Wegkwijnen en bloeien overwinnen: Een gids voor positieve psychologie

Te midden van de beroering van de recente COVID-19 pandemie heeft één positief psychologisch concept meer aandacht getrokken dan enig ander.

Toen samenlevingen over de hele wereld te maken kregen met lockdowns en sociaal isolement, voelden veel mensen zich "meh". Niet klinisch depressief, maar verre van florerend in het leven.

Wegkwijnen: een gevoel van stagnatie en leegte, waarin het leven zijn kleur verliest en motivaties afnemen (Keyes, 2002). Deze toestand kan gemakkelijk onopgemerkt blijven, maar de effecten ervan op onze lichamelijke en geestelijke gezondheid zijn aanzienlijk (Iasiello et al., 2019).

Sufheid is een uitdaging waar psychologen, coaches en therapeuten zich bewust van moeten zijn en die ze moeten kunnen aanpakken bij hun cliënten. De nadelige gevolgen voor onze lichamelijke en geestelijke gezondheid en ons welzijn zijn immers aanzienlijk.

Deze gids leunt aan bij het concept en biedt wegen uit de mist van wegkwijnen naar het rijk van floreren.

Voordat je verder gaat, willen we onze vijf tools voor positieve psychologie gratis downloaden. Deze wetenschappelijk onderbouwde oefeningen zullen u en uw cliënten uitrusten met hulpmiddelen om beter met stress om te gaan en een gezondere balans in uw leven te vinden.

Inzicht in traagheid in de geestelijke gezondheidszorg

Door de nuances van menselijke psychologische ervaringen te erkennen, is wegkwijnen geïdentificeerd als een significante toestand die verschilt van geestesziekten. Het weerspiegelt de erkenning dat geestelijke gezondheid niet alleen de afwezigheid van geestelijke ziekten is, maar ook de aanwezigheid van positieve staten van welzijn omvat.

Terwijl organisatiepsycholoog Adam Grant (2021) het bewustzijn over wegkwijnen verspreidde via zijn artikel in The New York Times in 2021, is het een term die al in 2002 werd bedacht (Keyes, 2002).

Een definitie van wegkwijnen

Wegkwijnen, bedacht door socioloog Corey Keyes (2022), beschrijft een staat van zijn die wordt gekenmerkt door een gebrek aan vitaliteit of levenslust en een gevoel van stagnatie en leegte. Het is een toestand waarin iemand adequaat functioneert, maar zonder een gevoel van vitaliteit of vervulling.

Wegkwijnen beschrijft eerder de afwezigheid van mentaal welzijn dan de aanwezigheid van slecht-zijn (Keyes, 2002). Mensen die wegkwijnen floreren niet; ze realiseren niet hun volledige emotionele, psychologische of sociale potentieel. Het is vergelijkbaar met een motor die in een lage versnelling draait, die beweegt maar niet versnelt met de kracht of het doel waartoe hij in staat is.

Het duale continuüm model van complete geestelijke gezondheid

Om de complexiteit van geestelijke gezondheid te begrijpen is een uitgebreid raamwerk nodig dat het spectrum van menselijke ervaringen erkent. Het duale continuüm model van geestelijke gezondheid biedt een dergelijk kader (Keyes, 2005).

In tegenstelling tot de traditionele visie, waarbij geestelijke gezondheid en geestelijke ziekte worden gezien als tegengestelde uiteinden van één spectrum, stelt het model van Keyes twee verschillende maar onderling verbonden continua voor:

1. Een continuüm vertegenwoordigt de afwezigheid of aanwezigheid van psychische aandoeningen, variërend van ernstige psychische stoornissen tot geen psychische aandoeningen.
2. Het andere continuüm geeft het niveau van geestelijk welzijn weer, van kwijnend (d.w.z. laag geestelijk welzijn) tot florerend (d.w.z. hoog geestelijk welzijn).

Dit model erkent dat iemand geestelijke gezondheidsproblemen kan ervaren en toch een positief welzijn kan ervaren, of omgekeerd, geen geestelijke ziekte kan hebben maar een slecht geestelijk welzijn. Deze paradigmaverschuiving benadrukt een meer holistische benadering van geestelijke gezondheid, waarbij de nadruk ligt op zowel behandeling als het stimuleren van positieve mentale toestanden.

Er is sprake van volledige geestelijke gezondheid wanneer er zowel geen sprake is van psychische aandoeningen als van welzijn (Keyes, 2007; zie onderstaande figuur). Helaas wordt de prevalentie van volledige geestelijke gezondheid geschat op minder dan een zesde van de volwassenen in de VS (Keyes, 2002).

Onderzoek onder jongeren heeft ook aangetoond dat geestelijke gezondheid en psychische aandoeningen twee verschillende concepten zijn (Suldo & Shaffer, 2008). Dus, hoe weet je of je wegkwijnt?

Tekenen en symptomen van traagheid

De tekenen en symptomen van wegkwijnen schreeuwen meestal niet om aandacht zoals de symptomen van acute psychische aandoeningen dat doen. In plaats daarvan manifesteert wegkwijnen zich meestal in een verscheidenheid aan subtiele tekenen en symptomen die in het dagelijks leven over het hoofd worden gezien.

Deze omvatten (Keyes, 2002; Keyes, 2005; Keyes, 2007):

• Een algemeen gebrek aan gevoel of een gevoel van leegte en emotionele gevoelloosheid
• Verminderd vermogen om van het leven te genieten of plezier te hebben in activiteiten die eens leuk waren
• Weinig motivatie of zin om activiteiten te ondernemen
• Moeite met focussen of aandacht vasthouden bij taken
• Een gevoel van onverschilligheid, apathie of gebrek aan interesse in het leven
• Vastzitten of het gevoel dat je leven geen vooruitgang boekt
• Terugtrekken uit sociale activiteiten en verminderde interesse in het onderhouden van sociale relaties
• Niet optimaal presteren op het werk, in persoonlijke projecten of sociale rollen
• Aanhoudende gevoelens van ontevredenheid of ongelukkig zijn
• Het gevoel dat het leven geen doel, richting of betekenis heeft

In zijn TED-talk beschrijft Adam Grant niet alleen de tekenen en symptomen van wegkwijnen, maar biedt hij ook waardevol inzicht in hoe je van wegkwijnen kunt veranderen in floreren.

Oorzaken en bijdragende factoren

Omdat kwijnen kan worden beschouwd als het tegenovergestelde van floreren, kunnen factoren die afwezig zijn of ontbreken bij kwijnende individuen worden afgeleid van wat floreren bevordert.

In het bijzonder vallen de volgende oorzaken en factoren op: langdurige stress en burn-out, gebrek aan sociale connecties en ondersteuning, monotone of onvervullende dagelijkse routine, persoonlijke tegenslagen of teleurstellingen, en negatief denken en piekeren.

Langdurige stress en burn-out

Chronische stress, vooral wanneer de copingmechanismen ontoereikend zijn, draagt aanzienlijk bij aan wegkwijnen. Lazarus en Folkman's (1984) onderzoek naar stress en coping onderstreept hoe het blootstaan aan voortdurende stress zonder het toepassen van effectieve copingstrategieën de geestelijke gezondheid kan verslechteren.

Daarnaast is aangetoond dat ontevredenheid over het werk, gebrek aan autonomie en werkgerelateerde stress leiden tot burn-out, een aandoening die nauw verwant is aan wegkwijnen (Bakker & Demerouti, 2007).

Gebrek aan sociale connecties en ondersteuning

Sociale steun en sterke persoonlijke relaties zijn cruciaal voor welzijn (Taylor, 2011; Helliwell et al., 2019). Het ontbreken van deze connecties kan leiden tot gevoelens van isolatie en bijdragen aan wegkwijnen (Hawkley & Cacioppo, 2010).

Het koesteren van betekenisvolle relaties en het deelnemen aan maatschappelijke activiteiten kan een gevoel van erbij horen en steun geven.

Monotone of onbevredigende dagelijkse routine

Steger et al. (2006) ontdekten dat de aanwezigheid van betekenis in het leven sterk samenhangt met welzijn, wat suggereert dat een monotone of doelloze routine kan bijdragen aan wegkwijnen.

Het opnemen van afwisseling en uitdagende activiteiten in de routine kan het gevoel van stagnatie bestrijden en het dagelijks leven stimuleren, waardoor het individu mogelijk van een staat van wegkwijnen naar een van betrokkenheid en voldoening verschuift.

Persoonlijke tegenslagen of teleurstellingen

Het ervaren van persoonlijke tegenslagen of teleurstellingen kan ook leiden tot wegkwijnen. Deze gebeurtenissen kunnen leiden tot negatieve denkpatronen en een gevoel van vastzitten, wat bijdraagt aan een staat van mentale stagnatie (Seligman, 1972).

Veerkracht opbouwen door middel van praktijken als mindfulness en positief herkaderen kan helpen om de impact van tegenslagen of teleurstellingen te verzachten. Dit helpt bij het herstel van negatieve ervaringen en vermindert hun bijdrage aan wegkwijnen.

Negatief denken en piekeren

Tot slot kunnen hardnekkig negatief denken en piekeren een cyclus creëren waarin negatieve gedachten gevoelens van leegte en gebrek aan vervulling versterken, waardoor het individu zich verder verschanst in een staat van wegkwijnen (Nolen-Hoeksema, 1991).

Interventies zoals Cognitieve Gedragstherapie kunnen effectief zijn bij het doorbreken van de cyclus van negatief denken en piekeren, door een positievere kijk te bevorderen die de neiging tot wegkwijnen tegengaat.

De invloed van traagheid op geestelijke gezondheid

Er is steeds meer literatuur die benadrukt hoe schadelijk wegkwijnen is voor de geestelijke gezondheid (Iasiello et al., 2019).

Verhoogd risico op het ontwikkelen van psychische stoornissen

De afwezigheid van vitaliteit en een gevoel van stagnatie (beide kenmerken van wegkwijnen) kunnen de weg bereiden voor ernstigere geestelijke gezondheidsproblemen. Mensen die wegkwijnen zijn niet alleen vatbaarder voor het ontwikkelen van aandoeningen zoals angst- en stemmingsstoornissen, maar lopen ook een grotere kans dat deze aandoeningen escaleren als er niets aan gedaan wordt (Westerhof & Keyes, 2010).

De relatie tussen kwijnen en depressie

Mensen die piekeren lopen een hoger risico op depressieve symptomen en dit risico blijft bestaan en neemt zelfs toe in de loop van de tijd. Eén onderzoek toonde bijvoorbeeld aan dat deze kwetsbaarheid tot wel 10 jaar kan voortduren (Keyes et al., 2010).

Andere onderzoeken hebben aangetoond dat een laag niveau van mentaal welzijn binnen een jaar een verhoogd risico op depressie kan voorspellen (Grant et al., 2013; Lamers et al., 2015). Deze bevindingen werden herhaald in een recenter onderzoek dat rapporteerde dat veranderingen in mentaal welzijn (d.w.z. floreren; hier positieve mentale gezondheid genoemd) over een periode van twee jaar samenhingen met een verhoogde kans op depressie (Keyes et al., 2020).

Stilstand als barrière voor persoonlijke groei en voldoening

Onthaasten vormt een belangrijke belemmering voor persoonlijke groei en voldoening. Het kan leiden tot verminderde motivatie, creativiteit en betrokkenheid in zowel het persoonlijke als het professionele leven (Fredrickson & Joiner, 2002).

Het verstikt ook de ontwikkeling van iemands potentieel en ondermijnt het nastreven van doelen en ambities. Door iemands doelgerichtheid en enthousiasme te verminderen, belemmert het de capaciteit voor zelfverbetering en het bereiken van een gevoel van voltooiing - beide kritieke componenten van een bevredigend leven (Seligman, 2011).

Tenslotte kan wegkwijnen ook de psychologische ontwikkeling belemmeren, waardoor het vermogen om zich aan te passen, van ervaringen te leren en de innerlijke bronnen op te bouwen die nodig zijn voor langdurige voldoening afneemt.

Persoonlijke gezondheid en algemeen welzijn

Het is ook aangetoond dat hangerigheid een onafhankelijk risico vormt voor hart- en vaatziekten (CVD), waarbij dit risico vooral opvalt bij mensen met depressieve periodes (Keyes, 2004). Alles wat minder is dan een volledige geestelijke gezondheid, vooral bij postmenopauzale vrouwen, blijkt te correleren met een verhoogd risico op CVD, vergelijkbaar met traditionele risicofactoren zoals diabetes en roken.

Dit verband wordt verder ondersteund door een recenter onderzoek dat rapporteert dat een suboptimale geestelijke gezondheid in verband wordt gebracht met een verhoogde vroegtijdige sterfte (Fuller-Thomson et al., 2020).

Strategieën om cliënten te helpen hun lijdensweg te overwinnen

De bovenstaande onderzoeksresultaten benadrukken de urgentie om wegkwijnen bij cliënten te herkennen en aan te pakken, zowel in klinische als coachingsituaties (mits de coach de juiste training heeft in het toepassen van positieve psychologie interventies).

Het model van flourishing van Keyes (2002) biedt een robuust raamwerk voor geestelijk welzijn en strategieën om cliënten te ondersteunen bij het overwinnen van wegkwijnen en de overgang naar florerende gewoonten.

Dit model onderscheidt floreren in drie onderling gerelateerde componenten:

1. Emotioneel welzijn, gekenmerkt door veel positief affect, weinig negatief affect en levenstevredenheid, weerspiegelt het hedonische aspect van welzijn (Diener et al., 2015).
2. Psychologisch welzijn, gedefinieerd door het zes-factorenmodel van Ryff en Keyes (1995), omvat autonomie, omgevingsbeheersing, persoonlijke groei, positieve relaties, doel in het leven en zelfacceptatie.
3. Sociaal welzijn, met de nadruk op sociale samenhang, integratie, actualisatie, bijdrage en acceptatie, weerspiegelt het functioneren van individuen in hun maatschappelijke context (Keyes, 1998).

Dit uitgebreide model onderstreept de veelzijdige aard van geestelijke gezondheid en benadrukt de behoefte aan strategieën die elk van deze aspecten aanpakken om de overgang van kwijnen naar floreren te vergemakkelijken. Hier volgen vijf praktische benaderingen:

Sociale verbindingen opbouwen

Sociaal welzijn is cruciaal in de reis van kwijnen naar bloeien. De Harvard Study of Adult Development, geleid door Waldinger en Schulz (2010), benadrukt de significante invloed van sociale relaties op gezondheid en geluk op de lange termijn.

In lijn met Keyes' nadruk op sociale integratie is het essentieel om cliënten te begeleiden bij het koesteren en onderhouden van sterke sociale banden, het deelnemen aan gemeenschapsactiviteiten en het ontwikkelen van een gevoel van sociale verbondenheid.

Bezig zijn met bevredigende activiteiten

Vervullende activiteiten spelen een centrale rol in het verbeteren van psychologisch welzijn. Volgens de door Csikszentmihalyi (1997) geïntroduceerde flowtheorie draagt het deelnemen aan activiteiten die ons uitdagen en absorberen bij aan een staat van flow, waardoor geluk toeneemt en gevoelens van wegkwijnen afnemen.

Cliënten aanmoedigen om dergelijke activiteiten te identificeren en eraan deel te nemen, of het nu gaat om creatieve bezigheden, hobby's of werkgerelateerde taken, kan hun gevoel van persoonlijke groei en omgevingsbeheersing aanzienlijk verbeteren, aspecten die centraal staan in het model van psychologisch welzijn van Ryff en Keyes (1995).

Zinvolle doelen

Het stellen en nastreven van zinvolle doelen is een hoeksteen van de positieve psychologie en bevordert een gevoel van doelgerichtheid en richting, belangrijke componenten van welzijn. De theorie van Locke en Latham (2002) over het stellen van doelen stelt dat specifieke en uitdagende doelen de motivatie en prestaties verbeteren.

Cliënten helpen bij het stellen van realistische maar uitdagende doelen die in lijn zijn met hun waarden kan hun psychologisch welzijn bevorderen, met name hun gevoel van doel in het leven en autonomie, waardoor hun reis van kwijnen naar bloeien verder wordt ondersteund.

Zelfzorg

Zelfzorg omvat praktijken die mensen toepassen om stress te beheersen, hun gezondheid op peil te houden en hun welzijn te verbeteren. Aspecten van zelfzorg zoals regelmatige lichaamsbeweging, voldoende slaap en een evenwichtig dieet zijn gekoppeld aan een hoger niveau van emotioneel welzijn (Ströhle, 2009; Irwin, 2015).

Het aanmoedigen van cliënten om een holistische benadering van zelfzorg te hanteren, waarbij zowel de lichamelijke als de geestelijke gezondheid aan bod komen, is van vitaal belang voor hun emotionele welzijn en hun algehele reis naar welzijn.

Technieken voor stressmanagement

Effectief stressmanagement is essentieel voor de overgang van kwijnen naar bloeien. Op mindfulness gebaseerde stressreductie en cognitieve gedragstechnieken zijn effectief in het verminderen van stress en het verbeteren van de geestelijke gezondheid (Hofmann et al., 2010).

Door cliënten deze stressmanagementtechnieken te leren, kunnen ze beter omgaan met stress, wat bijdraagt aan verbeteringen in hun emotionele, psychologische en sociale welzijn.

Handige bronnen van PositivePsychology.com

Als je geïnteresseerd bent in het uitbreiden van je kennisbasis om je cliënten te ondersteunen op weg naar een florerend leven, probeer dan een aantal van deze oprechte suggesties uit onze eigen schatkist met bronnen.

De Meaning & Valued Living Masterclass© is ontworpen om mensen te helpen een diepere betekenis in het leven te vinden en hun acties af te stemmen op hun kernwaarden - een essentieel aspect van floreren.

En als je klaar bent om je praktijk voor positieve psychologie winstgevender te maken, dan is De 7 pijlers van een winstgevende praktijk Masterclass© misschien wel iets voor jou.

Als je op zoek bent naar wetenschappelijk onderbouwde manieren om anderen te helpen omgaan met stress zonder uren te besteden aan onderzoek en het voorbereiden van sessies, bekijk dan deze verzameling van 17 gevalideerde stressmanagementtools voor behandelaars. Gebruik ze om anderen te helpen tekenen van burn-out te herkennen en meer balans in hun leven te creëren.

Boodschap mee naar huis

Bij het lezen van dit artikel hoop ik dat één ding heel duidelijk is geworden: wegkwijnen is niet slechts een vluchtig gevoel van onbehagen, maar een oproep tot actie. Op dezelfde manier gaat het pad van wegkwijnen naar opbloeien niet alleen over overwinnen; het is een radicale herontdekking van het potentieel van het leven.

Moge deze gids dienen als een stimulans om je uit te rusten met de hulpmiddelen om de innerlijke vonk van je cliënten weer aan te wakkeren en misschien ook die van jezelf. Door dit te doen, vorder je niet alleen je welzijn terug; je begint aan een diepgaande reis naar een leven dat niet alleen wordt verdragen, maar rijk en gepassioneerd wordt geleefd.

We hopen dat je dit artikel met plezier hebt gelezen. Vergeet niet onze vijf tools voor positieve psychologie gratis te downloaden.