Voorbeelden van veerkracht: Welke sleutelvaardigheden maken jou veerkrachtig?

Geestelijke gezondheid omvat veel meer dan alleen de afwezigheid van stoornissen.

Er zijn een aantal dimensies als het gaat om positieve geestelijke gezondheid, waarvan veerkracht er één is.

Veerkracht is het proces van je goed kunnen aanpassen en snel weer opkrabbelen in tijden van stress. Deze stress kan zich manifesteren als familie- of relatieproblemen, ernstige gezondheidsproblemen, problemen op het werk of zelfs financiële problemen om er maar een paar te noemen.

Het ontwikkelen van veerkracht kan je helpen om je aan te passen en terug te komen na veranderingen, uitdagingen, tegenslagen, teleurstellingen en mislukkingen.

Onderzoek heeft aangetoond dat veerkracht heel gewoon is. Mensen tonen vaker veerkracht dan je denkt. Een voorbeeld van veerkracht is de reactie van veel Amerikanen na de terroristische aanslagen van 11 september 2001 en de inspanningen van individuen om hun leven weer op te bouwen.

Veerkracht tonen betekent niet noodzakelijkerwijs dat je geen moeilijkheden of verdriet hebt gehad. Het betekent ook niet dat je geen emotionele pijn of verdriet hebt ervaren. De weg naar veerkracht is vaak geplaveid met emotionele stress en spanning.

Het goede nieuws is dat veerkracht geleerd kan worden. Het gaat om het ontwikkelen van gedachten, gedrag en acties die je in staat stellen om te herstellen van traumatische of stressvolle gebeurtenissen in je leven.

Voordat je verder leest, dachten we dat je onze vijf tools voor positieve psychologie gratis zou willen downloaden. Deze boeiende, wetenschappelijk onderbouwde oefeningen helpen je om effectief om te gaan met moeilijke omstandigheden en geven je de tools om de veerkracht van je cliënten, studenten of werknemers te verbeteren.

Een definitie van de veerkrachtige persoon

Er is een definitie van veerkracht in ontwikkeling. Volgens de American Psychological Association(APA) wordt veerkracht gedefinieerd als het proces van zich goed aanpassen aan een trauma of tragedie, bedreigingen of andere significante bronnen van stress (Southwick et al., 2014).

Als het erop aankomt, is het begrip veerkracht complex. In werkelijkheid bestaat veerkracht waarschijnlijk op een continuüm dat zich in verschillende mate kan manifesteren in meerdere levensdomeinen. (Southwick et al., 2014)

Iemand kan bijvoorbeeld heel veerkrachtig zijn op het werk, maar niet zo veerkrachtig in zijn of haar persoonlijke leven en relaties. Met andere woorden, het idee van veerkracht is relatief en hangt af van de situatie.

Veerkracht kan ook in de loop van de tijd veranderen, afhankelijk van je interacties en de omgeving om je heen. Hoe meer er geleerd wordt over veerkracht, hoe meer mogelijkheden er zijn om deze concepten te integreren in relevante levensgebieden.

Deze integratie begint een belangrijke verschuiving in het denken teweeg te brengen. Artsen en onderzoekers beginnen in te zien hoe belangrijk het is om zich te richten op het evalueren en onderwijzen van methoden om veerkracht te vergroten in plaats van zich voortdurend te richten op of onderzoek te doen naar de negatieve gevolgen van trauma of stress.

Dit is een belangrijke verschuiving om aandacht aan te besteden, omdat het een verschuiving betekent van een puur op tekorten gebaseerd model van geestelijke gezondheid naar het opnemen van kracht- en competentiegerichte modellen. Dit zorgt voor een grotere focus op preventie en het opbouwen van sterke punten naast het aanpakken van psychopathologie. (Southwick et al, 2014)

Het ontwikkelen van veerkrachtvaardigheden kan je helpen om uitdagingen en moeilijkheden in het leven aan te gaan, waardoor je je beter voelt en er beter mee om kunt gaan.

In wezen helpt veerkracht je om positiever met stress om te gaan. Alles in het leven draait om balans. Zonder duisternis zou je het licht niet waarderen. Zonder verdriet zou je vreugde niet waarderen. Net als het yin en het yang, heb je zowel positieve als negatieve emoties en ervaringen nodig om te waarderen wat je hebt.

Het leven is niet altijd gemakkelijk - maar het zou ook niet altijd moeilijk moeten zijn. Wat je tegenstaat blijft bestaan, dus leren loslaten en je aanpassen aan verandering en tegenslag kan je echt helpen om een nieuwe mindset te ontwikkelen en onderweg meer veerkracht te ontwikkelen.

Het is normaal dat je de neiging hebt om dingen onder controle te willen houden. Er zijn dingen in het leven die je kunt beheersen, maar er zijn ook dingen die je niet kunt beheersen.

Veerkracht ontwikkelen is een heel persoonlijk proces. Ieder van ons reageert anders op stress en trauma. Sommige mensen herstellen snel, terwijl anderen er langer over doen. Er bestaat geen magische formule.

Wat goed werkt voor de ene persoon hoeft niet noodzakelijkerwijs te werken voor een ander, wat een van de belangrijkste redenen is om meerdere technieken te leren om veerkracht te vergroten.

Eigenschappen, kwaliteiten en kenmerken van de veerkrachtige persoon

Volgens Conner en Davidson (2003) hebben veerkrachtige mensen bepaalde kenmerken. Deze kenmerken kunnen zijn:

• Verandering zien als een uitdaging of kans
• Inzet
• Erkenning van grenzen aan controle
• De steun van anderen inschakelen
• Hechte, veilige gehechtheid aan anderen
• Persoonlijke of collectieve doelen
• Zelfeffectiviteit
• Versterkend effect van stress
• Successen in het verleden
• Realistisch gevoel van controle/keuzes hebben
• Gevoel voor humor
• Actiegerichte benadering
• Geduld
• Tolerantie van negatief affect
• Aanpassingsvermogen aan verandering
• Optimisme
• Faith

Conner en Davidson ontwikkelden ook de Conner-Davidson veerkrachtschaal (CD-RISC), die bestaat uit 25 items, elk gewaardeerd op een 5-puntsschaal van 0-4 met hogere scores die een groter gevoel van veerkracht weerspiegelen.

De schaal werd afgenomen bij algemene psychiatrische poliklinische patiënten, een klinisch onderzoek naar gegeneraliseerde angststoornissen, twee klinische onderzoeken naar PTSS en gemeenschapsmonsters.

De Conner-Davidson veerkrachtschaal

1. In staat om zich aan te passen aan verandering.
2. Hechte en veilige relaties.
3. Soms kan het lot of God helpen.
4. Kan omgaan met alles wat komt.
5. Succes uit het verleden geeft vertrouwen voor nieuwe uitdagingen.
6. Bekijk de humoristische kant van de dingen.
7. Omgaan met stress versterkt.
8. De neiging om terug te stuiteren na ziekte of tegenspoed.
9. Dingen gebeuren met een reden.
10. Beste inspanning, wat er ook gebeurt.
11. U kunt uw doelen bereiken.
12. Als dingen hopeloos lijken, geef je niet op.
13. Weet waar je terecht kunt voor hulp.
14. Concentreer je onder druk en denk helder.
15. Neem liever het voortouw bij het oplossen van problemen.
16. Niet snel ontmoedigd door mislukkingen.
17. Zie jezelf als een sterk persoon.
18. Neem impopulaire of moeilijke beslissingen.
19. Kan onaangename gevoelens aan.
20. Ik moet handelen op basis van een voorgevoel.
21. Sterk gevoel van doelgerichtheid.
22. Controle over je leven.
23. Je houdt van uitdagingen.
24. Je werkt om je doelen te bereiken.
25. Trots zijn op je prestaties.

Door deze schaal te gebruiken, concludeerde het onderzoek dat veerkracht meetbaar is en beïnvloed wordt door de gezondheidsstatus, dat het aanpasbaar is en dat het kan verbeteren door behandeling. Mensen met psychische aandoeningen hebben bijvoorbeeld vaak lagere niveaus van veerkracht in vergelijking met de algemene bevolking.

Een grotere verbetering van veerkracht komt ook overeen met hogere niveaus van algemene verbetering. Het onderzoek suggereerde ook dat het mogelijk is om goed te presteren op één gebied, zoals werk, ondanks tegenslagen, maar slecht te functioneren op een ander gebied, zoals persoonlijke relaties.

Bovendien suggereerde het onderzoek dat veerkracht ofwel een bepalende factor van respons kan zijn of een effect van blootstelling aan stress. Verdere studies zouden nodig zijn om te achterhalen of veerkracht voorafging aan blootstelling aan trauma, bescherming bood tegen posttrauma of dat overlevenden door bepaalde omstandigheden meer veerkracht ontwikkelden nadat trauma's hadden plaatsgevonden.

De belangrijkste factoren die bijdragen aan veerkracht

Er zijn veel manieren om veerkracht te vergroten. Enkele daarvan zijn het hebben van een goed ondersteuningssysteem, het onderhouden van positieve relaties, een goed zelfbeeld en een positieve instelling.

Andere factoren die bijdragen aan veerkracht zijn:

• Het vermogen hebben om realistische plannen te maken.
• In staat zijn om die plannen uit te voeren.
• In staat zijn om je gevoelens en impulsen op een gezonde manier te beheersen.
• Goede communicatieve vaardigheden hebben.
• Vertrouwen hebben in je sterke punten en capaciteiten.
• Goede probleemoplossende vaardigheden hebben.

Het ontwikkelen van veerkracht kan je helpen om zorgzame relaties met anderen te onderhouden en je te helpen om een positieve en ontspannen houding te behouden. Het kan je ook helpen goede copingvaardigheden te ontwikkelen en cognitieve denkvaardigheden te verbeteren.

Mensen die veerkracht ontwikkelen, kunnen veel beter met het leven omgaan dan mensen die niet veerkrachtig zijn en ze kunnen zelfs gelukkiger zijn.

Sommige mensen zijn van nature veerkrachtiger, maar je kunt er ook aan werken om je veerkracht te vergroten. Je kunt leren hoe je op een gezonde manier terug kunt komen van tegenslagen.

Uiteindelijk is veerkracht een vaardigheid die kan worden gecultiveerd en gevoed.

Is veerkracht een vaardigheid of een karaktersterkte?

Klinisch psycholoog Christina G. Hibbert, Psy. D. definieert veerkracht als het vermogen om terug te stuiteren nadat het leven je onderuit heeft gehaald.

Mensen die veerkrachtiger zijn, hebben geleerd om obstakels en uitdagingen op een gezonde manier te overwinnen.

Veerkrachtige mensen leren en weten hoe ze de stormen in het leven moeten doorstaan. Ze hebben ook geleerd hoe ze weer met beide benen op de grond kunnen staan na een stressvolle gebeurtenis.

Joyce Marter, LCPC, een therapeut en eigenaar van een counselingpraktijk, beschrijft veerkracht als de kracht om door te gaan op het pad waarvan je weet dat het waar is, ondanks uitdagingen en obstakels (Marter, 2019).

Je veerkracht bepaalt hoe snel je weer opstaat als de lucht uit je wordt geslagen. Het helpt je om je door de omstandigheden van het leven heen te slaan en uitdagingen aan te gaan.

Veerkracht is zelfs vergeleken met gitaar leren spelen. Als je voor het eerst probeert te spelen, worden je vingers pijnlijk en raak je gefrustreerd. Sommigen stoppen zelfs na de tweede of derde les.

Een veerkrachtig persoon gaat voorbij dat eerste ongemak en begint zich al snel te realiseren dat er meer vreugde en voldoening in het verschiet ligt.

Als onderdeel van dit proces worden je vingers harder en sterker naarmate je meer oefent. Al snel wordt het proces moeiteloos en zelfs plezierig.

In wezen worden je vingers veerkrachtiger naarmate je meer oefent. Hoe meer je speelt, hoe beter je vingers de snaarspanning en de kracht die nodig is om goed te spelen, kunnen verdragen.

Gitaar leren spelen is een geweldige metafoor voor veerkracht. Het vertelt ons dat veerkracht een karaktereigenschap en een kracht is die geleerd kan worden.

Veerkrachtvaardigheden en hoe ze te trainen

Sydney Ey, Ph.D. een universitair hoofddocent aan de afdeling Psychiatrie van de Oregon Health & Science University heeft een webinar over het opbouwen van veerkracht ontwikkeld. Kijkers zullen leren herkennen wat veerkracht opbouwt en wat veerkracht afbreekt.

Het doorlopen van onderstaande veerkrachtoefeningen kan je helpen bij het maken van een plan om je veerkracht te vergroten en je helpen meer over jezelf te weten te komen in termen van je sterke en zwakke punten.

Werkblad Veerkracht opbouwen

1. Herken je tekenen van stress.
   1. Waar voel je stress in je lichaam?
   2. Wat zijn enkele van de slechte gewoonten die je aanneemt als je je gestrest voelt?
2. Focus op het opbouwen van fysieke weerbaarheid.
   1. In welke kleine veranderingen kun je investeren om je gezondheid te verbeteren? (Beter slapen, betere voeding, hydratatie, lichaamsbeweging, enz.)
   2. Noem één kleine verandering die je nu kunt maken.
3. Versterk de ontspanningsrespons - kalm lichaam en kalme geest.
   1. Noem enkele activiteiten thuis die je zouden kunnen helpen ontspannen.
   2. Maak een lijst van activiteiten op het werk die u kunnen helpen ontspannen.
   3. Probeer enkele nieuwe ontspanningsvaardigheden zoals mindfulness of meditatie apps zoals Calm of Headspace.
   4. Probeer enkele zelfkalmerende activiteiten zoals:
      1. Tactiel (Iets troostends of rustgevends vasthouden)
      2. Ruiken (lavendelgeur, frisse lucht)
      3. Visueel (foto's van puppy's of kittens, uit het raam kijken, etc.)
      4. Auditief (Luister naar muziek, luister naar natuurgeluiden)
      5. Proeven (Thee drinken, chocolade eten)
4. Identificeer en gebruik je sterke punten.
   1. Beschrijf een moment waarop je in staat was om een grote uitdaging in je leven te overwinnen of aan te pakken.
   2. Wat leerde je over jezelf?
   3. Uit welke persoonlijke sterktes heb je geput?
   4. Maak een beeld van wanneer je het meest veerkrachtig was.
   5. Hoe zou je deze kracht nu kunnen toepassen?
5. Verhoog dagelijks de positieve emoties.
   1. Identificeer bronnen van humor of vreugde.
   2. Druk dankbaarheid uit, bezoek iemand of schrijf een brief.
   3. Maak een lijst van je prestaties.
6. Doe zinvolle activiteiten.
   1. Merk op wat er regelmatig gebeurde in je dag dat zinvol was.
   2. Wat voor soort activiteiten vond je zinvol?
   3. Identificeer activiteiten die je in de flow brengen. (Plezierige dingen die je doet waardoor je de tijd uit het oog verliest).
7. Ga onbehulpzaam denken tegen.
   1. Schrijf op waar je aan denkt als je gestrest raakt en vraag je dan af: Wat is het ergste dat kan gebeuren en kan ik dat overleven? Wat is het beste dat zou kunnen gebeuren? Wat zou ik een vriend in een vergelijkbare situatie vertellen?
   2. Als je niet kunt stoppen met aan iets te denken, schrijf er dan over een periode van 4 weken een paar keer over, telkens ongeveer 15 minuten. Merk op hoe je verhaal verandert of hoe je perspectief elke keer duidelijker wordt.
   3. Als je hard bent voor jezelf, oefen dan zelfcompassie en leer om aardig voor jezelf te zijn. Geef jezelf een mentale pauze of een schouderklopje.
   4. Denk aan een held, een coach of een mentor die je aanmoedigde toen je aan jezelf twijfelde.
8. Creëer een zorgzame gemeenschap.
   1. Maak regelmatig contact met vrienden en familie.
   2. Identificeer uw bronnen van ondersteuning.
      1. Werk
      2. Thuis.
      3. In de gemeenschap.
   3. Oefen goede communicatie- en conflictoplossingsvaardigheden.

Een andere geweldige optie voor het opbouwen van veerkracht is de 4-factor benadering, gecreëerd door Deborah Serani, Psy. De 4-factor benadering is een geweldige optie om cliënten te helpen het begrip veerkracht beter te begrijpen. Serani, een klinisch psycholoog, gebruikt deze benadering met haar cliënten (Serani, 2011).

De 4-factorenaanpak

1. De feiten op een rijtje.
2. De schuld leggen waar hij hoort.
3. Reframen.
4. Gun jezelf de tijd.

Deze unieke benadering kan je helpen om veerkrachtige vaardigheden te ontwikkelen. Serani gebruikt het idee van een zwaar auto-ongeluk als hulpmiddel om veerkracht op te bouwen.

Stel, je hebt een auto-ongeluk gehad en je hebt verwondingen. Als gevolg daarvan moet je misschien zelfs een paar dagen niet werken om te genezen.

De eerste stap bestaat uit het opnoemen van of praten over het trauma zonder het uit te vergroten. Je kunt bijvoorbeeld tegen jezelf zeggen: "Ik heb een auto-ongeluk gehad en ben gewond geraakt. Maar ik was in staat om hulp te bellen en mezelf op te lappen en de auto te laten repareren."

De tweede stap bestaat uit het nemen van verantwoordelijkheid, maar jezelf niet de schuld geven. In plaats van jezelf de schuld te geven, kun je gewoon zeggen: "Oké, ik heb een auto-ongeluk gehad. Dat gebeurt nu eenmaal. Het was donker en het was een ongeluk. Ik ben OK."

De derde stap bestaat uit het herkaderen en opnieuw evalueren van de gebeurtenis in je geest. Dit kan ook bekend staan als het zoeken naar de zilveren rand. Het had erger kunnen zijn. Je had ernstig gewond kunnen raken of iemand anders pijn kunnen doen. Reframen houdt in dat je naar de zonnige kant van de situatie kijkt en iets vindt om dankbaar voor te zijn.

De laatste stap is jezelf wat tijd geven om te genezen en je aan te passen na het trauma.

Dit eenvoudige proces kan je al een heel eind op weg helpen om te genezen en je veerkrachtiger te voelen.

Door dit proces in 4 stappen te doorlopen, kun je je hersenen en geest trainen om anders te denken. Je kunt leren om anders naar situaties te kijken en de zon achter de wolken te vinden. Hoe vaker je dit proces doorloopt, hoe veerkrachtiger je over het algemeen zult zijn.

De Masterclass Veerkracht realiseren

De Realizing Resilience cursus doet veel meer dan je alleen de zes pijlers van veerkracht leren. Het stelt je ook in staat om anderen te helpen om te gaan met de uitdagingen in het leven.

Deze veelgeprezen masterclass voorziet je van ruime hulpmiddelen en materialen om de wetenschap achter veerkracht op een mindful manier toe te passen.

Bestaande uit zes modules, verdien je een certificaat na afronding van de online cursus en sluit je je aan bij een elitegroep van HR Managers, counselors, therapeuten, coaches, leraren en gezondheidswerkers die allemaal gepassioneerd zijn over het helpen van anderen bij het opbouwen van hun veerkracht.

Veerkrachtstrategieën om er mee om te gaan en sterker terug te komen

Volgens Irene Rosenberg Javors, een psychotherapeute in een privépraktijk in New York City, is het ook belangrijk om je bewust te zijn van een burn-out bij hulpverleners.

Volgens Javors zijn er een aantal basistips die therapeuten kunnen volgen die kunnen fungeren als een gereedschapskist voor het ontwikkelen van strategieën voor veerkrachtvaardigheden om vermoeidheid en burn-out tegen te gaan. (Javors, 2015)

Zelfzorgplan voor therapeuten die een burn-out ervaren:

1. Oefening.
2. Maak tijd voor eenzaamheid.
3. Doe aan positieve zelfpraat.
4. Kom meer buiten en ervaar het leven.
5. Leer van mislukking.
6. Koester zowel humor als nieuwsgierigheid.
7. Heb realistische verwachtingen voor jezelf en je cliënt.

Het kan vermoeiend zijn om te werken met mensen die het moeilijk hebben in het leven. Als therapeuten is het belangrijk om goede zelfzorggewoontes aan te houden om een burn-out te voorkomen. Dit lijken eenvoudige tips, maar het zijn belangrijke tips om in gedachten te houden.

Lichaamsbeweging biedt een geweldige mogelijkheid om stress te verlichten. Dagelijks bewegen, zoals wandelen, stretchen of yoga, kan je helpen om te gaan met een burn-out in de hulpverlening.

Het is ook belangrijk om tijd vrij te maken voor eenzaamheid en om positieve zelfpraat te gebruiken. Een therapeut stapt letterlijk in de wereld van een cliënt, wat psychologisch intensief kan zijn.

Daarom is het belangrijk om de tijd te nemen om te ontgiften en aan zelfreflectie te doen. De tijd nemen om te mediteren, in een dagboek te schrijven en positieve suggesties te herhalen kan je al een heel eind op weg helpen om je evenwichtiger te voelen.

Na verloop van tijd zullen er tegenslagen en mislukkingen zijn, dus het is ook belangrijk om te leren wanneer je een stapje terug moet doen en tijd door moet brengen met familie en vrienden. Als al het andere faalt, is de beste strategie er misschien een van humor en nieuwsgierigheid, omdat het je helpt herinneren dat veerkrachtiger leren een proces is.

Verschillende soorten veerkracht

Volgens Genie Joseph, adjunct-professor aan de Chaminade University in Hawaï en bedenker van het Act Resilient-programma, zijn er drie basistypen veerkracht (Joseph, 2012).

1. Natuurlijke veerkracht

Natuurlijke veerkracht is de veerkracht waarmee je geboren bent en de veerkracht die van nature aanwezig is. Dit is je menselijke natuur en je levenskracht.

Mensen met natuurlijke veerkracht zijn enthousiast over de ervaringen in het leven en ze zijn blij om te spelen, te leren en te onderzoeken. Natuurlijke veerkracht stelt je in staat om door te gaan en je best te doen, zelfs als je wordt neergeslagen en van je pad wordt gehaald.

Een voorbeeld van natuurlijke veerkracht is die van jonge kinderen onder de zeven jaar. Ervan uitgaande dat ze geen grote trauma's in hun leven hebben gehad, hebben kinderen van deze leeftijd meestal een overvloedige en inspirerende benadering van het leven.

2. Adaptieve veerkracht

Adaptieve veerkracht is het tweede type. Dit kan ook worden gezien als 'vuurproef'. Dit gebeurt wanneer uitdagende omstandigheden je dwingen om te leren, te veranderen en je aan te passen. Leren omgaan met de klappen van het leven kan je helpen veerkracht op te bouwen en daardoor sterker te worden.

3. Herstelde veerkracht

Het derde type veerkracht staat bekend als herstelde veerkracht. Dit wordt ook wel aangeleerde veerkracht genoemd.

Je kunt technieken leren die helpen veerkracht op te bouwen en daardoor de natuurlijke veerkracht die je als kind had te herstellen. Dit kan je helpen om gezonder om te gaan met vroegere, huidige en toekomstige trauma's.

Elk van deze methoden kan worden gezien als een veerkrachtige tank. Hoewel het geweldig zou zijn als iemand sterk zou zijn in alle drie de soorten veerkracht, is dat niet altijd nodig. Grotere hoeveelheden veerkracht in één type kunnen lagere hoeveelheden in andere compenseren.

Stress en trauma hebben de neiging om de veerkracht na verloop van tijd te verminderen, vooral bij meerdere herhaalde trauma-incidenten. Trauma heeft de neiging om in de hersenen te blijven hangen, waardoor je voortdurend in de vecht- of vluchtmodus staat. Dit kan zich blijven manifesteren, zelfs als het trauma niet langer aanwezig is.

In een constante staat van trauma verkeren kan emotioneel en fysiek uitputtend zijn.

Ieder van ons is, in essentie, gemaakt om te overleven. Het oudste deel van je hersenen, het reptielenbrein, is altijd bezig om je te beschermen en te bewaken. Hoewel dit de holbewoner misschien goed van pas kwam, helpt het je niet noodzakelijk om je kalm of ontspannen te voelen.

Dr. Herbert Benson, emeritus directeur van het Benson-Henry Institute for Mind Body Medicine in het Massachusetts General Hospital heeft een groot deel van zijn carrière gewijd aan het leren hoe mensen de stressrespons kunnen tegengaan.

Benson beveelt verschillende technieken aan die kunnen helpen om de ontspanningsreactie op te wekken, waaronder:

1. Diepe buikademhaling.
2. Concentreer je op een rustgevend woord als vrede of kalmte.
3. Visualiseer een rustige omgeving zoals een strand of een park.
4. Herhalend bidden.
5. Iets fysieks doen, zoals yoga of Tai-Chi.

Veel mensen vinden het moeilijk om met stress om te gaan, omdat stress een manier van leven is geworden. Een bepaalde hoeveelheid stress kan dienen als een motiverende factor, maar een klein beetje is niet genoeg.

Wanneer je gevaar bespeurt, of het nu echt is of ingebeeld, gaan de vecht- of vluchtreactie van je lichaam en je zenuwstelsel in de hoogste versnelling.

Je lichaam is goed uitgerust en zelfs geprogrammeerd om de meeste stressvolle situaties aan te kunnen, maar te veel stress kan ervoor zorgen dat je instort. In zekere zin is stress het waarschuwingssysteem van je lichaam en een signaal dat er iets moet worden aangepakt.

De ontspanningsreactie is een eenvoudige techniek die je kunt leren om de giftige effecten van chronische stress tegen te gaan. Het vertraagt je ademhaling, ontspant je spieren en kan zelfs helpen je bloeddruk te verlagen.

Chronische stress kan een tol eisen van je lichaam en geest. Volgens de Harvard Medical School kan laaggradige chronische stress zelfs leiden tot zaken als hoge bloeddruk, verhoogde spierspanning en een verhoogde hartslag. (Volgens de Harvard Medical School, 2011)

Mensen met weinig veerkracht kunnen zich:

• Depressief
• Slachtoffer
• Gedemoraliseerd
• Hopeloos
• Ontkoppeld
• Moe of vermoeid
• Overspannen
• Vind je het moeilijk om door te gaan

Wat zijn de belangrijkste componenten en elementen van het veerkrachtige leven?

Volgens Shing (2016) is een belangrijke factor die bijdraagt aan veerkracht de ervaring van het benutten van positieve emoties, zelfs te midden van een bijzonder moeilijke of stressvolle tijd.

Positiviteit verbetert volgens Shing de veerkracht op een aantal manieren. Ten eerste helpen positieve emoties je om in de loop van de tijd sociale, psychologische en fysieke hulpbronnen op te bouwen, die je kunnen helpen bij het ontwikkelen van copingvaardigheden in toekomstige tijden van stress.

Volgens de verbredings- en opbouwtheorie van Fredrickson (Fredrickson, 1998) kunnen positieve emoties helpen om je momentane gedachten, acties en aandacht voor je omgeving te verbreden. Een voorbeeld hiervan zijn de emoties van vreugde en interesse, die je aanmoedigen om geliefden te benaderen en sterkere banden en interpersoonlijke connecties te smeden.

Positieve emoties helpen bij het opbouwen van persoonlijke hulpbronnen, die kunnen fungeren als een buffer tegen psychologische nood in stressvolle situaties. Positieve emoties kunnen zelfs de schadelijke effecten van negatieve emoties ongedaan maken als ze midden in een stressvolle situatie worden ervaren.

Naast positieve emoties wordt veerkracht ook geassocieerd met de ervaring van autonomie, beheersing en vitaliteit (Shing, 2016) Dit kan je helpen om effectiever om te gaan met uitdagende taken en je helpen om met meer energie en vitaliteit door het leven te gaan.

Tientallen jaren van onderzoek naar welzijn suggereren dat tevredenheid in het leven niet alleen voortkomt uit positieve emoties, maar ook uit een gevoel van onafhankelijkheid en competentie met betrekking tot persoonlijke doelen en waarden.

Deze tendens staat bekend als eudaimonisch welzijn en heeft te maken met je individuele perceptie van vervulling in het leven. Dit eudaimonische perspectief op veerkracht is ook gekoppeld aan andere psychologische concepten, zoals hardheid.

Mensen die hard zijn, hebben vaak een groter gevoel van controle over hun omgeving en de uitkomst van gebeurtenissen. Als gevolg daarvan zien ze stressfactoren als minder verontrustend. Mensen die tegen een stootje kunnen, geloven vaak ook dat ze meer persoonlijke middelen tot hun beschikking hebben, waardoor ze zich veerkrachtiger voelen.

Henry Emmons M.D. heeft het over het creëren van de chemie van kalmte. Als integratief holistisch psychiater heeft Emmons met duizenden patiënten gewerkt, velen met ernstige invaliderende aandoeningen.

Emmons heeft veel van zijn patiënten behandeld met medicijnen, maar gelooft ook dat er andere factoren zijn voor genezing en herstel dan medicatie.

Emmons gelooft dat het in onze menselijke natuur ligt om veerkrachtig te zijn en de stress en verliezen van het leven aan te kunnen. Volgens Emmons zijn er dingen die we kunnen doen om onze veerkracht te vergroten. Deze staan bekend als de zeven wortels van veerkracht.

Zeven wortels van veerkracht

1. De chemie van de hersenen in balans brengen.
2. Energie beheren.
3. Op één lijn met de natuur.
4. De geest tot rust brengen.
5. Vaardig omgaan met emoties.
6. Een goed hart cultiveren.
7. Diepe verbindingen creëren.

Emmons verwijst ook naar het zogenaamde 'whole person change process' als een manier om veerkracht op te bouwen. Emoties zoals angst en depressie beïnvloeden in zekere zin zowel het emotionele als het fysieke lichaam. Daarom moeten alle aspecten van jezelf worden meegenomen in het genezingsproces.

Het veranderingsproces van de hele persoon omvat verschillende principes. Het eerste kernprincipe is het idee van het pad. Dit pad leidt naar een vreugdevoller en veerkrachtiger leven en het vereist ook een dosis zelfacceptatie.

Dit is veel meer dan een eenvoudig zelfverbeteringsproject. Het houdt in dat je jezelf en je leven accepteert precies zoals ze op dit moment zijn.

Dit is de tegenovergestelde benadering van iemand die voortdurend streeft naar zelfverbetering. Zelfverbetering gaat vaak gepaard met kritiek en een drang om beter te worden.

De Japanners noemen dit idee van de spanning die ontstaat door acceptatie en het verlangen naar verandering 'arugamama', of een staat van onvoorwaardelijke acceptatie (Ikigai Tribe, n.d.).

Dit betekent jezelf en je leven accepteren in het moment. Dit kan ook worden gecombineerd met de intentie om op een positieve manier te handelen om verandering te creëren.

Het volgende kernprincipe van het veranderingsproces van de hele persoon is het idee dat verandering van binnenuit begint. Dit kan betekenen dat je jezelf eert en bereid bent om diep te luisteren. Het kan ook inhouden dat je met aandacht en mededogen contact maakt met je innerlijke lijden.

Het volgende kernprincipe is het idee van weerstand tegen verandering.

Een zekere mate van weerstand is natuurlijk en normaal, maar je moet er wel mee omgaan als je veerkracht wilt opbouwen. Het vermogen om diep naar binnen te kijken en zelfs naar die delen van jezelf die weerstand bieden, is een belangrijk onderdeel van dit proces.

Verandering is een proces en in het beste geval een rommelig proces. Verandering zien als een proces is het volgende principe.

De waarheid is dat verandering voor de meeste mensen geen eenvoudig lineair proces is. We ervaren niet altijd continue en opeenvolgende verbetering. Ieder van ons stelt zich dat perfecte leven voor, maar meestal ervaren we onderweg tegenslagen. Veerkrachtig zijn kan je helpen je verwachtingen te managen.

Verandering vindt vaak plaats door middel van verbindingen, wat een ander kernprincipe is. In de individualistische westerse cultuur wordt de nadruk vaak op het individu gelegd. Op één lijn komen met dit principe betekent de rol van anderen accepteren in je streven naar succes.

Succes heeft vaak te maken met het opbouwen van een netwerk van connecties die je kunnen helpen je doel te bereiken. Dit netwerk kan bestaan uit familie, vrienden of mensen in de gemeenschap.

Een voorbeeld van veerkrachtig gedrag

Er zijn veel voorbeelden van veerkrachtig gedrag. Enkele kenmerken van veerkrachtig gedrag zijn:

1. Tegenslagen zien als vergankelijk.
2. Tegenslagen zien als kansen voor groei.
3. Cognitieve vervormingen herkennen als valse overtuigingen.
4. Omgaan met sterke emoties en impulsen.
5. Focussen op gebeurtenissen waar je controle over hebt.
6. Jezelf niet als slachtoffer zien.
7. Je inzetten voor alle aspecten van je leven.
8. Een positieve kijk op de toekomst hebben en een groeimindset ontwikkelen.

Een voorbeeld van het zien van een tegenslag als vergankelijk is het verliezen van een klant door een verkoper. Ze kunnen dit zien als een verontrustende gebeurtenis of als iets dat slechts tijdelijk is. Uiteindelijk is het verliezen van één klant, zelfs een grote, niet het einde van de wereld. Door flexibel te blijven en wat perspectief te hebben, kun je je realiseren dat er miljoenen klanten voor je zijn om aan te trekken.

Reframen is een andere geweldige techniek. Laten we zeggen dat iemand op sollicitatiegesprek ging maar de baan niet kreeg. Een veerkrachtig persoon zou zich realiseren dat dit misschien niet de baan voor hem was. Ze zouden hun hulpbronnen bij elkaar zoeken en beginnen te kijken naar alternatieve mogelijkheden.

Cognitieve vervormingen spelen ook een rol. Cognitieve vervormingen zijn in feite valse overtuigingen. Dit zijn dingen waarvan we onszelf overtuigen dat ze waar zijn en die negatief denken versterken. De uitdaging is om deze vervormingen om te buigen naar een veerkrachtiger denkkader.

Een voorbeeld is iemand die vertraging heeft bij een vlucht van een luchtvaartmaatschappij. Iemand die niet veerkrachtig is, denkt misschien dat slechte dingen hem altijd overkomen. Ze kunnen ook denken dat een vluchtvertraging vreselijk ongelegen komt. Als gevolg van deze denkwijze kunnen ze woede of stress ervaren.

Een veerkrachtig persoon kan zijn manier van denken veranderen, zodra hij de negatieve gemoedstoestand herkent. Zo zou hij zichzelf kunnen vertellen dat hij in plaats van angstig te worden, even kan stoppen om lekker te eten of een goed boek te lezen. Deze nieuwe veerkrachtige gedachten kunnen hen helpen om te gaan met de ongemakken van het leven en stress te verminderen.

Het beheersen van sterke emoties en impulsen is een andere belangrijke factor in veerkracht. Stel dat iemand boos wordt. Hij of zij kan zijn boosheid afreageren op iemand in de buurt of leren om verder te gaan en geconcentreerd te blijven.

Focussen op gebeurtenissen die je kunt beheersen is een ander goed voorbeeld van veerkrachtig gedrag. Sommige dingen hebben we gewoon niet in de hand. Het verkeer is één van die dingen. Je kunt boos worden en schreeuwen tegen je medebestuurders, of muziek opzetten of nieuwe ideeën bedenken voor je volgende project. De keuze is aan jou.

Jezelf niet als slachtoffer zien is ook belangrijk. Als je jezelf in het leven voortdurend als slachtoffer ziet, zul je op die mindset blijven voortbouwen. Een veerkrachtig persoon zou begrijpen dat dingen soms gewoon gebeuren. Ze zijn geen slachtoffer.

Je inzetten voor alle aspecten van je leven betekent begrijpen dat alles in je leven met elkaar samenhangt. Dit betekent dat er niet één ding is dat je plotseling gelukkig zal maken. Het krijgen van de perfecte baan of het vinden van de perfecte liefdesrelatie kan bijvoorbeeld niet genoeg zijn om andere moeilijkheden in het leven te compenseren.

Een veerkrachtig persoon begrijpt dat succes of falen op één gebied in het leven vaak ook alle andere gebieden in het leven beïnvloedt.

Een positieve kijk op de toekomst hebben en een groeimindset ontwikkelen is waarschijnlijk een van de eenvoudigste dingen die je kunt doen om veerkracht op te bouwen. Het cultiveren van een groeimindset houdt het verlangen in om open en flexibel te zijn en te leren veranderen.

Boodschap mee naar huis

Er zijn veel manieren om veerkracht op te bouwen zodat het je natuurlijke neiging wordt. Probeer een aantal van deze strategieën de volgende keer als je het gevoel hebt dat je veerkracht een oppepper nodig heeft.

• Zet het nieuws uit en zoek andere bronnen van inspiratie.
• Sta jezelf toe om je emoties te uiten en te voelen. Soms kan een goede huilbui emotioneel zuiverend werken.
• Maak een wandeling en kom in beweging. Lichaamsbeweging kan helpen om je energieniveau te verhogen en endorfine in je lichaam vrij te maken.
• Herinner je een tijd waarin je je veerkrachtig voelde in het verleden. Boor aan wat je in staat stelde om een gevoel van moed, kracht en weerbaarheid te vinden.
• Praat met iemand van wie je houdt en die je vertrouwt. Voer een zinvol en eerlijk gesprek.
• Neem wat tijd om op te laden. Koppel de elektronische apparaten los en gun jezelf een moment van rust en bezinning.
• Denk aan iemand die veerkracht uitstraalt en toon zijn of haar gedrag.
• Ga naar binnen en maak contact met je hogere kracht door meditatie of gebed.
• Schrijf het op. Je gedachten en gevoelens opschrijven kan je helpen om je beter te voelen over waar je bent op deze reis.
• Maak opnieuw contact met anderen en help hun veerkracht op te bouwen.
• Wees aardig voor jezelf. Heb wat mededogen en laat je verwachtingen varen.
• Luister naar versterkende muziek.
• Haal diep adem. Diep ademhalen is heel helend en reinigend.
• Onderneem geïnspireerde actie. Als je je overweldigd voelt, kan één klein ding doen je vooruit helpen.
• Oefen mindfulness in je dagelijkse leven. Hoe meer je oefent om in het moment te zijn, hoe gelukkiger en vreugdevoller je je zult voelen.
• Het moment waarop je begint te geloven dat je terug kunt komen, is hetzelfde moment waarop de dingen jouw kant op gaan. Je overtuiging is alles. Je kunt leren veerkrachtiger te zijn.

We hopen dat je dit artikel met plezier hebt gelezen. Vergeet niet onze vijf tools voor positieve psychologie gratis te downloaden.