Rapportage opbouwen met cliënten: 18 voorbeelden & vragen

Zoals elke goede clinicus weet, is het voeren van diepgaande discussies zonder eerst een goede verstandhouding op te bouwen een zekere manier om het therapeutische proces te laten ontsporen.

Het kan ook het verloop van cliënten vergroten.

Het opbouwen van een goede verstandhouding aan het begin helpt om cliënten te kalmeren en het vertrouwen in de clinicus te bevorderen. Deze vorm van therapeutische betrokkenheid omvat "het opbouwen van een wederzijds vertrouwensvolle en respectvolle hulprelatie" (Miller & Rollnick, 2013, p. 47).

Dit artikel belicht verschillende aspecten van afstemming, zoals wat het betekent, waarom het belangrijk is en hoe je ermee omgaat. Er worden ook uitstekende hulpmiddelen, bronnen en voorbeelden gegeven. Nu het ijs gebroken is, gaan we dieper in op de relatie tussen therapeut en cliënt en waarom deze zo'n integraal aspect is.

Voordat je verder gaat, dachten we dat je onze vijf tools voor positieve psychologie gratis zou willen downloaden. Deze wetenschappelijk onderbouwde oefeningen verkennen fundamentele aspecten van de positieve psychologie, zoals sterke punten, waarden en zelfcompassie, en geven je de tools om het welzijn van je cliënten, studenten of werknemers te verbeteren.

Wat is rapportage in psychologie en coaching?

Gedefinieerd als "het vermogen om contact te maken met anderen op een manier die een klimaat van vertrouwen en begrip schept" (Zakaria & Musta'amal, 2014, p. 2), is het tot stand brengen van een rapport met de cliënt het eerste doel van de therapeut (Leach, 2005).

Rapport is een relatie waarin het simpelweg klikt tussen de therapeut en de cliënt (Reiman, 2007), en het is een continu proces dat tijdens elke sessie gevoed moet worden. Uiteindelijk is het doel van de therapeut om een therapeutische alliantie tot stand te brengen (Horvath & Greenberg, 1989), die wordt ondersteund door verschillende aspecten van het gedrag van de therapeut, zoals taal, gezichtsuitdrukking, lichaamstaal, warmte, enz.

Aangezien de cliënt zich kwetsbaar opstelt door zijn diepste geheimen, gevoelens en angsten te delen, is het alleen maar goed dat de counselor handelt op een manier die een coöperatieve en vertrouwensvolle relatie met de cliënt ondersteunt.

Vertrouwen en afstemming zijn het bindweefsel voor het krijgen en behouden van gezonde relaties.

Susan C. Young, 2017

3 Voorbeelden van goede verstandhouding in counseling

De volgende drie vignetten beschrijven uitdagende hulpverleningssituaties waarin een goede verstandhouding extreem belangrijk is.

Ze tonen het vermogen van de therapeut om de zorgen en gevoelens van de cliënt in zich op te nemen en te reageren op manieren die het therapeutische proces verbeteren.

Andrew

Andrew is een man van middelbare leeftijd die veel last heeft van angsten. Op aandringen van zijn vrouw besloot hij eindelijk in therapie te gaan. Hij is nog nooit in therapie geweest en heeft "psychiaters" altijd als klinisch en gevoelloos beschouwd.

Hij is ook bang dat ze in zijn diepste angsten en spijt zullen kijken, wat hem ongelooflijk nerveus maakt. Andrew heeft altijd geloofd dat het zoeken van therapie iemand zwak maakt en hij maakt zich vooral zorgen dat anderen te weten zullen komen wat hij de therapeut vertelt.

Andrew's therapeut begroet hem met warmte en vriendelijkheid, terwijl ze hem een drankje aanbiedt. Ze maakt uitstekend oogcontact en spreekt met een rustgevende stem. Ze breekt het ijs door een praatje te maken over het mooie weer buiten, en noemt kort haar tulpentuin en gebrek aan groene vingers.

Deze opmerkingen helpen haar te vermenselijken, terwijl ze Andrew wat tijd geven om te kalmeren. De therapeut bespreekt zijn recht op privacy en vertrouwelijkheid, wat Andrew geruststelt.

Ze praat ook met hem over hoe gewoon angstsymptomen zijn en dat het geen schande is om hulp te zoeken. De benadering van de therapeut en de discussie over stigma's en privacy zorgen ervoor dat Andrew zich meer ontspannen en vertrouwt voelt en zich uiteindelijk openstelt voor zijn gevoelens.

Maggie

Maggie is een 32-jarige vrouw die grote relatieproblemen heeft. Ze kan niet opschieten met haar collega's of haar vriend. Ze gelooft dat anderen schuld hebben aan haar problemen en wordt defensief als deze ideeën worden uitgedaagd.

Ze wil niet in therapie, want dat heeft nog nooit geholpen. Bovendien vertrouwt ze psychologen niet. Maar Maggie besluit naar therapie te gaan uit angst om haar baan te verliezen. Ze komt met haar armen over elkaar en een duidelijk wantrouwende en geïrriteerde houding.

Maggie's therapeut begroet haar met een vriendelijke glimlach als hij haar begeleidt naar zijn kleurrijke, comfortabele kantoor. Hij biedt haar iets te drinken aan en vraagt haar of ze een prettig weekend heeft gehad.

Maggie's geïrriteerde reacties zijn duidelijk voor de therapeut, die voorzichtig is om te spreken op een niet-oordelende, begripvolle manier. Als ze alle "rotzooi waar ze elke dag mee te maken heeft" uitlegt, gebruikt de therapeut veel reflectief luisteren, parafraseren en open vragen om informatie (bijvoorbeeld: "Klinkt alsof die ruzie met je baas echt frustrerend voor je was" en "Kun je me iets meer vertellen over hoe dat voor je was?").

De stijl van haar therapeut straalt bekwaamheid uit in combinatie met een innemende en ondersteunende aanpak, wat Maggie's vertrouwen in zijn vaardigheden vergroot en wantrouwen minimaliseert.

Hij helpt haar ook om zich gewaardeerd te voelen door haar mening te respecteren en zijn positieve houding vergroot Maggie's eigen optimisme over hoe ze zich beter kan voelen. Tot slot gebruikt hij geen psychologisch jargon, wat haar gevoelens van defensiviteit rond therapie zou kunnen verergeren. Met veel tijd en geduld kan Maggie baat hebben bij haar therapiesessies.

Jeremy

Jeremy is een tiener die zich steeds meer terugtrekt. Zijn cijfers zijn de laatste tijd slechter geworden en hij loopt mokkend door het huis of houdt een winterslaap in zijn kamer. Jeremy's ouders maken zich zorgen over hem en hebben hem meegenomen naar een therapeut, wat hem erg irriteert omdat hij problemen heeft met autoriteit. Hij zakt onderuit in zijn stoel en beantwoordt vragen nauwelijks met meer dan een schouderophaal.

Jeremy's therapeut is bekend met puberproblemen. Ze begroet hem hartelijk en spreekt niet tegen hem alsof hij een kind is. Ze legt zorgvuldig de privacywetgeving uit met betrekking tot therapie met minderjarigen, wat Jeremy geruststelt dat (afgezien van zorgen over risico's van mogelijke schade aan zichzelf of anderen) zijn ouders niet op de hoogte zullen worden gesteld van alles wat hij deelt tijdens de therapie.

Ze beschrijft ook het collaboratieve karakter van therapie en hoe de twee als een team zullen samenwerken om het therapeutische proces en de doelen te bepalen. Hoewel Jeremy terughoudend is, is zijn therapeut geduldig, dringt er nooit bij hem op aan om te spreken en laat voldoende tijd voor pauzes. Ze oordeelt niet en gebruikt positieve affirmaties als Jeremy moeilijke gevoelens deelt.

Het gaat niet van de ene op de andere dag, maar Jeremy staat open voor de benadering van de therapeut. Hij voelt zich gerespecteerd, echt gehoord en heeft vertrouwen in de expertise van de therapeut. Uiteindelijk realiseert Jeremy zich dat het bezoeken van een therapeut hem niet in de problemen brengt en dat het zelfs goed voelt om met iemand te praten die hem begrijpt.

Is Rapport belangrijk in de therapeutische relatie?

Hoewel er geen onderzoek is gedaan naar de invloed van afstemming binnen de hulpverlening (Leach, 2005), ondersteunen studies wel een positieve associatie tussen afstemming en therapeutische voordelen.

Hier zijn vijf voorbeelden:

1. Het opbouwen van een "partnerschap en wederzijdse samenwerking tussen therapeut en cliënt" (Horvath, Del Re, Flückiger, & Symonds, 2011, p. 11) vereist het opbouwen van vertrouwen en afstemming. Bevindingen van meta-analyses geven aan dat een sterke therapeutische alliantie voorspellend is voor wenselijke behandelresultaten (Horvath et al., 2011).
2. Joe, Simpson, Dansereau en Rowan-Szal (2001) onderzochten het verband tussen de resultaten van drugsmisbruik en de verstandhouding tussen mensen die werden behandeld in een methadonkliniek. Een lagere mate van verstandhouding was gerelateerd aan meer cocaïnegebruik en crimineel gedrag.
3. Kasarabada, Hser, Boles en Huang (2002) voerden een prospectief longitudinaal onderzoek uit naar het verband tussen de perceptie van cliënten over hun hulpverleners en de resultaten van de behandeling. De resultaten gaven aan dat positieve percepties van begeleiders samenhingen met een significant langer verblijf in behandeling en betere psychiatrische resultaten. Kwaliteiten van de hulpverlener die het behoud van de behandeling voorspelden waren onder andere vertrouwen, empathie, oprechtheid, openheid en zorgzaamheid.
4. Harwood en Eyberg (2004) onderzochten het verbale gedrag van therapeuten tijdens ouder-kind interactietherapie. De onderzoekers ontdekten dat ondersteunende verbalisaties van therapeuten een groter behandelsucces voorspelden.
5. Volgens een uitgebreid overzicht van Keijsers, Schaap en Hoogduin (2000) waren empathie, oprechtheid, warmte en positieve waardering factoren die verband hielden met positieve behandelresultaten bij Cognitief Gedragstherapeuten.

Rapportage opbouwen met cliënten

Het is duidelijk dat het opbouwen van een goede verstandhouding een essentieel ingrediënt is van een goede therapeutische relatie, maar hoe bereikt de clinicus dit?

In haar boek The Art of Connection: 8 Ways to Enrich Rapport & Kinship for Positive Impact beschrijft Susan Young (2017) de volgende manieren om een positief licht op anderen te laten schijnen:

• Blijf kalm in plaats van defensief te reageren.
• Vraag de mening van de ander.
• Heb geduld.
• Laat de klant slim en inzichtelijk overkomen.
• Vermijd gedrag dat vernederend is voor de ander, zoals wijzen op gebreken.
• Zet je eigen ego op een laag pitje.
• Oefen bezorgdheid voor en bewustzijn van de gevoelens van de ander.
• Zoek manieren om de ander zich op zijn gemak te laten voelen.

Naast de suggesties van Young (2017) zijn er nog andere methoden die clinici helpen om een goede verstandhouding op te bouwen:

• Gebruik non-verbale signalen die warmte en begrip overbrengen.
• Breek het ijs met een praatje.
• Integreer waar nodig humor in het gesprek.
• Toon empathie en medeleven, vooral als de cliënt verdrietig is.
• Vermijd oordelen.
• Behandel de cliënt als partner/medewerker in het behandelproces.
• Stimuleer het gevoel van zelfredzaamheid van de cliënt .
• Let op de non-verbale signalen van de cliënt.
• Gebruik reflectief luisteren en parafraseren.
• Ga actief luisteren zodat de cliënt zich echt gehoord voelt.
• Sta geen onderbrekingen of afleidingen toe tijdens sessies.
• Zorg voor een positieve, enthousiaste en ondersteunende houding.
• Gebruik positieve affirmaties.
• Vertrouwelijkheid en privacyrechten van cliënten verduidelijken.
• Zorg ervoor dat de klinische omgeving rustig, privé en comfortabel is.
• Vermijd vakjargon.
• Wees flexibel en ruimdenkend.
• Gebruik open vragen om meer informatie te krijgen.
• Gebruik een kalmerende toon.
• Ga nooit te snel, begin met ijs breken en ga verder op het tempo van de cliënt.

14 Tips voor het ontwikkelen van vertrouwen en empathie

Carl Rogers geloofde dat "ware empathie altijd vrij is van evaluatieve of diagnostische eigenschappen. De ontvanger ervaart dit met enige verbazing. Als ik niet beoordeeld word, ben ik misschien niet zo slecht of abnormaal als ik dacht" (Vincent, 2018, p. 167).

Rogers begreep dat door zich te identificeren met de situatie van een ander, de therapeut het vertrouwen van de cliënt wekt, wat cruciaal is voor het motiveren van cliënten om te veranderen. Deze ideeën komen overeen met de inhoudelijke literatuur. In feite worden empathische luistervaardigheden beschouwd als essentiële onderdelen van de training van evidence-based hulpverleners (Moyers & Miller, 2013).

Er zijn een aantal manieren om empathie en vertrouwen binnen de counselingcontext te vergroten. In een kwalitatief onderzoek in Australië onderzochten Phillip, Beel en Machin (2020) bijvoorbeeld methoden die counselors gebruiken om een goede verstandhouding op te bouwen tijdens telefoongesprekken met cliënten.

Op basis van hun bevindingen gaven de onderzoekers de volgende aanbevelingen voor het opbouwen van vertrouwen en afstemming tijdens telefonische counseling:

• Leef je in in het emotionele en cognitieve referentiekader van de cliënt door uit hun verhalen en uitdrukkingswijzen te putten.
• Let op de paralanguage signalen van de cliënt (bijv. volume, toonhoogte, pauzes, etc.).
• Gebruik je eigen paralanguage als een manier om de emotie van de cliënt te temperen.
• Gebruik reflectieve antwoorden en vragen om de emotionele en cognitieve toestand van de cliënt te verduidelijken.
• Spiegel de taal, toon en het tempo van de cliënt om emotionele cliënten te kalmeren.

In een andere kwalitatieve studie onderzocht Lynch (2012) de belangrijkste factoren voor succesvolle therapeutische resultaten. Twaalf interviews door gediplomeerde klinisch maatschappelijk werkers werden geanalyseerd op thema's.

Op de vraag "Hoe toont u empathie voor uw cliënten?" gaven de deelnemers het volgende aan:

• Gepast oogcontact en lichaamstaal gebruiken
• Met behulp van actieve luistertechnieken en reflecterende taal
• Oprecht, aanwezig en mindful zijn tijdens sessies
• Meer gericht op luisteren dan op spreken
• Gepast gebruik van zelfonthulling
• De gevoelens van de cliënt valideren

In een derde kwalitatieve studie werden open interviews afgenomen bij vrouwelijke cliënten om de perceptie van cliënten over empathisch luisteren te onderzoeken (Myers, 2000). Deelnemers noemden de volgende gedragingen van de hulpverlener belangrijk voor het ervaren van een empathische band met de therapeut:

• Niet-oordelende acceptatie uiten
• Goed luisteren, inclusief het onthouden van details
• Feedback geven via parafraseren, vragen stellen en samenvatten

Rapport bevorderen: 10 vragen om aan patiënten te stellen

De juiste vragen stellen is belangrijk om de cliënt op zijn gemak te stellen en tegelijkertijd belangrijke informatie te verkrijgen.

Hier zijn 10 voorbeelden van rapportverhogende vragen:

1. Hoe gaat het vandaag met je?
   Deze basisvraag is essentieel om het gesprek tussen therapeut en cliënt op gang te brengen. Het toont niet alleen interesse in de cliënt, maar kan ook veel onthullen over zijn of haar stemming.
2. Vond je het kantoor goed? Woon je in deze buurt? Waar ben je opgegroeid?
   Hoewel velen van ons een hekel hebben aan koetjes en kalfjes, is het van grote waarde als het gaat om het opbouwen van een goede verstandhouding tijdens de therapie. Cliënten, vooral nieuwe, zijn vaak angstig. Door het ijs te breken met eenvoudig geklets, kunnen ze zich gemakkelijker in de therapie inwerken. Het zorgt er ook voor dat de hulpverlener vriendelijker en toegankelijker overkomt.
3. Wat brengt je hier?
   Deze vraag helpt bij het bepalen van de problemen die de cliënt ervaart. Hoewel dit verder zal worden uitgezocht tijdens het therapeutische proces, onthullen de eerste gedachten van de cliënt over wat er aan de hand is in hun leven vaak belangrijke informatie.
4. Ben je al eens in therapie geweest? Zo ja, wat was uw indruk ervan?
   Deze vraag helpt de therapeut om aspecten van de therapiegeschiedenis van de cliënt te peilen die hem zullen informeren over hoe hij het beste verder kan gaan.
5. Wat beviel je niet aan je eerdere ervaring?
   Weerstand tegen behandeling is een belangrijk obstakel voor effectieve therapie. Door eerdere barrières vast te stellen, kan de therapeut handelen op een manier die retentie bevordert. Als de cliënt bijvoorbeeld niet hield van de cliëntgerichte benadering van de vorige therapeut, kan de huidige therapeut kiezen voor een meer directieve stijl.
6. Wat zou uw vorige therapie-ervaring beter hebben gemaakt?
   Ook deze vraag helpt de therapeut om een optimale ervaring voor de cliënt te creëren door de kwaliteiten te integreren die hij of zij het meest zou waarderen.
7. Vertel eens iets over jezelf.
   Deze open vraag levert vaak een schat aan informatie op over hoe de cliënt zichzelf ziet en waarom hij of zij in therapie gaat. Het helpt ook om een goede verstandhouding op te bouwen voordat er meer gedetailleerde vragen worden gesteld.
8. Wat beschouw je als je sterkste punten?
   Samen met het leren over de mate van zelfeffectiviteit en het gevoel van eigenwaarde van de cliënt, is deze vraag nuttig voor het creëren van behandelingsbenaderingen en -doelen.
9. Wat zijn de belangrijkste gebieden waar je je tijdens de therapie op wilt richten?
   Therapie is een samenwerkingsproces en deze vraag helpt de cliënt zich een gewaardeerde partner te voelen in het therapieproces.
10. Hoe hoop je jezelf in de toekomst te zien?
    Deze vraag geeft de therapeut niet alleen belangrijke informatie over het behandeldoel, maar stelt de cliënt ook in staat om zichzelf in een positief licht te zien, wat een geweldige manier is om de motivatie te vergroten.

Handige hulpmiddelen van PositivePsychology.com

In onze blog hebben we verschillende nuttige bronnen opgenomen voor het opbouwen van een goede verstandhouding met cliënten. Om je op weg te helpen, kun je een kijkje nemen bij de volgende bronnen en gratis werkbladen.

• Werkblad Nauwkeurig Luisteren
  Deze hand-out presenteert vijf eenvoudige stappen om accuraat luisteren te vergemakkelijken en kan worden gebruikt om communicatienormen vast te stellen aan het begin van een coachingsrelatie.
• 10 manieren om vertrouwen op te bouwen in een relatie
  Dit artikel bevat veel informatie over het vergroten van vertrouwen in relaties, ook tussen cliënten en clinici. Meer specifiek bevat het artikel tips om vertrouwen op te bouwen, zoals het gebruik van effectieve communicatievaardigheden, het tonen van empathie en het handhaven van een kalme houding. Er worden ook activiteiten voor groepen gegeven om vertrouwen op te bouwen.
• Niveaus van validatie
  Deze korte zelfevaluatie helpt coaches en andere helpende professionals om na te denken over het niveau waarop ze de gevoelens en ervaringen van hun cliënten valideren, variërend van aandachtig luisteren tot radicale oprechtheid.

Als je op zoek bent naar meer wetenschappelijk onderbouwde manieren om anderen te helpen hun welzijn te verbeteren, dan bevat deze collectie 17 gevalideerde positieve psychologische hulpmiddelen voor beoefenaars. Gebruik ze om anderen te helpen floreren en bloeien.

Boodschap mee naar huis

Als counseling een proces van ontdekking en herstel is, dan is genade essentieel om cliënten te helpen voldoende veiligheid te ervaren om de verborgen plekken van hun leven te verkennen.

Mark R. McMinn

Een krachtige band tussen hulpverlener en cliënt is essentieel om cliënten te ondersteunen bij het realiseren van hun behandeldoelen.

Het wordt gezien als een eerste stap en is absoluut noodzakelijk om een harmonieuze en vertrouwensvolle therapeutische relatie te creëren. In deze ruimte kan een cliënt zijn of haar kwetsbaarheden blootleggen en de weg naar genezing inslaan.

Door vertrouwen te wekken, authentiek te zijn en actief te luisteren, kan de therapeut de deur openen naar het opbouwen van een goede verstandhouding, wat helpt om de motivatie en therapietrouw van de cliënt te verbeteren en uiteindelijk het therapeutische succes.

We hopen dat je dit artikel met plezier hebt gelezen. Vergeet niet onze vijf tools voor positieve psychologie gratis te downloaden.