik stel extreem hoge eisen aan mezelf.
Nooit / Zelden / Soms / Vaak / Altijd

2. Ik push mezelf om heel hard te werken zodat ik mijn doelen kan bereiken.
Nooit / Zelden / Soms / Vaak / Altijd

3. Als ik iets nieuws en uitdagends wil proberen, geef ik het op voordat ik begonnen ben.
Nooit / Zelden / Soms / Vaak / Altijd

4. Ik vind het moeilijk om me goed te voelen over mezelf als ik niet handel volgens de programmering uit mijn kindertijd.
Nooit / Zelden / Soms / Vaak / Altijd

5. Ik vind het moeilijk om aan nieuwe projecten te beginnen omdat het onaanvaardbaar is om fouten te maken, zelfs als ik net aan het leren ben.
Nooit / Zelden / Soms / Vaak / Altijd

6. Ik heb last van iets dat ik heb gedaan en dat ik mezelf niet kan vergeven.
Nooit / Zelden / Soms / Vaak / Altijd

De Self-Therapy Journey Inner Critic vragen zijn te vinden op selftherapyjourney.com.

Zelftherapie bij angst

Onvoorspelbaarheid maakt deel uit van de aard van angst. Triggers kunnen intern of extern zijn en het is makkelijk om je snel overweldigd te voelen.

Zoals gezegd heeft niet iedereen direct toegang tot een therapeut, dus kan geleide zelftherapie ongelooflijk nuttig zijn om om te gaan met dagelijkse gebeurtenissen die kunnen leiden tot matige of lichte angst (Cuijpers et al., 2010).

Hoe werkt zelftherapie bij angst?

Zelftherapie wordt vaak gebruikt als onderdeel van een stepped-care model. Dit betekent dat het wordt beschouwd als een behandeling met een lage intensiteit die mensen met angst kunnen uitvoeren zonder therapeutische interventie. Tegelijkertijd kan het uitvoeren van zelftherapie voor angst ons helpen te begrijpen of een meer intensieve aanpak nodig is, terwijl het ook een nuttig hulpmiddel is om te gebruiken naast één-op-één therapie (Gillihan, 2016).

Er zijn verschillende vormen van zelftherapie voor angst en werkgerelateerde stress, waaronder (Cuijpers & Schuurmans, 2007):

Psycho-educatie

Hulpmiddelen om je te helpen de aard van angst en de vicieuze cirkel van angst te begrijpen zijn vaak te vinden in de vorm van zelftherapie werkbladen, vragen en oefeningen. We hebben hierboven enkele voorbeelden gegeven en deze sheets geven ook waardevolle informatie over welke behandelingen jij of je cliënt zou kunnen overwegen;

Ontspanning

Natuurlijk is ontspanning een belangrijk onderdeel van de behandeling van angst. Meditaties, geleide ademhaling, muziek, lichaamsbeweging en meer kunnen deel uitmaken van zelftherapie en je kunt meer activiteiten vinden om angst aan te pakken met deze hulpmiddelen om te aarden.

Cognitieve herstructurering

De oefening 'Uitdagende Automatische Gedachten' is een briljant voorbeeld van hoe cognitieve vervormingen kunnen bijdragen aan angst en stress, maar ook aan depressie. Cognitieve herstructurering houdt in het identificeren en veranderen van de onaangepaste gedachteprocessen die ten grondslag liggen aan negatieve emoties en symptomen.

Technieken voor angstbeheersing

Deze worden meestal gebruikt naast cognitieve herstructurering en ontspanning en kunnen 'grijp-en-go' zelftherapietechnieken bevatten die goed werken in het dagelijks leven. Deze kunnen positieve zelfpraat, aardingstechnieken en verwante oefeningen omvatten, waarvan we er hieronder een aantal hebben opgenomen in onze sectie met werkbladen.

Zelfhulptherapie voor depressie

In een notendop maakt zelfhulptherapie bij depressie gebruik van veel van dezelfde technieken en benaderingen. De meeste zelftherapiebenaderingen voor het omgaan met depressie maken gebruik van CGT-technieken om negatieve gedachten te identificeren, te bestrijden en te veranderen.

Individuen kunnen gemakkelijk leren om Cognitieve Gedragstherapie vaardigheden te ontwikkelen, en als ze die zelfsturend toepassen, kunnen ze ook helpen om gevoelens van angst enigszins te verminderen - zoals gezegd gaan die twee vaak samen (Hirai & Clum, 2006; King et al., 2017).

Neurobeeldvormend onderzoek heeft ook aangetoond dat CGT helpt om de activiteit in onze zelfreferentiële mediale prefrontale cortex te verminderen, die meestal 'aan' staat wanneer we negatieve zelfgedachten hebben (Yoshimura e.a., 2013). Volg de link voor een hele reeks verschillende CGT-gerelateerde oefeningen die je in je eigen tempo kunt doen.

3 Zelftherapie werkbladen (PDF)

Hieronder vind je een selectie van zelftherapie werkbladen die gebruikt kunnen worden als instrumenten voor zelfhulp therapie.

Werkblad Positieve Zelfpraat

Instructies kunnen nuttig zijn als je geïnteresseerd bent in het oefenen van positieve zelfpraat als onderdeel van zelftherapie voor angst of depressie.

Dit werkblad begint met het vertellen van een recente ervaring, waarbij je het gevoel had dat je interne dialoog niet hielp of zelfs saboterend was. Veel voorkomende negatieve zelfpraat in verband met angst en depressie omvat gedachten als "Ik zal dit nooit aankunnen", "Hij/zij zal me wel haten", of "Dingen gingen niet goed omdat ik nutteloos/niet goed genoeg ben/etc".

Als je je deze ervaring hebt herinnerd, vraag jezelf dan af:

1. Wat was de situatie?
2. Hoe voelde jij je?
3. Wat heb je gedaan?

Vervolgens gaan we aan de slag met het uitdagen van je zelfpraat met behulp van de '5 C's'. Hier is een iets ingekort fragment van het werkblad:

Vang het op - herken dat je onproductieve, schadelijke zelfpraat gebruikt.
Beheers het - Stop! Als je merkt dat je negatief denkt, doorbreek dan de vicieuze negatieve cirkel door STOP tegen jezelf te zeggen.
Daag het uit - Daag uit wat je tegen jezelf zegt. Vraag jezelf af 'Is het nuttig? Welk bewijs heb ik dat wat ik denk echt waar is? Wat is het bewijs ertegen?
Verander het - Verander je negatieve zelfpraat in positieve, die gegrond zijn in de realiteit. Dit is belangrijk om meer plezierige en helpende emoties op te roepen.
Koester het - Geniet van de positieve emoties en het gevoel dat je zojuist hebt gecreëerd!

Dit werkblad is in zijn volledige vorm te vinden op de Winona State University, inclusief meer details over krachtige uitdagende vragen om te stellen aan die negatieve boodschappen.

Oefeningen voor dankbaarheid

Niet alle zelftherapie-oefeningen zijn gebaseerd op CGT, exposure therapie of iets dergelijks. Het is algemeen bekend in kringen van de positieve psychologie dat het beoefenen van dankbaarheid in verband wordt gebracht met lagere niveaus van stress en depressie (Wood et al., 2008).

Je kunt deze werkbladen gemakkelijk zelf gebruiken, of je cliënten helpen om te leren hoe ze dankbaarheid kunnen beoefenen door mee te doen aan verschillende activiteiten:

Dagboek

Door elke dag de tijd te nemen om een paar leuke dingen die zijn gebeurd op te schrijven, kun je erover nadenken als en wanneer je je angstig of depressief voelt. Grote dingen kunnen in kleine pakketjes komen, dus 'goede dingen' kunnen van alles zijn, van het zien van bloeiende bomen tot het helpen van iemand aan de overkant van de weg. Gebruik dit dankbaarheidsdagboek als een gemakkelijke manier om er een gewoonte van te maken.

Waardering

Bezoek degenen die je waardeert, of degenen die een grote positieve invloed op je leven hebben gehad. Zeg 'dank je wel' en zoek naar redenen om mensen te bedanken. Deze oefening voor het uiten van dankbaarheid zal je hierbij helpen.

3 Aanbevolen boeken en werkboeken

• Geïllustreerd werkboek voor zelftherapie voor je innerlijke criticus: Transforming Self-Criticism into Self-Confidence(Amazon) door Bonnie Weiss - een geïllustreerde, uitgebreide en eenvoudig te gebruiken set van IFS-gebaseerde oefeningen voor zelftherapie. Eenvoudig en rechttoe rechtaan, maar toch krachtig gepresenteerd, het is geschikt voor zowel tieners als volwassenen.
• Zelftherapie voor je innerlijke criticus -(Amazon) door Earley en Weiss, beide. Meer diepgaande informatie over de Innerlijke Criticus, de verschillende soorten en hoe we onze Innerlijke Kampioen kunnen inzetten om aanvallen van de eerste tegen te gaan.
• Zelftherapie: A Step-By-Step Guide to Creating Wholeness and Healing Your Inner Child Using IFS, A New, Cutting-Edge Psychotherapy(Amazon) door Jay Earley. Complex lijkende IFS concepten eenvoudig en duidelijk gemaakt, evenals help sheets die je kunt gebruiken in je eigen innerlijke kind heling.

6 Citaten over zelftherapie

Als je hebt besloten dat zelftherapie iets is waar je gebruik van wilt maken, kun je het waarderen om te weten dat vele anderen dat ook hebben gedaan en er veel baat bij hebben gehad. Enkele citaten ter inspiratie:

"Er is niets nobels aan superieur zijn aan je medemens; ware adel is superieur zijn aan je vroegere zelf."

Ernest Hemingway

"Van alle oordelen die we in het leven vellen, is er geen belangrijker dan het oordeel dat we over onszelf vellen."

Nathaniel Branden

"Van jezelf leren houden is als leren lopen - essentieel, levensveranderend en de enige manier om rechtop te blijven staan."

Vironika Tugaleva

"Als we niet veranderen, groeien we niet. Als we niet groeien, leven we niet echt. Groei vereist een tijdelijk opgeven van zekerheid."

Gail Sheehy

"Als je iets niet leuk vindt, verander het dan; als je het niet kunt veranderen, verander dan de manier waarop je erover denkt."

Mary Engelbreit

"De grootste ontdekking van mijn generatie is dat een mens zijn leven kan veranderen door zijn houding te veranderen."

William James

Boodschap mee naar huis

Vandaag hebben we een aantal van de belangrijkste stromingen op het gebied van zelftherapie besproken. We hebben ook gekeken naar een aantal eenvoudige manieren om ermee te beginnen en de mogelijke toepassingen voor het omgaan met angst en depressie. Hopelijk waren sommige bronnen in dit artikel interessant... wat vind jij?

Hoe denk jij over zelftherapie? Heb je een van de benaderingen die we hebben besproken als nuttig ervaren?

We hopen dat je dit artikel met plezier hebt gelezen. Vergeet niet onze vijf tools voor positieve psychologie gratis te downloaden.