Realiteitstherapie: Technieken, Keuzetheorie & WDEP Model

Behoeften - we hebben ze allemaal, en we hebben allemaal veel verschillende soorten behoeften.

Soms denken we natuurlijk dat behoeften eigenlijk "wensen" zijn, maar afhankelijk van het filosofische perspectief kan de behoeftencategorie meer omvatten dan je zou denken.

Laten we eens denken aan alle basisbehoeften en wensen die mensen hebben en ze voorlopig allemaal in de categorie "wensen" plaatsen. We kunnen ze verplaatsen naar de categorie "behoeften" wanneer we besluiten dat het echt behoeften zijn.

Wat hebben we echt nodig?

Voordat je verder gaat, dachten we dat je onze vijf tools voor positieve psychologie gratis zou willen downloaden. Deze wetenschappelijk onderbouwde oefeningen verkennen fundamentele aspecten van de positieve psychologie, zoals sterke punten, waarden en zelfcompassie, en geven je de tools om het welzijn van je cliënten, studenten of werknemers te verbeteren.

Het gebruikelijke antwoord is water, voedsel en onderdak. Die verplaatsen we naar de categorie "behoeften".

Hoewel het woord "behoefte" in moderne eerstewereldlanden zelden wordt toegepast op deze drie basisbehoeften. De meeste mensen in dergelijke landen hebben deze behoeften vervuld, en dan nog wat!

In plaats van water, voedsel of onderdak nodig te hebben, praten we over het willen hebben van verschillende soorten water, smakelijker voedsel of grotere woningen. Als dit onze enige behoeften waren, dan zouden de meeste mensen in deze landen tevreden zijn, toch? Helaas weten we dat dit niet het geval is.

Misschien moeten we seksuele bevrediging toevoegen aan de lijst van behoeften. We horen vaak de term "seksuele behoeften" als we het hebben over een emotioneel probleem dat iemand heeft, meestal als gevolg van een langdurig gebrek aan vervulling van dergelijke behoeften. Er is een goed argument om seksuele bevrediging in de categorie "behoeften" te plaatsen.

Maar zelfs als we seksuele bevrediging toevoegen aan de lijst van behoeften, missen we misschien nog iets. Het is gemakkelijk om te denken aan een persoon of een beroemdheid die al het water, voedsel, onderdak en seksuele bevrediging heeft die ze zich maar kunnen wensen, maar nog steeds niet tevreden is met hun leven.

Misschien missen we in onze categorie "behoeften" wel liefde en bevredigende relaties. Per slot van rekening is geen mens een eiland. We zijn sociale dieren en we lijden wanneer we geen betekenisvolle relaties met anderen hebben. Laten we zinvolle relaties op de lijst van behoeften zetten.

Zoals je je kunt voorstellen, kan deze discussie nog wel even doorgaan! Het punt is dat er tientallen, misschien honderden, misschien wel duizenden behoeften zijn die mensen hebben - niet in de zin dat we ze nodig hebben om fysiek te overleven, maar om te gedijen.

Realiteitstherapie is gebaseerd op het idee dat mensen verschillende behoeften hebben en dat emotionele, mentale en gedragsproblemen ontstaan als aan een van deze behoeften niet wordt voldaan.

Wat is realiteitstherapie? Een definitie

In de kern is realiteitstherapie een therapievorm die erop gericht is mensen met onvervulde behoeften te helpen, doelen te stellen, problemen op te lossen en betekenisvollere verbindingen met anderen te creëren.

Het erkent vijf menselijke basisbehoeften waaraan moet worden voldaan om gezond te kunnen functioneren en tevreden te kunnen zijn (Good Therapy, 2015a):

• Overleven (voedsel, water, onderdak, seksuele bevrediging)
• Liefde en erbij horen (via familie, vriendschappen, gemeenschap, enz.)
• Kracht (gevoel van voldoening, zelfvertrouwen, eigenwaarde)
• Vrijheid (onafhankelijkheid, voldoende persoonlijke ruimte, autonomie)
• Plezier (voldoening, plezier en genot)

Reality therapy is bedoeld om cliënten te helpen hun onvervulde behoeften te identificeren en hen te begeleiden bij het maken van plannen en het stellen van doelen om deze onvervulde behoeften te vervullen. Het doel is om cliënten te verankeren in de realiteit van hun wereld en hen te helpen navigeren door die wereld door verantwoorde beslissingen te nemen die hen dichter bij hun doelen brengen (Arnold, n.d.).

Bijdragen van William Glasser

Realiteitstherapie komt je misschien niet bekend voor en daar is een goede reden voor. Het is vandaag de dag geen populaire therapievorm, maar het was een relatief nieuw type behandeling toen het voor het eerst op het toneel van de psychologie verscheen.

Realiteitstherapie werd in 1965 ontwikkeld door psychiater William Glasser (Good Therapy, 2015a).

Dr. Glasser ontdekte dat veel van zijn cliënten en mensen om hem heen diep ongelukkig leken, ondanks het feit dat ze aan hun basisbehoeften voldeden. Hij theoretiseerde dat er meer menselijke behoeften waren dan op dit moment erkend werden door de psychologische gemeenschap.

Dr. Glasser merkte in het bijzonder op dat veel van de ongelukkige mensen worstelden met het vormen en onderhouden van hechte relaties met anderen (Good Therapy, 2015b). Hij concludeerde dat dit een belangrijke menselijke behoefte was die over het hoofd was gezien in de therapie.

Naast betekenisvolle relaties identificeerde Glasser de andere behoeften (hierboven opgesomd) die de realiteitstherapie erkent als essentieel voor het menselijk overleven en floreren.

Dit lijkt tot nu toe vrij eenvoudig, waardoor je je misschien afvraagt waarom je niet meer bekend bent met deze vorm van therapie.

De reden dat realiteitstherapie niet vaker voorkomt, ligt in de theorie waarop het is gebaseerd: de keuzetheorie.

Keuzetheorie: Onderbouwing van realiteitstherapie

De keuzetheorie, ook ontwikkeld door Dr. Glasser, stelt dat al het menselijk gedrag wordt gedreven door het streven om de vijf basisbehoeften te vervullen.

Volgens deze theorie is al het menselijk gedrag het resultaat van keuzes en zijn deze keuzes uitsluitend de verantwoordelijkheid van de kiezer.

In deze theorie wordt de nadruk gelegd op het individu. Een onderliggende aanname van de theorie is dat we andere mensen niet kunnen veranderen en dat we alleen controle hebben over onszelf.

Nogmaals, je denkt misschien dat dit voor de hand liggend klinkt - natuurlijk kunnen we andere mensen niet veranderen!

De controverse rond de keuzetheorie en realiteitstherapie komt niet voort uit het idee dat we geen controle hebben over andere mensen, maar eerder uit het idee dat we totale controle hebben over onszelf.

De keuzetheorie is gebaseerd op het idee dat ons leven het product is van de keuzes die we maken en niets meer dan dat. Hoewel niemand (in de mainstream) ontkent dat onze keuzes ons leven beïnvloeden, hechten de meeste heersende theorieën ook veel belang aan andere factoren, zoals opvoeding, sociale omgeving, cultuur en biologie.

Waar de meeste reguliere psychologen verslaving een ziekte noemen en geloven dat genetica een belangrijke rol speelt bij psychische aandoeningen, ontkent de keuzetheorie het idee dat onze problemen gebaseerd zijn op iets anders dan onze keuzes.

Deze controverse over de keuzetheorie en de daaruit voortvloeiende toepassing in de realiteitstherapie is waarschijnlijk de reden waarom realiteitstherapie vandaag de dag niet een meer gebruikelijke vorm van behandeling is. Dat wil echter niet zeggen dat het zonder voordelen is.

Veel van onze resultaten zijn gebaseerd op onze keuzes, en hoewel je misschien gelooft dat er andere belangrijke factoren zijn die onze keuzes en resultaten beïnvloeden, ben je het er waarschijnlijk mee eens dat de inspanning om betere keuzes te maken de moeite waard is.

Laten we eens wat dieper ingaan op realiteitstherapie.

Realiteitstherapie Proces en Kenmerken

Realiteitstherapie ziet er anders uit dan de meest gangbare therapievormen vandaag de dag.

Moderne therapie omarmt grotendeels de praktijk van onvoorwaardelijke positieve waardering, wat betekent dat van de therapeut wordt verwacht dat hij of zij de cliënt accepteert zoals hij of zij is en te allen tijde respect en begrip toont, ongeacht wat hij of zij heeft gedaan.

Realiteitstherapie schuwt het idee van onvoorwaardelijke positieve waardering, hoewel van therapeuten nog steeds wordt verwacht dat ze een veilige en respectvolle omgeving bieden voor de cliënt (Lane, n.d.). In plaats daarvan fungeert de therapeut als een soort "realiteitsgids" voor de cliënt, die de cliënt wijst op het gedrag dat hem niet helpt om zijn doelen te bereiken en aangeeft welke keuzes hij kan maken.

De rol van de therapeut in realiteitstherapie is om cliënten te helpen focussen op wat ze kunnen doen en hen weg te leiden van het focussen op hun verleden in plaats van het heden of hun symptomen in plaats van de oorzaak (William Glasser Institute, 2010).

Een cliënt in werkelijkheidstherapie wordt waarschijnlijk aangemoedigd om het volgende te doen:

• Focus op het heden, niet op het verleden
• Vermijd het bespreken van symptomen
• Hun energie richten op het veranderen van hun gedachten en gedrag
• Vermijden zichzelf te bekritiseren, de schuld te geven en/of te vergelijken met anderen
• Vermijd het vertrouwen op excuses voor hun gedrag, of die nu legitiem zijn of niet
• Maak specifieke plannen en slimme doelen (William Glasser Institute, 2010).

Cliënten kunnen worden aangemoedigd om "SAMIC3"-plannen te maken, plannen die:

• S - Eenvoudig
• A - Haalbaar
• M - Meetbaar
• I - Onmiddellijk
• C - Consistent
• C - Klantgericht
• C - Toegewijd aan (Wubbolding, 1991)

Als cliënten eenmaal plannen hebben gemaakt en doelen hebben gesteld met begeleiding van de therapeut, zal de therapeut de cliënt helpen het gedrag te herkennen dat onverantwoordelijk is of waarschijnlijk niet zal helpen om hun doelen te bereiken en de cliënten aanmoedigen om zich bezig te houden met gedrag dat hen dichter bij het bereiken van hun doelen zal brengen (Lane, n.d.).

Met zo'n nadruk op de therapeut die wijst op problematisch gedrag, is het voor het succes van deze therapie uiterst belangrijk dat de therapeut en de cliënt een positieve en vertrouwensvolle relatie hebben.

Veelgebruikte technieken en interventies

Er zijn veel verschillende technieken voor realitytherapie die een therapeut kan gebruiken en bronnen waaruit hij kan putten tijdens zijn sessies met cliënten.

De onderstaande oefeningen en interventies zijn slechts een kleine greep uit het aanbod, maar ze zijn een goed startpunt.

Hoe te veranderen 101

Het aanleren, oefenen en toepassen van de vaardigheden die nodig zijn om verandering door te voeren, is de meest basale interventie die in de realiteitstherapie wordt gebruikt.

Deze hand-out van psycholoog Bill O'Hanlon kan jou of je cliënt helpen om deze vaardigheden te verbeteren en uitvoerbare plannen te maken om hun denken en gedrag te veranderen.

O'Hanlon verdeelt het proces van verandering in zes stappen, elk met zijn eigen suggesties en substappen:

• Erken
  a. Erken andere mensen en hun standpunten, de zorgen die u en anderen hebben, uw problemen en wat eerder heeft gewerkt.
  b. Gebruik actiepraat om te voorkomen dat het probleem een etiket krijgt opgeplakt of wordt overgegeneraliseerd.
• Zoek een richting, missie of visie en kom deze overeen
  a. Schets een levendig beeld van de toekomst met behulp van actiepraatjes
  b. Zorg voor consensus of een wederzijds begrip van die toekomst
  c. Mogelijkheidspraat gebruiken (jezelf openstellen voor het idee van verandering)
• Barrières erkennen en bronnen identificeren om ze te overwinnen
  a. Denk na over wat je in het verleden heeft tegengehouden, zowel interne als externe belemmeringen
  b. Identificeer de middelen die tot je beschikking staan om de belemmeringen te overwinnen, uitgaande van wat in het verleden heeft gewerkt
  c. Identificeer denk- en handelingspatronen die niet hebben geholpen om je situatie te veranderen.
• Maak een actieplan
  a. Begin klein - onthoud dat elke reis van 1000 mijl begon met één stap
  b. Stel SMART (klein/specifiek, meetbaar, haalbaar/actiegericht, realistisch en tijdgebonden) doelen.
• Handelen ("Gewoon doen!")
  a. Onderneem actie op basis van uw SMART-doelen, observeer de resultaten en pas aan indien nodig.
  b. Probeer niet-helpende denk- en handelingspatronen te doorbreken
  c. Volhouden totdat je doel is bereikt
• Erken en vier vooruitgang en succes
  a. Geef veel complimenten waar ze op hun plaats zijn
  b. Plan rituelen, prijzen of vieringen om bereikte mijlpalen en doelen te erkennen.

Deze instructies geven een uitgebreid overzicht voor het maken van een plan dat een blijvende en effectieve verandering in je leven teweeg kan brengen. Het is geschreven in algemene termen zodat het gemakkelijk kan worden aangepast aan elk doel dat je hebt, of het nu gaat om het veranderen van je gedachtepatronen, het stoppen van een gedrag of het starten van een gedrag.

Deze basisoefening is een uitstekende aanvulling op de gereedschapskist van een realiteitstherapeut, maar kan ook gebruikt worden door iedereen die graag wat begeleiding wil bij het maken van belangrijke veranderingen in zijn of haar leven.

Je vindt deze handout op pagina 164 van O'Hanlon's PDF.

Verwachtingen versus realiteit

In relatietherapie is het essentieel dat cliënten leren hun verwachtingen over het behalen van hun doelen te managen. Het is geweldig om ambitieus te zijn bij het stellen van doelen, maar als de doelen te ambitieus zijn, is de kans op mislukking groot. We falen allemaal wel eens, maar we willen onszelf niet op een mislukking voorbereiden. Om cliënten de beste kans op succes te geven, moeten ze worden aangemoedigd om haalbare en realistische doelen te stellen.

Deze oefening kan cliënten helpen om te identificeren wat ze willen veranderen, wat ze kunnen veranderen, hoe ze deze verandering kunnen beïnvloeden en hoe ze realistische doelen kunnen stellen om deze verandering te bereiken.

De oefening bestaat uit vier sets vragen om cliënten te helpen bij dit proces.

Stap 1 - Bepaal je huidige realiteit:

• Wat heb ik gedaan om mijn realiteit te creëren?
• Wat is er met mij gebeurd om mijn realiteit te creëren?
• Hoe ervaar ik deze dingen (positief of negatief)?

Stap 2 - Je realiteit veranderen:

• Wat kan ik veranderen aan mijn situaties, relaties of werk?
• Welke middelen zijn er nodig om de veranderingen door te voeren die ik wil?
• Wat zijn de dingen die ik niet kan veranderen?
• Hoe kan ik mijn reacties veranderen op dingen die ik niet kan veranderen om mezelf beter te ondersteunen?

Stap 3 - Bepaal je verwachtingen:

• Wat verwacht ik van mezelf, mijn relaties en mijn toekomst?
• Wat verwacht ik van mijn community?
• Wat is de oorsprong van deze verwachtingen?
• Zijn deze verwachtingen haalbaar gezien mijn huidige vaardigheden en ondersteuning?

Stap 4 - Wijzig mijn verwachtingen:

• Hoe zorg ik ervoor dat mijn verwachtingen overeenkomen met mijn realiteit zonder dat mijn verwachtingen te laag zijn of een onrealistische realiteit?
• Wat betekent het om hoop te hebben versus verwachtingen?
• Mijn verwachtingen van thuis, werk, relaties, mezelf, enz. opnieuw definiëren?

Het beantwoorden van deze vragen geeft jou of je cliënten de informatie die nodig is om realistische, werkbare doelen te stellen die je dichter bij het leven brengen dat je wilt leiden. Dit proces kan je ook helpen om de "sweet spot" of balans in verwachtingen te vinden: niet te hoog en niet te laag.

Dit is een belangrijk evenwicht om te bereiken omdat lage verwachtingen echte, zinvolle verandering in de weg staan, terwijl te hoge verwachtingen kunnen leiden tot verlies van zelfvertrouwen en een negatieve houding ten opzichte van toekomstige pogingen om te veranderen.

Het WDEP-systeem

Het WDEP-systeem is een fundamenteel systeem in de realiteitstherapie.

"WDEP" staat voor:

• W - Wensen
• D - Doen (of Richting)
• E - Evaluatie
• P - Plan

Deze vier componenten vormen de ruggengraat van de realiteitstherapie (Center for Reality Therapy, n.d.). Dit systeem biedt cliënten een manier om te ontdekken wat ze willen en te identificeren wat ze doen om datgene wat ze willen te verkrijgen of te bereiken. Daarnaast vergemakkelijkt het hun evaluatie of wat ze doen al dan niet bijdraagt aan hun doelen en geeft het hen de hulpmiddelen om het bereiken van hun doelen te plannen.

Je kunt dit systeem uitproberen met een werkblad dat is ontworpen om jou of je cliënten door het proces te leiden.

Het werkblad is verdeeld in vier secties (die overeenkomen met de vier componenten van het systeem) met ruimte om de onderstaande vragen voor elke component te beantwoorden. Deze vragen zijn als volgt:

Wil

• Wat wilt u?
• Wat wil je in plaats van het probleem?
• Wat is jouw beeld van een goed leven, een goede relatie, etc.?
• Wat willen jouw familie/vrienden voor jou?
• Wat wil jij van counseling?

Doen

• Wat doe je (in termen van handelen, denken, voelen, fysiologie)?
• Als je je zo gedraagt, wat denk je dan?
• Als je zo denkt/handelt, hoe voel je je dan?
• Hoe beïnvloeden uw gedachten/handelingen uw gezondheid?

Evalueer

• Helpt wat je doet je te krijgen wat je wilt?
• Brengt het je in de richting die je op wilt?
• Is wat je wilt haalbaar?
• Helpt het je om er op die manier naar te kijken?
• Hoe hard ben je bereid om hieraan te werken?
• Werkt uw huidige niveau van betrokkenheid in uw voordeel?
• Is het een nuttig plan?

Plan

• Wat ben je bereid anders te doen/denken dat je in de richting brengt die je wilt opgaan?
• Ben je duidelijk over wat je gaat doen?
• Is het haalbaar?
• Hoe weet je dat je het gedaan hebt?
• Kun je er meteen mee beginnen?
• Heb je het in de hand? Ben je vastbesloten om het te doen?

De cliënt moet elke vraag zorgvuldig overwegen en een doordacht antwoord formuleren. De antwoorden op deze vragen zullen de cliënt helpen te identificeren wat hij echt wil en te beoordelen of zijn huidige gedrag hem zal leiden naar wat hij wil.

Als de cliënt niet bezig is met gedrag dat hem of haar dichter bij zijn of haar doelen brengt, kunnen de antwoorden op deze vragen hem of haar helpen het gedrag te identificeren dat ze moeten veranderen, stoppen of beginnen, en de planning vergemakkelijken van hoe deze veranderingen zullen worden ondernomen.

Zelfs als je niet persoonlijk bezig bent met realiteitstherapie, kan het invullen van dit werkblad belangrijk inzicht bieden in hoe je de veranderingen kunt doorvoeren die nodig zijn om het soort leven te bereiken dat je wilt.

Hoe realiteitstherapie samenhangt met positieve psychologie

Interessant genoeg is de bron van de controverse over realiteitstherapie ook een van de redenen voor de controverse over positieve psychologie.

Realiteitstherapie legt alle verantwoordelijkheid bij het individu om de veranderingen door te voeren die nodig zijn voor een gelukkig en bevredigend leven. Velen hebben betoogd dat positieve psychologie hetzelfde doet met haar focus op zelfverbetering en nadruk op het vermogen van het individu om zichzelf af te stemmen op het positieve.

Zowel realiteitstherapie als positieve psychologie zijn bekritiseerd vanwege de focus op individueel gedrag en het vermeende gebrek aan aandacht voor de systemische en maatschappelijke factoren die gedrag bepalen. Er is veel discussie geweest over deze kritiek op de positieve psychologie, met zowel bewijzen voor als tegen.

Naar de bescheiden mening van de auteur zijn realiteitstherapie en positieve psychologie waardevolle en wetenschappelijk onderbouwde bezigheden op het gebied van kennis en voldoening. Hoewel ze soms te veel nadruk leggen op individuele verantwoordelijkheid, is dit niet noodzakelijkerwijs een tekortkoming.

Geen van beide is bedoeld als de enige bron van kennis of voldoening. Realiteitstherapie is slechts één van de beschikbare therapieën en het is niet de bedoeling dat deze wordt toegepast op elk mentaal, emotioneel of gedragsprobleem dat mensen hebben. Positieve psychologie is ook eerder een aanvulling op de traditionele psychologie dan een vervanging ervan.

Er moet altijd ruimte zijn om te bespreken hoe maatschappelijke factoren ons gedrag, ons denken en onze perspectieven beïnvloeden, maar we zouden nalatig zijn als we niet ook het belang van persoonlijke verantwoordelijkheid en individueel gedrag zouden erkennen.

Handige bronnen van PositivePsychology.com

Realiteitstherapie richt zich op keuze, verantwoordelijkheid en het gedrag dat mensen helpt om aan hun psychologische basisbehoeften te voldoen. Bekijk de volgende artikelen voor aanvullende therapeutische benaderingen die zich op vergelijkbare wijze richten op huidige actie en contextuele factoren in gedragsverandering:

• Dierentherapie uitgelegd: 4 beste cursussen en certificaten
  Dit artikel introduceert dier-ondersteunde therapie (AAT) als een benadering die gebruik maakt van de band tussen mens en dier om emotieregulatie, betrokkenheid en gedragsverandering te ondersteunen. Er wordt ook ingegaan op het onderzoek achter AAT en er worden opleidingstrajecten beschreven voor therapeuten die dieren in hun werk willen integreren.
• Hoe milieutherapie en positieve psychologie te integreren
  Hier introduceren we milieutherapie als een op de gemeenschap gebaseerde benadering die de therapeutische omgeving zelf gebruikt als motor voor emotionele en gedragsverandering. Er wordt onderzocht hoe een reeks positieve psychologische praktijken kan worden verweven in dagelijkse routines om meer hoopvolle, herstelgerichte omgevingen te creëren.

Voor meer wetenschappelijk onderbouwde manieren om anderen te helpen hun welzijn te verbeteren, bevat deze collectie 17 gevalideerde positieve psychologische hulpmiddelen voor beoefenaars. Gebruik ze om anderen te helpen floreren en bloeien.

Boodschap mee naar huis

In dit stuk heb ik een overzicht gegeven van realiteitstherapie, inclusief een beschrijving van deze therapievorm, een bespreking van de wortels ervan en een voorbeeld van de technieken en oefeningen die je in een typische realiteitstherapiesessie zou kunnen aantreffen.

Ik hoop dat je een beter begrip hebt gekregen van realiteitstherapie, of je de onderliggende theorieën nu onderschrijft of niet.

Laat het ons weten in het commentaargedeelte als je ideeën hebt over realiteitstherapie. Heb je het geprobeerd? Heb je het toegepast? Voor welke problemen is realiteitstherapie volgens jou het meest effectief?

Bedankt voor het lezen!

We hopen dat je dit artikel met plezier hebt gelezen. Vergeet niet onze vijf tools voor positieve psychologie gratis te downloaden.