Een kindertherapeut kiezen: Uw vragen beantwoord

Het is hartverscheurend om je kind te zien worstelen.

Maar als je het punt hebt bereikt van "Ik weet gewoon niet hoe ik dit probleem moet oplossen" of "Ik heb hulp nodig!" kan het kiezen van een kindertherapeut een overweldigende taak lijken.

Als jij dit bent, vertrouw er dan op dat je niet alleen bent.

In een post-COVID onderzoek onder meer dan 3500 Amerikaanse ouders van kinderen onder de 18 jaar, was hun grootste zorg de geestelijke gezondheid van hun kind, meer dan geweld, drugs en zwangerschap (Minkin & Horowitz, 2023).

Dus waar begin je je zoektocht naar therapie voor kinderen bij jou in de buurt? Wat voor soort therapie heeft je kind nodig? Hoe kies je de beste kindertherapeut voor jouw situatie?

We begrijpen de onrust en daarom zal dit artikel je vragen beantwoorden en je helpen de juiste keuze te maken voor je kind. We beginnen met een monster van een vraag: "Heeft mijn kind therapie nodig?"

Voordat je verder gaat, willen we onze vijf tools voor positieve psychologie gratis downloaden. Deze gedetailleerde, wetenschappelijk onderbouwde oefeningen helpen jou of je cliënten bij het identificeren van mogelijkheden om positieve opvoedingspraktijken te implementeren en een gezonde ontwikkeling van kinderen te ondersteunen.

Heeft mijn kind therapie nodig?

Ieder van ons met kinderen heeft zich deze vraag waarschijnlijk wel eens gesteld. Onze kinderen veranderen tenslotte elke dag. Onze baby's ervaren scheiding als ze naar de kinderopvang gaan. We kijken vol verbazing toe hoe onze kleuters complexe emoties uitbeelden en relaties uitonderhandelen in hun fantasiespel. We weten dat onze tieners alle eerste ervaringen opdoen die horen bij een tijd zonder ons.

Elk kind maakt nieuwe vriendschappen, onverwachte ontberingen en welverdiende successen mee; sommige weten we, maar de meeste niet. Hoe komen we erachter of hun krampachtigheid, humeurigheid of regelovertredingen gewoon belangrijke uitdagingen zijn die hen zullen helpen groeien of dat ze duiden op problemen die te maken hebben met hun geestelijke gezondheid?

Dit is geen vraag die je alleen moet beantwoorden.

Doe wat graafwerk

Het is stimulerend om vragen te stellen en je zorgen te delen met anderen die je kind kennen, die hun vriendengroep kennen of die een opleiding hebben gevolgd in de ontwikkeling van kinderen.

• Vraag de leerkracht van je kind: "Hoe ziet het gedrag van mijn kind eruit in de klas? Staat het het leren of het maken van vrienden in de weg?"
• Vraag de ouders van de vrienden van je kind: "Wat zie je als de kinderen met elkaar optrekken?" Zij kunnen ervaringen delen die nieuw zijn voor jou.
• Vraag je kinderarts: "Vind je dit gedrag typisch of reden tot bezorgdheid? Beschrijf tekenen waar ik op moet letten."

Zoek op internet naar gerenommeerde bronnen over geestelijke gezondheid bij kinderen. Veel van deze bronnen zijn speciaal bedoeld voor ouders:

• National Alliance on Mental Illness - Kinderen, tieners en jonge volwassenen
• American Academy of Pediatrics - Hulpmiddelen op het gebied van geestelijke gezondheid voor gezinnen
• Nationaal Instituut voor Geestelijke Gezondheid - Geestelijke gezondheid van kinderen en adolescenten
• American Academy of Child & Adolescent Psychiatry - Feiten voor gezinnen

De antwoorden die je krijgt van het verzamelen van gegevens kunnen het makkelijker maken om uit je hoofd te komen en in de probleemoplossende modus te gaan.

Volgens het National Institute of Mental Health (2021) kan samenwerking met een professional in de geestelijke gezondheidszorg gunstig zijn voor je kind als het gedrag waar je je zorgen over maakt:

1. Blijft langer dan een paar weken aanhouden
2. Veroorzaakt verdriet bij je kind of andere gezinsleden
3. Maak het je kind moeilijk om thuis, op school of met zijn vrienden normaal te functioneren

Bekijk deze infographic voor tekenen en symptomen bij jongere en oudere kinderen die kunnen aangeven wanneer je hulp moet zoeken.

Overweeg ook deze nuttige bron van de American Academy of Pediatrics: Hoe praat je over geestelijke gezondheid met je kind en zijn of haar kinderarts?

Welke soorten therapeuten voor kinderen zijn er?

Als je therapie voor je kind overweegt, troost je dan met de wetenschap dat er een reeks professionals is die speciaal zijn opgeleid om met kinderen te werken.

Kies een therapeut met een vergunning, waarvoor je minstens twee jaar postdoctoraal onderwijs moet hebben gevolgd. De licentie garandeert dat ze de opleiding hebben gevolgd om als professional in de geestelijke gezondheidszorg te werken en dat ze supervisie hebben gekregen om hun praktijk uit te oefenen.

Counselors, clinici, therapeuten en maatschappelijk werkers

Afhankelijk van de regio waar ze werkzaam zijn, zijn deze titels meestal voorbehouden aan mensen die minimaal een masterdiploma hebben behaald in een vakgebied dat te maken heeft met geestelijke gezondheid. Ze zijn allemaal opgeleid om de geestelijke gezondheid van mensen te evalueren en therapeutische behandelingen te bieden. Maatschappelijk werkers hebben aanvullende training in casemanagement en belangenbehartiging.

De meest voorkomende titels en referenties om naar te zoeken in je zoektocht naar een therapeut met licentie zijn onder andere:

• Gediplomeerd professioneel counselor
• Gediplomeerd psycholoog
• Gediplomeerd huwelijks- en gezinstherapeut
• Onafhankelijk klinisch maatschappelijk werker
• Klinisch maatschappelijk werker
• Academie van erkende maatschappelijk werkers

Al deze professionals zijn gekwalificeerd om met kinderen te werken. Ze verschillen alleen in hun opleiding, ervaring en aanpak.

Psychologen en psychiaters

Een gediplomeerd psycholoog kan worden aanbevolen door je therapeut of kinderarts als psychologische tests nodig zijn als onderdeel van de behandeling van je kind. Een gediplomeerd psycholoog heeft een doctorstitel (PhD of PsyD) in klinische psychologie of een aanverwant deelgebied zoals school- of adviespsychologie. Ze zijn opgeleid in psychologische diagnoses en kunnen ook therapie geven.

Een psychiater heeft een medische graad en is gespecialiseerd in psychiatrie. Ze kunnen medicatie voorschrijven en beheren en hebben mogelijk aanvullende training om therapiedoelen te ondersteunen.

Therapeuten, psychologen en psychiaters werken vaak samen in een team om uitgebreide zorg te bieden. Als uw kind bijvoorbeeld te maken heeft met complexe geestelijke gezondheidsproblemen, kan een gediplomeerd psycholoog de juiste evaluaties en diagnoses stellen.

Deze informatie vormt de basis voor behandel- en interventieplannen voor de therapeut. Een psychiater kan worden geraadpleegd om medicatie voor te schrijven en te beheren. Een maatschappelijk werker kan helpen aanvullende diensten te verkrijgen en je zorg te coördineren.

Vraag bij het kiezen van een therapeut: "Als mijn kind extra hulp nodig heeft, zoals beoordeling, medicatie of gespecialiseerde therapie, met wie werk je dan samen? Hoe communiceren jullie met elkaar over mijn kind?"

Nu weet je wat je moet zoeken in een gekwalificeerde therapeut, maar hoe weet je welk soort therapie voor je kind zal werken?

Wat voor soort therapie heeft mijn kind nodig?

Dit is het leuke gedeelte. Talloze clinici en onderzoekers hebben hun levenswerk gewijd aan het ontwikkelen en testen van evidence-based beoordelingen, behandelingen en interventies die specifiek zijn ontworpen om de geestelijke gezondheid bij kinderen te verbeteren.

Elke therapeut heeft zijn eigen benadering van de behandeling en een verscheidenheid aan therapeutische hulpmiddelen die hij gebruikt op basis van de specifieke behoeften van een kind. Factoren waarmee ze rekening houden zijn onder andere de leeftijd van je kind, de gezinsomgeving, persoonlijke ervaringen, diagnoses, ontwikkelingsniveau, symptomen en doelen.

Als je een therapeut kiest, vraag hem dan om zijn behandelingsaanpak te beschrijven. "Welke evidence-based behandelingen gebruikt u? Beschrijf uw ervaring met kinderen zoals die van mij."

Wetenschappelijk onderzoek ondersteunt evidence-based behandelingen.

Telegezondheidszorg

Sinds de COVID-19 pandemie hebben professionals in de geestelijke gezondheidszorg snel de overstap gemaakt naar telezorg (Pierce, Perrin & Tyler, 2021). Telehealth is het op afstand verlenen van gezondheidszorg, meestal online met behulp van videoconferenties via een smartphone of tablet. Het is niet ongebruikelijk om therapeuten te vinden die alleen telehealth-afspraken aanbieden.

Bij volwassenen blijkt videoconferentiepsychotherapie effectief te zijn in het verminderen van symptomen van depressie (Berryhill, Culmer et al., 2019) en angst (Berryhill, Halli-Tierney et al., 2019), zonder statistische verschillen tussen persoonlijke en videoconferentiegroepen.

Bij kinderen post-COVID is er bewijs dat telezorg haalbaar en effectief is voor het leveren van interventies voor de behandeling van Autisme Spectrum Stoornis (de Nocker & Toolan, 2023).

Er zijn voor- en nadelen aan telezorg. Als vervoer en kinderopvang persoonlijke therapie moeilijk maken, kan telezorg een redder in nood zijn (Berryhill et al., 2019). Telezorg is echter misschien niet mogelijk als toegang tot betrouwbaar internet en technologie een barrière is voor je gezin (Ramsetty & Adams, 2020).

Vraag bij het kiezen van een therapeut: "Worden uw afspraken en behandelingen persoonlijk of via telehealth aangeboden? Hoe moet ik me voorbereiden op een telehealth afspraak? Wat als we erachter komen dat telezorg niet geschikt is voor mijn kind?"

Speltherapie

Gesprekstherapie is geschikt voor adolescenten en volwassenen die abstract kunnen denken. Ze gebruiken taal om te redeneren over gevoelens, complexe problemen en motivaties in wat Piaget zou omschrijven als operationeel denken (Piaget, 1952).

Jonge kinderen denken echter niet in abstracte concepten die nodig zijn voor gesprekstherapie en hebben pas vanaf 10 jaar de verbale vaardigheden om dit type denken te ondersteunen (Kool & Lawver, 2010).

Jonge kinderen denken vanaf ongeveer twee jaar met behulp van symbolen. Ze gebruiken mentale beelden, objecten en handelingen om datgene voor te stellen wat niet aanwezig is of gezien kan worden (Piaget, 1952). Een banaan is een telefoon, een haai is een slechterik, een tekening kan hun familie voorstellen.

Kinderen communiceren door hun spel en speelgoed is hun woord (Landreth & Bratton, 1999). Speltherapie gebruikt het spel van kinderen in een therapeutische context.

Tijdens het spelen hebben kinderen de macht en controle die ze missen in hun dagelijkse interacties. Deze macht stelt kinderen in staat om hun angsten, overtuigingen over zichzelf, woede en schaamte te verwerken zonder de negatieve gevolgen die zich in het echte leven zouden voordoen (Kool & Lawver, 2010).

Een rol van de speltherapeut is het creëren van een speelomgeving waarin het kind zich veilig voelt om zijn grote emoties uit te spelen zonder angst of frustratie en met volledige acceptatie door de therapeut (Kool & Lawver, 2010).

Speltherapie is een evidence-based behandeling die veel gebruikt wordt bij kinderen van 3-10 jaar die gedrags-, emotionele, sociale of relationele problemen hebben. Veel behandelingen voor kinderen in de geestelijke gezondheidszorg omvatten een vorm van speltherapie (Bratton et al., 2005). Kindertherapie is geschikt voor kinderen met autismespectrumstoornis (Francis et al., 2022) en aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) (Abdollahain et al., 2013).

In deze video legt speltherapeute Dr. Brenna Hicks uit waarom kindgerichte speltherapie zo effectief is voor kinderen en hoe het verschilt van gesprekstherapie voor volwassenen.

Maak kennis met de verschillende benaderingen van speltherapie: Wat is het en hoe werkt het?

Geïnteresseerd in het gebruik van speltherapie thuis met je kind? Bezoek de Play Therapy Parenting Podcast en blader door afleveringen over onderwerpen variërend van TikTok tot echtscheiding.

Ouder-kind interactietherapie

Ouder-kind interactie therapie (PCIT) is een evidence-based behandeling om verstorend gedrag bij kinderen van 2 tot 7 jaar te verbeteren door ouder-kind interacties te verbeteren (Lieneman et al., 2017).

Tijdens een PCIT-sessie communiceert een therapeut achter een eenrichtingsspiegel in het geheim met de ouder via een oortje terwijl ze met hun kind spelen. Ouders worden op het moment zelf gecoacht over hoe ze met hun kind moeten praten en omgaan om de therapietrouw en het positieve gedrag van het kind te vergroten en hun eigen frustratie te verminderen (Herschell et al., 2002).

Telehealth-delivered PCIT (iPCIT) maakt gebruik van videoconferentietechnologie met een mobiel apparaat waarbij de therapeut de ouders in realtime coacht via video in plaats van persoonlijk. iPCIT is een op bewijs gebaseerde behandeling voor het effectief behandelen van gedragsproblemen bij kinderen met een verstorende gedragsstoornis en ontwikkelingsachterstand (Ros-DeMarize et al., 2021, Bagner et al., 2023).

Vind een PCIT therapeut bij u in de buurt.

Gedragstherapie

Gedragstherapie maakt gebruik van gedragsmodificatie om het gewenste gedrag bij je kind te bevorderen en ongewenst gedrag te verminderen. Gedragstherapieën worden gebruikt om een grote verscheidenheid aan probleemgedrag bij kinderen en adolescenten te behandelen. Veel behandelingen in de geestelijke gezondheidszorg voor kinderen omvatten een vorm van gedragstherapie.

Gedragstraining voor ouders (BPT)

BPT-programma's zijn speciaal ontworpen om ouders vaardigheden te leren om het gedrag van hun kind te beheersen, zoals structuur, consequente consequenties en realistische verwachtingen. BPT-programma's verschillen in inhoud afhankelijk van de leeftijd van het kind en de ernst van de symptomen.

Toegepaste gedragsanalyse (ABA)

ABA is een geïndividualiseerde therapie om communicatieve, sociale, zelfregulerende en pre-academische vaardigheden aan te leren. Wanneer het gebruikt wordt bij jongere kinderen, wordt het vroege intensieve gedragsinterventie genoemd. ABA is een op bewijs gebaseerde behandeling voor autismespectrumstoornissen.

Cognitieve Gedragstherapie (CGT)

CGT is een kortdurende behandeling om kinderen en adolescenten te leren ongezonde denkpatronen te veranderen. Een therapeut helpt een kind om schadelijke denkpatronen te identificeren en deze te vervangen door denkpatronen die gezond en adaptief zijn. CGT is effectief bij de behandeling van storende gedragsstoornissen, depressie, angst en posttraumatische stressstoornis (Donnelly & Amaya-Jackson, 2002; McCart & Sheidow, 2016; Oud et al., 2019; Sigurvinsdóttir et al., 2020).

Traumagerichte CGT (TF-CBT) is een evidence-based behandelingsoptie voor kinderen en jongeren die een trauma hebben meegemaakt (Pollio & Deblinger, 2017). Bekijk deze video over TF-CBT voor kinderen van 3 tot 18 jaar.

Therapie voor kinderen met ADHD

Een ouder zijn van een kind met aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) kan uitdagend zijn. Therapie die zich richt op het verbeteren van je relatie met je kind, naast het beheersen van storend gedrag, kan zeer motiverend zijn.

Voor kinderen jonger dan 6 jaar beveelt de American Academy of Pediatrics gedragstherapie aan als eerstelijnsbehandeling voor ADHD (Wolraich et al., 2019). Je therapeut kan een evidence-based gedragstrainingsprogramma aanbevelen. Twee van de meest effectieve en flexibele opvoedingsprogramma's zijn The Incredible Years en Triple P (Positive Parenting Program).

Beide programma's zijn afgestemd op de verschillende behoeften van ouders en hun jonge kinderen van 0 tot 12 jaar. Beide kunnen worden geleverd als telezorgprogramma en zijn gebruikt voor cultureel diverse gezinnen. Triple P Teen is ontworpen om tegemoet te komen aan de specifieke behoeften van tieners met ADHD.

Bekijk deze video over de ervaring van een moeder die Triple P online met haar zoon gebruikt.

EndeavorRx™ is een digitaal therapeuticum voor de behandeling van ADHD bij kinderen van 8-12 jaar. Het is een meeslepende videogame-ervaring op een mobiel apparaat die wordt gebruikt naast het behandelplan van je kind. Het is goedgekeurd door de Amerikaanse Food and Drug Administration en vereist een recept van een professional uit de gezondheidszorg.

Voor kinderen vanaf 6 jaar raadt de American Academy of Pediatrics een combinatie van gedragstherapie en medicatie aan. Door de leerkracht geleid gedrag in de klas wordt aanbevolen om positief gedrag in de klas te ondersteunen en de academische betrokkenheid te verbeteren.

Bekijk deze infographic over wat je kunt verwachten van gedragstherapie voor kinderen met ADHD.

Bekijk ook deze infographic voor het vinden van een therapeut voor je kind met ADHD.

Therapie voor kinderen met autisme

Elk kind met een autismespectrumstoornis (ASS) ervaart zijn eigen sterke punten en uitdagingen. Kinderen met ASS kunnen ook bijkomende medische problemen en andere gedragsproblemen hebben. Als je een ouder bent van een kind met ASS, wordt het behandelplan voor je kind ontworpen op basis van zijn of haar specifieke behoeften.

Zowel de toegepaste gedragsanalyse (ABA) als de ontwikkelingsgerichte sociaal-pragmatische interventies (DSP) zijn goed ingeburgerd als evidence-based therapieën voor kinderen met autisme (Smith & Iadarola, 2015).

Toegepaste gedragsanalyse voor ASS

ABA-therapie ziet ASS als een leerprobleem. ABA-interventies gebruiken beloningen zoals lof of een favoriet speeltje om doelgedrag aan te leren dat nuttig is in het dagelijks leven (bijv. spelen, communicatie en sociale vaardigheden).

Individuele uitgebreide ABA-interventie wordt geleid door een getrainde therapeut en omvat 20-40 uur therapie per week gedurende twee tot drie jaar vanaf de leeftijd van 5 jaar. Het kan thuis of in de klas worden toegepast.

Sociaal-pragmatische ontwikkeling (DSP)

DSP-therapie ziet ASS als problemen met gezamenlijke betrokkenheid bij anderen. Interventies leren ouders en leerkrachten te reageren op sociaal gedrag dat door het kind wordt geïnitieerd (bijv. imiteren, uitbreiden en meedoen met het spel van het kind). De verzorger biedt DSP-interventie thuis in samenwerking met een getrainde therapeut en/of in de klas door een getrainde leerkracht.

Deze gids is handig om de behandelopties voor je kind met ASS te evalueren op basis van hun leeftijd, bijkomende aandoeningen en gewenste resultaten.

Wat te doen als je kind therapie weigert

Wat als je kind zegt dat het niet in therapie wil of je vertelt dat het wil stoppen met therapie?

De strategieën zijn afhankelijk van het ontwikkelingsniveau van je kind en de specifieke behoeften op het gebied van geestelijke gezondheid.

Misvattingen uit de weg ruimen

Vraag oudere kinderen waarom en luister dan. Oudere kinderen kunnen zich zorgen maken over hun privacy. Kinderen weten misschien niet wat een therapeut is of wat ze in therapie kunnen verwachten. Jongere kinderen kunnen denken dat een therapeut een soort dokter is en bang zijn voor injecties of procedures. Leg kinderen van alle leeftijden uit wat een therapeut wel en niet kan doen en wat er tijdens de therapie gebeurt.

Geef je kind meer kracht

Therapie moet niet lijken op een straf. Soms weigeren kinderen omdat ze het gevoel hebben dat ze gedwongen worden of geen keuze hebben met betrekking tot therapie. Betrek je kind in deze situaties bij het keuzeproces.

Vertel je tiener hoe jij je voelt en vraag hem of haar om input. Bijvoorbeeld: "Ik wil niet dat je je zo voelt" of "Ik heb het gevoel dat ik niet alle antwoorden weet. Denk je dat het zou helpen om met iemand anders dan mij te praten?"

Wat te doen in een crisis

Als je kind zichzelf pijn doet of suïcidaal is, dan is geestelijke gezondheidszorg van cruciaal belang. Stel duidelijke grenzen. Bel of sms in een crisissituatie 988 (in de Verenigde Staten). Een getrainde crisiswerker neemt de telefoon op om je te helpen en de hulp te krijgen die je nodig hebt. De 988 Lifeline is gratis, vertrouwelijk en 24/7 beschikbaar. Bel de hulpdiensten als je kind in direct gevaar is.

Voor andere landen:
UK: Samaritans hotline op 116 123
Nederland: Nederland Zelfmoord Hotline op 09000767
Frankrijk: Suicide écoute op 01 45 39 40 00
Australië: Lifeline op 13 11 14
Duitsland: Telefonseelsorge op 0800 111 0 111 of 0800 111 0 222

Zie deze website voor een lijst met andere zelfmoordpreventiewebsites, telefoonnummers en hulpmiddelen.

Hoe kies je de beste kindertherapeut bij jou in de buurt?

Gebruik de volgende gidsen om te beginnen met je zoektocht naar een kindertherapeut bij jou in de buurt. Je kunt zoeken op locatie en je zoekopdracht verfijnen op praktijkgebied, verzekering, referenties en meer.

Als je een paar potentiële matches hebt gevonden, ga dan naar hun praktijkwebsite. Daar vind je gedetailleerde informatie over hun praktijk, hoe ze therapie geven, andere behandelaars met wie ze samenwerken, telehealth interventies die ze aanbieden en nog veel meer om je te helpen je selectie te beperken.

• American Psychological Association Zoek therapeut
• Psychology Today Zoek een therapeut
• Goedetherapie.org

Boodschap mee naar huis

Het kost tijd en moeite om de beste therapeut voor je kind te vinden. Wees erop voorbereid dat het een paar sessies met iemand kan duren voordat je weet of ze bij je passen. Als dat niet het geval is, is het volkomen acceptabel om de behandeling te staken en een andere therapeut te zoeken.

Voel je comfortabel met het gevoel dat je het antwoord op de vraag "Heeft mijn kind therapie nodig?" nooit met zekerheid zult weten, omdat het geen ja of nee vraag is. Menselijk gedrag en ervaringen zijn complex en veranderen altijd. Zelfs van de meest slimme ouder wordt niet verwacht dat hij of zij alle antwoorden heeft.

Als je nog steeds onzeker bent en meer wilt weten over geestelijke gezondheid bij kinderen vanuit het perspectief van een ouder, kijk dan eens naar NAMI Basics. Dit is een gratis online educatieve cursus voor ouders in zes sessies. Het programma behandelt de symptomen van geestelijke gezondheid bij kinderen, het kiezen van een therapeut, soorten therapieën, ervaringen van ouders uit het echte leven, opkomen voor je kind op school en nog veel meer.

We hopen dat je dit artikel met plezier hebt gelezen. Vergeet niet onze vijf tools voor positieve psychologie gratis te downloaden.

Ed: bijgewerkt in juli 2023