Wat is zelfbeeld in de psychologie? Hoe verbeteren we het?

Zelfbeeld is nog een van de "zelf"-concepten die essentieel zijn om te begrijpen in de positieve psychologie.

Hoewel verwant aan de anderen, is het een apart concept dat zijn eigen plaats en belang heeft.

Als je niet zeker weet wat zelfbeeld is, ben je hier aan het juiste adres! Lees verder om meer te leren over wat het is, hoe het verschilt van andere zelfconcepten zoals eigenwaarde, waarom het zo belangrijk is in de menselijke psychologie en wat we kunnen doen als het negatief of ongezond is.

Voordat je verder leest, dachten we dat je onze vijf tools voor positieve psychologie gratis zou willen downloaden. Deze gedetailleerde, wetenschappelijk onderbouwde oefeningen helpen je niet alleen om meer compassie en vriendelijkheid voor jezelf te tonen, maar geven je ook de tools om je cliënten, studenten of werknemers te helpen om meer compassie voor zichzelf te tonen.

Wat is de betekenis van zelfbeeld?

Zoals je je misschien kunt voorstellen heeft zelfbeeld te maken met wat je ziet als je in de spiegel kijkt, maar het gaat veel dieper dan dat. Zelfbeeld verwijst naar hoe we onszelf zien op een meer globaal niveau, zowel intern als extern.

Random House Dictionary definieert zelfbeeld als "het idee, de opvatting of het mentale beeld dat iemand van zichzelf heeft".

Het Mountain State Centers for Independent Living legt het verder uit:

"Zelfbeeld is hoe je jezelf ziet. Het is een aantal zelfbeelden die in de loop van de tijd zijn opgebouwd... Deze zelfbeelden kunnen heel positief zijn, waardoor iemand vertrouwen krijgt in zijn gedachten en daden, of negatief, waardoor iemand twijfelt aan zijn capaciteiten en ideeën."

Wat je ziet als je in de spiegel kijkt en hoe je jezelf voorstelt in je hoofd is je zelfbeeld.

Als een van de vele "zelf"-concepten is het nauw verwant aan enkele andere.

Zelfbeeld vs. zelfbeeld

Zelfbeeld en zelfconcept zijn sterk met elkaar verbonden, maar ze zijn niet helemaal hetzelfde.

Zelfbeeld is een meer overkoepelend concept dan zelfbeeld; het gaat over hoe je jezelf ziet, hoe je over jezelf denkt en hoe je je voelt over jezelf. In zekere zin is zelfbeeld een van de componenten waaruit zelfconcept bestaat (McLeod, 2008).

Zelfbeeld vs. eigenwaarde

Ook zelfbeeld heeft veel te maken met eigenwaarde. Immers, hoe we onszelf zien draagt in grote mate bij aan hoe we ons voelen over onszelf.

Eigenwaarde gaat echter dieper dan zelfbeeld. Eigenwaarde is het algemene gevoel van respect voor onszelf en heeft te maken met hoe gunstig (of ongunstig) we ons voelen over onszelf.

Een negatief zelfbeeld kan zeker invloed hebben op het gevoel van eigenwaarde, en een laag gevoel van eigenwaarde gaat waarschijnlijk gepaard met een negatief zelfbeeld, maar het zijn op zijn minst enigszins onafhankelijke "zelf"-aspecten.

Hoe identiteit samenhangt

Identiteit is ook een nauw verwant concept, maar het is groter en uitgebreider dan het zelfbeeld. Identiteit is ons algemene idee van wie we zijn. Zoals zelfconcept en eigenwaarde expert Roy Baumeister het zegt:

"De term 'identiteit' verwijst naar de definities die worden gecreëerd voor en opgelegd aan het zelf.

(1997, p. 681).

Met andere woorden, identiteit is het hele plaatje van wie we denken dat we zijn - en wie we onszelf en anderen vertellen dat we zijn - terwijl het zelfbeeld een stukje van dat plaatje is.

De psychologie van zelfbeeldtheorie

Een van de eerste vermeldingen van een theorie over zelfbeeld kwam van de bekende psycholoog Morris Rosenberg.

Zijn boek Society and the Adolescent Self-Image uit 1965 was een van de eerste diepgaande verkenningen van het concept en het leverde ook een van de meest geciteerde psychologische schalen ooit: de Rosenberg Self-Esteem Scale.

Het boek zelf is meer dan 35.000 keer geciteerd in peer-reviewed publicaties (per 2 december 2018).

Sindsdien is de interesse in "zelf"-constructies stabiel gebleven, maar de meeste aandacht is uitgegaan naar de neefjes van het zelfbeeld: zelfwaardering, zelfconcept, eigenwaarde, self-efficacy, zelfvertrouwen, enz. Als zodanig is er niet echt één verenigende theorie over zelfbeeld.

We weten echter wel dat ons zelfbeeld gebaseerd is op onze perceptie van de werkelijkheid, dat het een leven lang wordt opgebouwd en blijft veranderen als we dat doen, en dat het iets is waar we enige invloed op hebben.

De elementen en dimensies van zelfbeeld

Hoewel er geen algemeen overeengekomen raamwerk is voor de aspecten van zelfbeeld, zijn er wel een aantal voorgestelde soorten en dimensies. Deze zijn afkomstig van Suzaan Oltmann, een onafhankelijke distributeur aan een van de Zuid-Afrikaanse FET Colleges.

De drie elementen van iemands zelfbeeld zijn:

1. De manier waarop iemand zichzelf ziet of over zichzelf denkt.
2. De manier waarop iemand de perceptie van anderen (of wat hij denkt dat anderen denken) over zichzelf interpreteert.
3. De manier waarop iemand zou willen zijn (zijn ideale zelf).

De zes dimensies van iemands zelfbeeld zijn:

1. Fysieke dimensie: hoe iemand zijn of haar uiterlijk beoordeelt
2. Psychologische dimensie: hoe iemand zijn of haar persoonlijkheid beoordeelt
3. Intellectuele dimensie: hoe iemand zijn of haar intelligentie beoordeelt
4. Vaardigheidsdimensie: hoe iemand zijn of haar sociale en technische vaardigheden beoordeelt
5. Morele dimensie: hoe iemand zijn of haar waarden en principes evalueert.
6. Seksuele dimensie: hoe iemand zich voelt passen in de mannelijke/vrouwelijke normen van de maatschappij (Oltmann, 2014)

Deze elementen en dimensies bieden een kader om zelfbeeld te bekijken, maar onthoud dat dit geen bekend en algemeen aanvaard kader is; het is eerder een mogelijke manier om over zelfbeeld na te denken.

10 Voorbeelden van positief en negatief zelfbeeld

Het is vrij eenvoudig om een onderscheid te maken tussen een positief en een negatief zelfbeeld.

Een positief zelfbeeld is een goede kijk op jezelf hebben; bijvoorbeeld:

• Jezelf zien als een aantrekkelijk en begeerlijk persoon.
• Een beeld hebben van jezelf als een slim en intelligent persoon.
• Een gelukkig, gezond persoon zien als je in de spiegel kijkt.
• Geloven dat je tenminste enigszins in de buurt bent van je ideale versie van jezelf.
• Denken dat anderen je niet alleen als jezelf zien, maar ook als al het bovenstaande.

Aan de andere kant is een negatief zelfbeeld de keerzijde van het bovenstaande; het lijkt erop:

• Jezelf zien als onaantrekkelijk en ongewenst.
• Een beeld hebben van jezelf als een dom of onintelligent persoon.
• Een ongelukkig, ongezond persoon zien als je in de spiegel kijkt.
• Geloven dat je nog lang niet in de buurt bent van je ideale versie van jezelf.
• Denken dat anderen je niet alleen als jezelf zien, maar ook als al het bovenstaande.

Het belang van een positief zelfbeeld

Een zelfbeeld dat vervormd is of gewoon niet klopt, is schadelijk. Laten we het hebben over het belang van een accurate en positieve reflectie van jezelf.

Vervormd zelfbeeld en zelfbeeldstoornis

Een vertekend zelfbeeld betekent dat je een beeld van jezelf hebt dat niet gebaseerd is op de werkelijkheid. We hebben allemaal kleine variaties en afwijkingen van de werkelijkheid - misschien denken we bijvoorbeeld dat we wat dunner of zwaarder zijn dan we in werkelijkheid zijn - maar als je zelfbeeld ver afstaat van de werkelijkheid, kan dat ernstige emotionele en psychologische problemen veroorzaken.

Er bestaat zelfs een stoornis waarbij deze vervorming centraal staat; het heet Body Dysmorphic Disorder (BDD). Hier is een beschrijving van BDD van de Anxiety and Depression Association of America:

"BDD is een lichaamsbeeldstoornis die gekenmerkt wordt door aanhoudende en opdringerige preoccupaties met een ingebeeld of licht gebrek aan iemands uiterlijk.

We hebben allemaal wel dingen die we niet mooi vinden aan onszelf of dingen die we graag zouden willen veranderen, en we overdrijven misschien af en toe onze gebreken, maar mensen met BDD zitten vast in een veel negatievere en dramatischer gemoedstoestand als het gaat om hun vermeende gebrek(en).

De ADAA zegt verder "Mensen met BDD kunnen een hekel hebben aan elk deel van hun lichaam, hoewel ze vaak fouten vinden in hun haar, huid, neus, borst of buik. In werkelijkheid kan een vermeend gebrek slechts een kleine onvolkomenheid zijn of niet-bestaand."

Enkele van de copinggedragingen die wijzen op een diagnose BDD zijn:

• Camoufleren (met lichaamshouding, kleding, make-up, haar, hoeden, etc.)
• Lichaamsdeel vergelijken met het uiterlijk van anderen
• Chirurgie zoeken
• Kijken in een spiegel
• Spiegels vermijden
• Huid plukken
• Overmatige verzorging
• Overmatige lichaamsbeweging
• Overmatig van kleding wisselen (ADAA, n.d.)

Instabiel zelfbeeld (+ symptomen)

Als het probleem eerder een onstabiel zelfbeeld is dan een overdreven negatief en eng gefocust zelfbeeld, zoals bij BDD, dan lijdt de persoon mogelijk aan een ander probleem: Borderline Persoonlijkheidsstoornis (BPD).

Mensen met BPD ervaren vaak een diep gebrek aan zelfbeeld en zelfconcept. Ze kunnen het gevoel hebben dat ze niet weten wie ze zijn en hun perceptie van hun eigen identiteit kan in de loop der tijd sterk variëren. Ze kunnen zelfs moeite hebben om hun verleden, heden en toekomst als dezelfde persoon te zien.

Dit staat bekend als identiteitsstoornis: een "duidelijk en aanhoudend instabiel zelfbeeld of gevoel van eigenwaarde" (Salters-Pedneault, 2018). Het houdt in dat je persoonlijkheid, gedachten en gevoelens, en gedrag veranderen afhankelijk van de context. Iedereen doet dit tot op zekere hoogte, maar mensen met BPD merken vaak dat ze grote verschuivingen in identiteit vertonen.

Het is makkelijk te zien hoe deze problemen kunnen leiden tot een instabiel zelfbeeld; als we niet altijd grotendeels hetzelfde zijn, wie zijn we dan?

De symptomen die geassocieerd worden met een instabiel zelfbeeld en BPD in het algemeen zijn onder andere:

• Het hebben van een instabiel of disfunctioneel zelfbeeld of een verstoord zelfbeeld (hoe men zich voelt over zichzelf)
• Moeite met empathie voor anderen
• Gevoelens van isolatie, verveling en leegte
• Een aanhoudende angst voor verlating en afwijzing, inclusief extreme emotionele reacties op echte en zelfs vermeende verlating.
• Geschiedenis van instabiele relaties die drastisch kunnen veranderen van intense liefde en idealisering tot intense haat
• Intense, zeer veranderlijke stemmingen die meerdere dagen of slechts een paar uur kunnen aanhouden
• Sterke gevoelens van angst, zorgen en depressie
• Impulsief, riskant, zelfdestructief en gevaarlijk gedrag, waaronder roekeloos rijden, drugs- of alcoholmisbruik en onveilige seks
• Vijandigheid
• Onstabiele carrièreplannen, doelen en ambities (Cagliostro, 2018).

Laag zelfbeeld en depressie

Zoals je zou verwachten, kan een laag zelfbeeld ook een drijvende factor en/of een product van depressie zijn. Als we ons slecht voelen over onszelf, is het logisch dat onze perceptie van onszelf daaronder lijdt. Op dezelfde manier, wanneer ons zelfbeeld een klap krijgt, is het logisch dat we ons slecht gaan voelen over onszelf en ons leven.

Een effectieve depressiebehandeling zal waarschijnlijk ook werken aan het opbouwen en behouden van een beter zelfbeeld en, omdat ze zo nauw met elkaar verbonden zijn, kan dat betere zelfbeeld ook de behandeling versterken en je helpen om je gelukkiger en gezonder te voelen.

9 Interessante statistieken en feiten

Zoals hierboven vermeld, is een gezond, positief zelfbeeld om veel redenen belangrijk. Voor een lijst met nog meer redenen waarom het belangrijk is, bekijk deze 9 feiten over zelfbeeld van The World Counts website:

1. Een onderzoek voerde een test uit bij vrouwen. 3 van de 4 zeiden dat ze overgewicht hadden. Slechts 1 op de 4 was dat ook echt.
2. Na het bekijken van beelden van fotomodellen voelden 7 van de 10 vrouwen zich depressiever en bozer dan voorheen.
3. Anorexia Nervosa, een eetstoornis, heeft het hoogste sterftecijfer van alle psychiatrische ziekten.
4. In de reclame wordt het lichaamstype van modellen, dat als ideaal wordt afgeschilderd, door slechts 5% van de Amerikaanse vrouwen van nature bezeten.
5. Slechts 1 op de 10 middelbare scholieren heeft overgewicht, maar 9 op de 10 volgen al een dieet.
6. Tieners die onbeschermde seks hebben en daardoor ongewenst zwanger worden, hebben vaak een slecht zelfbeeld.
7. Er zijn minder gevallen van mannen met eetstoornissen vanwege de perceptie dat het vrouwenziekten zijn.
8. De hedendaagse media hebben een grote invloed op het zelfbeeld van tieners. Ze krijgen te horen dat hun waarde afhangt van hoe dun of gespierd ze zijn.
9. In een onderzoek naar het behoud van het zelfbeeld en discriminerend gedrag werd aangetoond dat vooroordelen zich ontwikkelen uit de behoefte van een persoon om een bedreigde perceptie van zichzelf te rechtvaardigen (The World Counts, n.d.).

De problemen die ontstaan als je geobsedeerd bent door je zelfbeeld

Als iemand geobsedeerd raakt door zijn of haar zelfbeeld, kan dat een ravage aanrichten in zijn of haar leven - vooral als de obsessie betrekking heeft op de fysieke dimensie van het zelfbeeld.

Dit zijn slechts enkele van de risico's van een obsessie met je fysieke imago:

• Significant ongemak of beperkingen in sociale, beroepsmatige of andere belangrijke gebieden van het functioneren
• Ontwikkeling van een klinische eetstoornis
• Ontwikkeling van Body Dysmorphic Disorder
• Lichamelijke verminking
• Depressie
• Angst
• Hardnekkige schaamtegevoelens(Vlinderstichting voor Eetstoornissen)

Eetstoornissen kunnen leiden tot ernstige ongezondheid, zelfs tot ziekenhuisopname of langdurige gezondheidsrisico's, en depressie en angst kunnen leiden tot een verslechtering van de geestelijke gezondheid en het functioneren.

Zwangerschap en zelfbeeld

Een bijzonder moeilijke periode voor mensen met een obsessie voor het zelfbeeld is de zwangerschap.

Zwangerschap kan een aantal belangrijke veranderingen in het lichaam met zich meebrengen. De grootste verandering is natuurlijk de steeds groter wordende buik! Er kunnen echter nog veel meer veranderingen optreden: gewichtstoename, gewichtstoename op onverwachte plaatsen, zwelling van bepaalde lichaamsdelen (zoals borsten en voeten - ja, voeten!), acne, zwangerschapsstriemen en nog veel meer.

Het is logisch dat sommige van deze veranderingen problemen met het zelfbeeld kunnen veroorzaken. Sommige vrouwen vinden het moeilijk om zich zelfverzekerd en sexy te voelen in hun snel veranderende lichaam en ze kunnen moeite hebben om zichzelf op dezelfde manier te zien als vroeger.

Deze zelfbeeldproblemen zijn niet altijd makkelijk om mee om te gaan, maar er zijn dingen die je kunt doen. Je kunt bijvoorbeeld het volgende proberen:

• Focus op het positieve werk dat je lichaam doet.
• Je gevoelens uiten met een partner, familielid of vrienden.
• Zorg voor regelmatige lichamelijke activiteit, zoals een lichte zwembeurt of een wandeling.
• Prenatale yoga proberen.
• Laat je masseren om stress te verlichten en je prettiger te voelen in je lichaam.
• Zoveel mogelijk leren over zwangerschap zodat je weet wat je kunt verwachten.
• Ondersteuning zoeken voor geestelijke gezondheid als je het nodig hebt (OWN, n.d.).

Hoe zelfbeeldproblemen aan te pakken en te veranderen: 8 oefeningen om zelfbeeld te verbeteren

Zoals met de meeste veranderingen in de manier waarop we denken en ons voelen, is er geen kant-en-klare oplossing om ons zelfbeeld te verbeteren; maar het goede nieuws is dat er dingen zijn die je kunt doen! Probeer de onderstaande oefeningen om je zelfbeeld een boost te geven.

Trollenreizen - Wie ben ik? Werkblad

Een van de beste manieren om aan je zelfbeeld te werken is om wat zelfkennis op te doen; gebruik dit werkblad om meer over jezelf te weten te komen!

Het is onderverdeeld in twee delen:

1. Vraag jezelf af "Wie ben ik?
2. Ga op reis met je nieuwe zelfkennis

In deel 1 krijg je de opdracht om alles op te schrijven wat jou maakt tot wie je bent - het goede, het slechte en alles daartussenin. Als hint: schrijf ook de slechte dingen op, want die heb je nodig in deel 2!

Nu over naar de reis - stel je voor dat je op deze reis drie bruggen oversteekt. Bij elke brug wacht Trevor de trol om zijn tol te heffen - 30% van je kwaliteiten!

Dat klopt, elke keer dat je een brug oversteekt moet je hem bijna een derde van je kwaliteiten geven. Daarom is het handig om zoveel negatieve eigenschappen op te schrijven: nu kun je ze dumpen!

Als je het einde van je reis hebt bereikt, heb je nog maar 10% van je kwaliteiten over. Dit zijn je meest gewaardeerde en belangrijkste kwaliteiten, die je moet koesteren en oefenen.

Door deze korte oefening krijg je een beter idee van wie je bent en wat je kwaliteiten zijn - zowel goede als slechte - en leer je welke kwaliteiten je het belangrijkst vindt. Met deze informatie in de hand kun je een positiever zelfbeeld opbouwen.

Klik hier om dit werkblad te bekijken. Om deze oefening uit te breiden en meer van dit soort oefeningen te bekijken, kun je de Zelfontdekkingstoolkit van The Coaching Tools Company bekijken.

Schrijf 10 dingen op die je leuk vindt aan jezelf

Dit is een eenvoudige oefening, maar wel een die heel krachtig kan zijn.

Het enige wat je hoeft te doen is een lijst maken van 10 dingen die je leuk vindt aan jezelf! Ja, dit kan moeilijker zijn dan het lijkt, maar door actief op zoek te gaan naar het positieve in jezelf wordt het veel gemakkelijker om jezelf in een positief licht te zien.

Als je de 10 hebt bereikt en je hebt er nog meer om op te noemen, blijf ze dan opschrijven! Het kan tenslotte geen kwaad om extra dingen te hebben om van jezelf te houden.

Maak een lijst van 10 vaardigheden die je bezit

Het opbouwen van een beter zelfbeeld gaat echter niet alleen over van onszelf houden, het gaat over het opbouwen van onszelf in elk van de dimensies van het zelfbeeld. Deze oefening kan je helpen om je zelfbeeld te verbeteren op basis van vaardigheden die je hebt.

Pak een pen en een stuk papier en maak een lijst van 10 vaardigheden die je bezit. Deze vaardigheden kunnen van alles zijn waar je goed in bent, zoals rolschaatsen, werken met Excel spreadsheets, verlegen mensen op hun gemak stellen in groepssituaties, honden nieuwe trucjes leren of schilderen.

Schrijf minstens 10 vaardigheden op. Maar als je 10 vaardigheden hebt opgeschreven en je hebt nog steeds meer te vertellen - ga dan door!

Voor een extra boost aan je zelfbeeld kun je ook een korte notitie toevoegen waarin je uitlegt hoe andere mensen baat hebben gehad of zouden kunnen hebben bij deze vaardigheid. Dit zal je helpen om het als een waardevolle vaardigheid te zien en om jezelf als een waardevol persoon te zien.

Noem 5 prestaties waar je trots op bent

Een andere lijstoefening die kan helpen, is het opschrijven van ten minste vijf dingen waar je trots op bent omdat je ze hebt gedaan of bereikt. Dit kunnen grote dingen zijn, zoals het winnen van een nationale wedstrijd, of kleinere dingen, zoals slagen voor een test.

De prestatie zelf doet er niet zo veel toe als het belangrijkste van de oefening - jezelf eraan herinneren waartoe je in staat bent en jezelf uitdagen om de volgende keer dat je een obstakel tegenkomt de gelegenheid aan te grijpen.

Om je zelfbeeld een extra boost te geven, kun je proberen een gedetailleerd verslag te schrijven van elke prestatie die je noteert.

Noem 3 momenten waarop je tegenslag hebt overwonnen

Stel nu een lijst samen van situaties waarin je een tegenslag hebt overwonnen. De tegenslag kan van alles zijn, van institutionele en systemische tegenslag, zoals een vooroordeel tegen je geslacht of raciale groep, tot een intens persoonlijke tegenslag, zoals je angst of depressie.

Schrijf de details van elk van deze drie gelegenheden op en gebruik het geschreven verslag om jezelf te herinneren aan je kracht, je veerkracht en alles waartoe je in staat bent.

Nogmaals, als je meer dan 3 gelegenheden kunt bedenken, ga dan door tot je geen dingen meer hebt om over te schrijven.

Schrijf 5 mensen op die je hebben geholpen

We hebben allemaal wel eens een steuntje in de rug nodig en dat maakt ons niet minder capabel of waardevol! Sterker nog, afhankelijk van hoe je het bekijkt, kan het betekenen dat je nog waardevoller bent dan je dacht - als anderen je waardig genoeg vinden voor hun hulp, dan moet er wel iets geweldigs in je zitten!

Schrijf voor elke persoon een gedetailleerd verslag van hoe ze je hebben geholpen en denk na over het goede dat ze in je moeten zien. Bedenk een aantal dingen die deze mensen in jou gezien zouden kunnen hebben - zoals vriendelijkheid, nauwgezetheid of natuurtalent - en voeg die toe aan je eigen beeld van jezelf.

Als je er meer dan 5 kunt bedenken, ga dan net zo lang door tot je geen mensen meer hebt om op te noemen!

Noem 5 mensen die je hebt geholpen

Aan de andere kant, neem een paar minuten de tijd om 5 mensen op te schrijven die je ooit hebt geholpen. Het hoeft geen groot gebaar te zijn, denk gewoon aan alle manieren waarop je anderen hebt geholpen - door een vriend op te vrolijken toen hij of zij een slechte dag had, door wat geld te geven aan een familielid dat op zijn of haar geluk was gestuit of door als referentie voor iemand te fungeren om hem of haar aan een droombaan te helpen of naar een geweldige nieuwe plek te verhuizen.

Schrijf op wat er is gebeurd, hoe je ze hebt geholpen en op welke manier ze baat hebben gehad bij jouw hulp. Denk aan dit belangrijke punt: het feit dat je anderen kunt helpen, toont aan dat je iemand bent die anderen iets waardevols te bieden heeft.

Voeg dit feit toe aan je mentale catalogus en je kijk op jezelf - dat je waarde hebt en dat je die waarde met anderen deelt als je een handje helpt. Houd dit in gedachten als je verder gaat en anderen blijft helpen.

Schrijf 50 dingen op die je waardeert in je leven

Dit is een grote stap, en misschien ook wel de meest tijd- en moeiterovende, maar het kan een diepgaand effect hebben op je gevoel van eigenwaarde, je wereldbeeld en je kijk op jezelf.

Hoewel dankbaarheid iets geweldigs is om vaker te ervaren, gaat deze lijst verder dan dankbaarheid naar waardering. Waardering houdt in dat je de tijd neemt om te begrijpen hoe je hebt geprofiteerd van de goede dingen die je in je leven zijn overkomen, waardoor het gemakkelijk en natuurlijk wordt om je dankbaar en positief te voelen over jezelf en je leven.

Een belangrijk onderdeel van waarderen is het delen van je waardering met anderen. Voel je vrij om die waardering te delen met degenen op je lijst, en neem je voor om je waardering vaker te delen als je verder gaat. Het zal je helpen beseffen hoeveel geluk je hebt en hoeveel goede dingen je hebt in je leven, wat een belangrijk iets is om in gedachten te houden als je een positiever zelfbeeld opbouwt en handhaaft.

Natuurlijk, als je meer dan 50 dingen kunt bedenken, blijf ze dan opnoemen tot ze op zijn!

Elk van de "lijst" oefeningen hierboven werd gedeeld op de Live Your True Story Blog.

Hoe een positief zelfbeeld helpen opbouwen in de ontwikkeling van kinderen

Als je een kind opvoedt of lesgeeft aan een klas vol kinderen, vraag je je misschien af hoe je kunt bijdragen aan een gezond, positief zelfbeeld bij die kinderen.

Gelukkig zijn er manieren om deze belangrijke taak aan te pakken! Probeer de onderstaande activiteiten uit met je kind(eren) en zie hoe ze een sterk, gezond zelfgevoel ontwikkelen.

7 Activiteiten voor het ontwikkelen van zelfbeeld bij kleuters

Jean Merrill van de Strong Kids serie op de A Fine Parent website deelt 7 activiteiten die je kunt doen om je kleuter te helpen een positief zelfbeeld op te bouwen.

1. Creëer een gevoel van verbondenheid met je familie

Dit is het belangrijkste wat je kunt doen om je kind te helpen een gezond zelfbeeld op te bouwen. Zonder gezonde wortels zal je kind moeite hebben om een gezond zelfbeeld te ontwikkelen.

Om dit belangrijke saamhorigheidsgevoel te creëren, kun je eenvoudige inclusieve uitspraken gebruiken zoals "Wij zijn de Smiths!". (maar vervang je achternaam door "Smiths"). Dit helpt zelfs heel jonge kinderen te begrijpen dat ze een veilige plek in hun familie hebben.

2. Nodig waarden uit in je gezin

Bouw voort op deze inclusieve verklaringen door er iets meer aan toe te voegen. Het is gemakkelijk om ze te veranderen in "waardeverklaringen" met een eenvoudige uitbreiding. Deze waardeverklaringen versterken het gevoel erbij te horen en helpen je kind om de belangrijkste waarden van jullie gezin te begrijpen, waardoor hun zelfbewustzijn een boost krijgt.

Om dit te doen, verander je je inclusieverklaring (bijv. "Wij zijn de Smiths!") in een waardeverklaring, zoals:

• Wij zijn de Smiths en wij zijn probleemoplossers!
• Wij zijn de Smiths en wij vinden dienstverlening aan de gemeenschap belangrijk.
• We zijn trots, ook al zijn we eigenzinnig.

3. Gebruik waardeverklaringen om hoge verwachtingen te stellen

Je kunt verklaringen als deze gebruiken om hoge (maar haalbare) verwachtingen te stellen aan je kinderen en je gezin.

Door iets te zeggen als "Onze familiediners zijn een kans om te ontspannen met de mensen om ons heen die van ons houden" of "We hebben zoveel dingen om dankbaar voor te zijn" zullen zelfs de jongste kinderen begrijpen wat belangrijk is voor je gezin en wat er van hen wordt verwacht: deelnemen aan betekenisvolle familiemomenten en dankbaarheid tonen voor alles wat ze hebben.

4. Ontvang de "Scoop" door de "Dish" aan te moedigen

Naarmate je kind ouder wordt, kun je meer oefeningen en activiteiten toevoegen om hem te helpen dat positieve zelfbeeld dat hij heeft opgebouwd, vast te houden.

Moedig je kind aan om met je te delen, zelfs als anderen daar misschien hun wenkbrauwen bij fronsen. Jean Merrill merkt bijvoorbeeld op dat haar kinderen het heerlijk vonden om te delen "wie er een kaart omgedraaid kreeg" voor slecht gedrag op school. Hoewel sommigen dit als "verklikken" zouden beschouwen, waardeerde Merrill het dat ze bereid waren om hun observaties te delen en moedigde ze hen aan om te blijven delen wat ze tijdens hun dag zagen.

5. Maak gebruik van leerzame momenten

Als je kind dit soort observaties met je deelt, maak dan gebruik van de situatie en gebruik ze als leermoment.

Praat eerst over waarom het gedrag ongepast was, hoe het gedrag het kind en de rest van de klas beïnvloedde en hoe je kind zich erbij voelde.

Dit nodigt uit tot praten over hoe bepaald gedrag niet strookt met familiewaarden. Merrill stelt voor om iets te zeggen als: "[Klasgenoot] heeft geluk dat hij jou als voorbeeld heeft voor [beter gedrag]." Dit laat je kind weten wat gewenst gedrag is en vertelt hem of haar dat hij of zij een goed voorbeeld is van dit gewenste gedrag, iets wat hij of zij kan toevoegen aan zijn of haar zelfbeeld.

6. Gebruik beschrijvende lof

Zorg ervoor dat ze leren hoe ze later in hun leven positieve zelfpraat kunnen hebben door beschrijvende lof te gebruiken.

In plaats van iets algemeens te zeggen als "Je hebt het goed gedaan!" vertel je precies wat ze hebben gedaan en waarom het goed was. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: "Wauw, je hebt de tafel afgeveegd zonder dat het je werd gevraagd. Dat getuigt van initiatief. Daar hou ik van!"

Door deze beschrijvende lofprijzing te gebruiken, weet je kind wat goed en prijzenswaardig gedrag is en krijgt het het gevoel dat goed en prijzenswaardig zijn haalbaar is.

7. Ga uit van de "Er is een dorp voor nodig"-aanpak

Gebruik alle beschikbare hulpmiddelen om je kind aan te moedigen zijn of haar positieve zelfbeeld te behouden en te blijven groeien in gezonde richtingen.

Blijf waarden bevestigen, versterk positieve gedragskeuzes en help je kind onderscheid te maken tussen goed en slecht gedrag, en omarm de hulp van iedereen in de buurt die zou kunnen helpen (Merrill, 2016).

Hoe help je een positief zelfbeeld op te bouwen bij adolescenten?

Het is altijd het beste om vroeg te beginnen, maar het is ook nooit te laat om te beginnen!

Als je een tiener opvoedt of als je een jongvolwassene als leraar, adviseur, familielid of een andere belangrijke volwassene in zijn of haar leven helpt om die moeilijke tijd door te komen, houd dan deze activiteiten en hulpmiddelen in gedachten.

3 Activiteiten en werkbladen voor het verbeteren van het zelfbeeld bij jongeren (PDF)

1. Dankbaarheid Dagboek: 18 goede dingen

Je tiener aanmoedigen om een positief wereldbeeld op te bouwen en dankbaarder te zijn voor de dingen om hem of haar heen is ook een geweldige manier om hun positieve zelfbeeld aan te moedigen.

Het werkblad is opgedeeld in drie delen, die gedurende de dag kunnen worden ingevuld.

Verdere reflectie moedigt aan om na te denken over overwonnen obstakels.

De oefening eindigt met vijf minuten voor het slapengaan om je te concentreren op wat je overdag gelukkig maakte.

Bekijk het werkblad Gratitude Journal.

2. Onderzoek naar sterke punten

Hoewel de vragen in het werkblad Exploring Character Strengths niet aan jongeren zijn gewijd, hebben ze betrekking op levensperioden waarin uitdagingen werden overwonnen. Het ontdekken van sterke punten die werden gebruikt in moeilijke tijden is nuttig voor het opbouwen van zelfvertrouwen.

Moedig leerlingen aan om dit werkblad te gebruiken om hun eigen sterke punten te ontdekken.

De genoemde deugden omvatten zaken als:

• Wijsheid
• Menselijkheid
• Moed
• Justitie
• Temperance
• Transcendentie

3. Kernovertuigingen

Dit handige hulpmiddel helpt je tiener om erachter te komen welke gedachten en aannames hij of zij heeft en helpt hem of haar te beslissen of hij of zij deze gedachten en aannames wil omarmen of ze wil vervangen door betere gedachten en aannames.

Er worden enkele veelvoorkomende voorbeelden van schadelijke kernovertuigingen genoemd, waaronder:

• Ik ben niet geliefd
• Ik ben dom
• Ik ben incompetent

Als je een negatieve kernovertuiging die je over jezelf hebt hebt opgeschreven, kun je drie bewijzen opschrijven die twijfel zaaien over je negatieve kernovertuiging of die er regelrecht mee in tegenspraak zijn.

Bekijk dit werkblad of print het uit zodat je tiener het kan gebruiken.

Bekijk voor meer ideeën het Teen Self-Esteem Workbook van Ester A. Leutenberg en John J. Liptak.

Het zelfbeeldprofiel + de zelfbeeldschaal

Als je geïnteresseerd bent in het meten van je zelfbeeld, dan heb je geluk! Er is een set Self Image Profiles (SIP) beschikbaar om je te helpen meer te weten te komen over de zelftheorie van de respondent.

Het Self Image Profile for Adults is wat je nodig hebt om je eigen zelfbeeld of dat van volwassenen te meten. Het is een zelfrapportagemeting die individueel of in groepsverband kan worden ingevuld. Het is geschikt voor volwassenen vanaf 17 jaar en neemt slechts 7 tot 15 minuten in beslag.

Het Self Image Profile for Children and Adolescents is een goede keuze als je het zelfbeeld van kinderen en jongeren van 7 tot 16 jaar wilt meten. Het duurt slechts 9 tot 17 minuten voor adolescenten en 12 tot 25 minuten voor kinderen, en het kan een goed idee geven van de individuele zelftheorie van het kind.

Klik hier voor meer informatie over de SIP-Adult en hier voor meer informatie over de SIP-Adolescent en SIP-Child.

Zelfbeeldtherapie

Voor degenen die echt worstelen met hun zelfbeeld, zijn er veel soorten therapie die hen kunnen helpen hun zelfbeeld te verbeteren en beter af te stemmen op de werkelijkheid.

Therapiemodaliteiten die kunnen helpen zijn onder andere:

• Traditionele psychoanalyse: Een langdurige vorm van behandeling die zich richt op het veranderen van problematisch gedrag, gevoelens en gedachten door het ontdekken van hun onbewuste betekenissen en motivaties.
• Cognitieve gedragstherapie (CGT): een vorm van therapie die cognitieve therapie (gericht op wat mensen denken en hoe ze hun manier van denken kunnen veranderen) combineert met gedragstherapie (een benadering die zich meer richt op het veranderen van het gedrag van mensen dan op hun gedachten) om te proberen zowel gedachten als gedrag te veranderen.
• Dialectische Gedragstherapie (DBT): een vijfcomponentenvorm van CGT die de nadruk legt op het aanleren van nieuwe vaardigheden en strategieën voor een gezond, gelukkig leven.
• Clientgerichte therapie: een vorm van therapie waarbij de cliënt - niet de therapeut - wordt beschouwd als de "expert" op het gebied van zijn eigen leven en de therapeut zich richt op het bieden van belangstelling, zorg en respect (APA, n.d.).

Afhankelijk van de diagnose die je hebt (indien van toepassing), kan je reguliere behandeling ook helpen bij het ontwikkelen van een gezond zelfbeeld.

Handige meditaties

Meditaties kunnen ongelooflijk nuttig zijn om je gevoel van eigenwaarde een boost te geven en je te helpen een gezond gevoel van eigenwaarde op te bouwen en te behouden. Probeer deze meditaties eens als je een paar minuten tijd over hebt:

Aanbevolen YouTube-video's

Als je meer wilt leren over positief lichaamsbeeld en zelfbeeld, maar geen tijd hebt om een heel boek te lezen of in een zee van artikelen te duiken, gebruik dan deze YouTube-video's om een snelle dosis kennis op te doen:

Aanbevolen boeken

Om meer te leren over zelfbeeld en het belang ervan voor een gelukkig en gezond leven, kun je deze boeken bekijken:

• Werkboek lichaamsbeeld voor tieners: Activiteiten om meisjes te helpen een gezond lichaamsbeeld te ontwikkelen in een door beelden bezeten wereld door Julia V. Taylor(Amazon)
• De magische kracht van zelfbeeldpsychologie door Maxwell Maltz(Amazon)
• Vergeleken met wie? Een beproefd pad om je lichaamsbeeld te verbeteren [Christelijk perspectief] door Heather Creekmore(Amazon)
• Het bouwen van je zelfbeeld [Joods Perspectief] door Rabbi Zelig Pliskin(Amazon)
• 10 Eenvoudige oplossingen voor het opbouwen van zelfvertrouwen: Hoe je een einde maakt aan zelftwijfel, zelfvertrouwen krijgt en een positief zelfbeeld creëert door Glenn R. Schiraldi(Amazon)
• Be Brave, Little Puffy: Promoting Positive Body-Image and Self-Esteem [Kinderboek] door Arline Cooper(Amazon)
• Leren houden van het meisje in de spiegel: Een gids voor tienermeisjes om een gelukkig en gezond leven te leiden door Helena Grace Donald(Amazon)
• Genezing van ontwikkelingstrauma: Hoe vroeg trauma zelfregulatie, zelfbeeld en het vermogen tot relaties beïnvloedt door Laurence Heller en Aline LaPierre(Amazon)

9 Citaten en Affirmaties

"Eigenwaarde is als een batterij. Als de batterij opgeladen is, is de persoon positief; als de batterij leeg is, is de persoon negatief."

Lilly Harry

"Een sterk, positief zelfbeeld is de best mogelijke voorbereiding op succes."

Joyce Broers

"Het 'zelfbeeld' is de sleutel tot menselijke persoonlijkheid en menselijk gedrag. Verander het zelfbeeld en je verandert de persoonlijkheid en het gedrag."

Maxwell Maltz

"Het is alsof iedereen een verhaal over zichzelf vertelt in zijn eigen hoofd. Altijd. De hele tijd. Dat verhaal maakt je tot wat je bent. We bouwen onszelf op uit dat verhaal."

Patrick Rothfuss

"Mensen worden niet eens en voor altijd geboren op de dag dat hun moeders hen baren, maar ... het leven verplicht hen om zichzelf steeds opnieuw te baren."

Gabriel García Márquez

"Zien, voelen, denken, geloven - dit zijn de fasen van hoe we onze stijl aan de buitenkant en ons zelfbeeld aan de binnenkant veranderen."

Stacey Londen

"Te veel mensen overwaarderen wat ze niet zijn en onderwaarderen wat ze wel zijn."

Malcolm S. Forbes

"Onthoud altijd dat je niet alleen het recht hebt om een individu te zijn, je hebt ook de plicht om er een te zijn."

Eleanor Roosevelt

"Onophoudelijke, repetitieve zelfpraat is wat ons zelfbeeld verandert."

Denis Waitley

Boodschap mee naar huis

Ik hoop dat je je zelfbeeld nu beter begrijpt dan aan het begin van dit stuk! Het is een heel belangrijk concept om te begrijpen en over na te denken, vooral als je jonge kinderen hebt die hun eigen zelfbeeld aan het ontwikkelen zijn.

Wat zijn jouw gedachten over dit onderwerp? Heb jij het gevoel dat je een goed zelfbeeld hebt? Denk je dat de meeste mensen dat hebben? Wat doe jij om je zelfbeeld op te krikken? Laat het ons weten in het commentaarveld hieronder.

Bedankt voor het lezen!

We hopen dat je dit artikel met plezier hebt gelezen. Vergeet niet onze vijf tools voor positieve psychologie gratis te downloaden.