Hoop Theorie: Hoe paden denken uw cliënten kan helpen

Als ik naar het nieuws kijk, voel ik me soms hopeloos over hoe mensen met elkaar omgaan en over de omgeving die we delen.

En toch, als ik de wereld in stap, contact maak met anderen en getuige ben van alledaagse daden van vriendelijkheid, vervul ik mezelf met hoop. Uiteindelijk is het een keuze. We kunnen kiezen voor hoop boven wanhoop, wanhoop en moedeloosheid (Snyder, 2002).

De hope theory van Rick Snyder (2000) erkent hoop als een voortdurend en dynamisch proces dat doelgerichte energie en planning om die doelen te bereiken met zich meebrengt (Colla et al., 2022).

Dit artikel verkent het belang van de hooptheorie in de positieve psychologie en laat zien hoe het paddenken kan helpen om zinvolle verandering teweeg te brengen.

Voordat je verder gaat, dachten we dat je onze vijf tools voor positieve psychologie gratis zou willen downloaden. Deze boeiende, wetenschappelijk onderbouwde oefeningen helpen je om effectief om te gaan met moeilijke omstandigheden en geven je de tools om de veerkracht van je cliënten, studenten of werknemers te verbeteren.

De Hope Theorie begrijpen: Doelen, agentschap & paden

Halverwege de jaren negentig lanceerde Rick Snyder (1994), professor aan de Universiteit van Kansas, zijn theorie over hoop in zijn boek The Psychology of Hope: You Can Get There From Here.

Hij bleef de theorie verfijnen in de jaren 2000 tot aan zijn dood in 2006 (Colla et al., 2022).

Snyders hope theory (2000, 2002) is gebaseerd op de overtuiging dat hoop een positieve motivatietoestand is die afhankelijk is van de succesvolle combinatie van twee belangrijke elementen:

• Doelgerichtheid: de motivatie en vastberadenheid om doelen na te streven
• Trajecten (plannen om doelen te bereiken): het vermogen om de noodzakelijke strategieën en routes te identificeren om die doelen te bereiken.

De theorie van hoop erkent het dynamische samenspel en de positieve verbinding tussen agency en paddenken om een cumulatieve ervaring van hoop te leveren (Colla et al., 2022).

Simpel gezegd omvat hoop zowel de wil om te handelen als het vermogen om manieren te vinden om gewenste resultaten te bereiken (Snyder, 2000).

De Hope theorie blijft zich ontwikkelen en wordt erkend als "een van de belangrijkste theorieën die ten grondslag ligt aan de ontwikkeling van de positieve psychologie" (Colla et al., 2022, p. 3).

Critici wijzen echter op de individualistische focus en het gebrek aan aandacht voor contextuele en emotionele factoren (Colla et al., 2022).

Vermoeidheid door hoop: Waarom mensen vastlopen

Hoop is een van de belangrijkste voorspellers van welzijn gedurende ons hele leven. Het is dan ook geen verrassing dat een slechte geestelijke gezondheid vaak in verband wordt gebracht met verlies van energie en vermoeidheid door een gebrek aan hoop (Snyder, 2000).

Hoop vermoeidheid komt met name voor bij cliënten die een slecht psychologisch en fysiek welzijn ervaren, samen met degenen die mentaal uitgeput zijn of herstellen van een trauma (Steffen et al., 2019; Grigoras & Ciubara, 2024).

Iedereen kan echter vast komen te zitten in een slechte situatie. Als gevolg daarvan kunnen ze moe worden van het behouden van hoop en geloven dat alleen iets wonderbaarlijks hen kan helpen hun leven te transformeren en een bloeiende toekomst te creëren (Seligman, 2019).

Inzicht in de factoren die hoop doen ontstaan en in stand houden, vooral wanneer ze geconfronteerd worden met uitdagende omgevingen en gebeurtenissen, kan cliënten helpen om hoopmoeheid te verminderen (Colla et al., 2022).

Hoopmoeheid en het gevoel vast te zitten hoeven niet voor altijd te zijn. De theorie van hoop en positieve psychologie hebben veel manieren om cliënten te helpen vooruit te komen en hun leven met hoop te transformeren. Handige strategieën zijn onder andere het stimuleren van sociale steun, focussen op zinvolle doelen en hoe die te bereiken, en het opbouwen van veerkracht bij onvoorziene moeilijkheden (Snyder, 2000; Seligman, 2011).

De paden in de hoop theorie nader bekeken

Hoop verliezen kan leiden tot apathie. Wanneer dingen verkeerd gaan, gaan cliënten vaak door stadia van hopeloosheid (Snyder, 2000):

Stadia van hopeloosheid

Hoop

↓

Woede

↓

Wanhoop

↓

Apathie

Cliënten kunnen de neerwaartse spiraal vermijden of omkeren door meerdere, alternatieve wegen te vinden naar hun gewenste resultaten (Snyder, 2000).

Meerdere "routes naar de gewenste doelen zijn absoluut essentieel voor succesvol hoopvol denken" (Snyder, 2000, p. 9).

In de hope theory van Snyder (2000, p. 10) wordt agency (de motiverende component) in combinatie met pathway thinking "het waargenomen vermogen aangeboord om plausibele routes naar doelen te produceren", waardoor de mentale wilskracht voor hoopvol denken wordt gecreëerd.

Het kan worden gevangen in de volgende eenvoudige vergelijking:

Hoop = Agentschap + paden

Wanneer beide elementen aanwezig zijn, ervaart de persoon dat hij vanuit zijn huidige situatie via een gekozen route naar zijn gewenste situatie kan gaan (Snyder, 2000).

Het hoopvolle, doelgerichte denken van een cliënt werkt als motivatie (agency) en wakkert hun vermogen aan om paden te plannen om hun doelen te bereiken (Snyder, 2000).

Uiteindelijk kan succes via meer dan één route verlopen. De cliënt zal waarschijnlijk meerdere strategieën bedenken om doelen te bereiken en obstakels op zijn pad te overwinnen. Hoop genereert zowel preventieve als herstellende acties die cliënten helpen positieve resultaten te creëren en te behouden (Colla et al., 2022).

Hoopvolle aanpassing & paden denken

Hoopvolle aanpassing verwijst naar ons vermogen om ons aan te passen en te gedijen wanneer we met uitdagingen worden geconfronteerd. "Hoopvol denken zou niet alleen succes moeten vergemakkelijken tijdens het ongehinderd nastreven van doelen, maar het zou vooral behulpzaam moeten zijn in het aangezicht van belemmeringen" (Snyder, 2000, p. 11).

Trajectdenken blijft een vitaal element van een florerend leven, waarbij het gaat om ons cognitieve vermogen om meerdere flexibele routes te identificeren om onze doelen te bereiken en moeilijkheden onderweg te overwinnen (Colla et al., 2022).

Hoopadaptatie en paddenken benadrukken de dynamische relatie tussen motivatie en planning en het vermogen van cliënten om veerkracht en doelgericht gedrag te behouden (Colla et al., 2022).

Samen stellen hoopadaptatie en paddenken mensen in staat om hindernissen te zien als tijdelijke obstakels die overwonnen moeten worden en om noodplannen te maken als ze niet verder kunnen. Het proces stelt hen in staat om te gedijen ondanks tegenslag en onzekerheid, bijvoorbeeld bij het doorstromen naar een hogere opleiding, het omgaan met een echtscheiding of het aannemen van een nieuwe rol op het werk (Colla et al., 2022).

In combinatie met agency (motivatie of energie om door te zetten) in een wederkerige relatie, kan pathway thinking hoop en adaptief functioneren stimuleren.

Recent onderzoek stelt voor om Snyders oorspronkelijke hope theory uit te breiden met twee extra factoren die hoopvolle aanpassing verder vergemakkelijken (Colla et al., 2022):

• "Waarom kracht" is intrapersoonlijk en verwijst naar ons gevoel van betekenis. Het bouwt voort op het idee dat hoop wordt gevoed door lange termijn doelen die in lijn zijn met onze persoonlijke identiteit voorbij eigenbelang.
• "Wij-kracht" is interpersoonlijk en is verbonden met onze sociale hulpbronnen. Het is gebaseerd op sociale verbondenheid, het delen van middelen en de dynamische wisselwerking tussen sociale systemen en het denken in paden.

Samen dragen ze bij aan zowel de opkomst als de duurzaamheid van hoopvolle aanpassing (Colla et al., 2022).

10 praktische strategieën gebaseerd op de Hope theorie

De Hope theorie biedt onze cliënten veel strategieën om hoop op te bouwen en te behouden. Ze kunnen ze individueel of gecombineerd toepassen (Snyder, 2000; Colla et al., 2022).

1. Doelen stellen
   Identificeer en stel zinvolle doelen die haalbaar zijn binnen de beschikbare tijd. Doelen moeten specifiek en bruikbaar zijn en een duidelijke richting aangeven. Cliënten kunnen zich afvragen: "Wat is belangrijk voor mij? Hoe draagt dit doel bij aan mijn langetermijnvisie op succes?".
2. Ontwikkel paden denken
   Focus op meerdere plannen of paden om het doel te bereiken. Alternatieve oplossingen en strategieën zijn nuttig om verwachte en onverwachte obstakels te overwinnen.
3. Verbeter het denken van agency's
   Bouw en behoud de motivatie die nodig is om het doel te bereiken. Intrinsieke motivatie is langdurig en berust op het vervullen van psychologische basisbehoeften, waaronder het gevoel van verbondenheid, controle en meesterschap (Ryan & Deci, 2018).
4. Anticipeer op barrières
   Anticipeer op wat een succesvol resultaat in de weg kan staan. Cliënten met veel hoop omarmen gewoonlijk alternatieve paden wanneer ze geconfronteerd worden met belemmeringen.
5. Trajecten en agency herzien
   Beoordeel en herzie (waar nodig) voortdurend plannen en motivaties tijdens de reis naar het bereiken van een doel om ervoor te zorgen dat je je kunt aanpassen en blijven inspannen.
6. Focus op positieve emoties
   Doelgericht denken ondersteunt en vertrouwt op positieve emoties. Verdeel het grotere doel in kleinere mijlpalen. Houd de voortgang bij en erken en beloon succes onderweg. Dit zal cliënten helpen om niet overweldigd te raken terwijl het hen aanmoedigt om hun emoties te beheersen en hun motivatie te behouden.
7. Leer van eerdere ervaringen
   Eerdere successen en mislukkingen kunnen nuttig zijn en moeten niet worden genegeerd. Denk erover na om doelgerichte strategieën te verfijnen en een toekomstgerichte mindset te creëren.
8. Werk samen en verwelkom ondersteuning
   Bevorder teamwerk. Succes hoeft geen individuele activiteit te zijn. Mensen met veel hoop gedijen goed in een omgeving waar wordt samengewerkt, problemen samen worden aangepakt en overwinningen worden gedeeld.
9. Visualiseer positieve resultaten
   Neem de tijd om na te denken over hoe succes eruit ziet en hoe het zal voelen. Dit versterkt het doel en de richting.
10. Moedig het vertellen en delen van verhalen aan
    Het delen van verhalen over hoop, veerkracht en succes kan een gevoel van gemeenschap en wederzijdse inspiratie bevorderen. Dat stimuleert doelgerichte en waardengestuurde acties.

Elke strategie ondersteunt de cognitieve, emotionele en sociale hulpbronnen die hoop, flexibel denken en bloei opbouwen in meerdere levensdomeinen (Colla et al., 2022).

De voordelen van het cultiveren van meervoudige hoop

Het hebben van verschillende belangrijke doelen op het gebied van werk, relaties, gezondheid en daarbuiten dient als een krachtige bron voor aanhoudend welzijn, het behouden van positieve resultaten in meerdere levensdomeinen (Colla et al., 2022).

Het cultiveren van meervoudige hoop en het beoefenen van flexibele hoopvolle aanpassing heeft de volgende voordelen:

• Helpt omgaan met stress en trauma
  Hoop ondersteunt psychologische aanpassing, vooral bij onverwachte beproevingen en tegenslagen. Daardoor kan hoop de veerkracht vergroten en een buffer vormen tegen de nadelige effecten van collectieve trauma's en stressvolle situaties (Liu et al., 2017).
• Verbetert succes op school en in het leven
  Hoop is gekoppeld aan betere academische en werkprestaties en verbeterde doorzettingsvermogen en copingstrategieën. Mensen met veel hoop zien obstakels als uitdagingen en ontwikkelen plannen om ze te overwinnen (Snyder et al., 2002; Dixson et al., 2017).
• Niveaus sociale status
  Hoop kan de relatie tussen sociaaleconomische status en academische prestaties bemiddelen door de motivatie en energie te leveren die nodig zijn om doelen te bereiken (Snyder, 2000; Colla et al., 2022).
• Creëert meer betekenis
  Hoop is nauw verbonden met ons gevoel van zin en doel. Het is een waardevolle bron van motivatie en structuur en kan ons helpen om waardegerichte positieve resultaten te creëren (Colla et al., 2022).
• Verbetert sociale verbondenheid
  Mensen met veel hoop zoeken verbinding. Ze ondersteunen anderen bij het bereiken van hun doelen en verwelkomen hun hulp bij hun persoonlijke bezigheden (Colla et al., 2022).
• Vergroot veerkracht
  Het vergroten van hoop ondersteunt het genereren van alternatieve paden die cliënten helpen bij het identificeren en implementeren van oplossingen wanneer hun eerste routes geblokkeerd zijn (Snyder, 2000).
• Ondersteunt mentale
  Hoop is een beschermende factor voor geestelijke gezondheid, die de impact vermindert van eenzaamheid, slecht functioneren in het gezin en moeilijke tijden waar het individu geen invloed op heeft (Pan et al., 2021).

Samengevat ondersteunt de dynamische aard van hoop veerkracht, doelgericht gedrag en psychologisch welzijn, zelfs in de meest uitdagende omstandigheden (Colla et al., 2022).

Meer bronnen van PositivePsychology.com

We hebben veel hulpmiddelen beschikbaar voor coaches, therapeuten en professionals in de geestelijke gezondheidszorg die met cliënten werken om hun hoopvolle verwachtingen van de toekomst en andere gerelateerde positieve emoties te stimuleren.

Als startpunt kunnen lezers ons artikel over het PERMA-model bijzonder nuttig vinden, omdat het model hoopondersteunende elementen zoals betekenis, voltooiing en positieve emotie benadrukt. Samen bieden deze pijlers een praktisch kader om cliënten te helpen een hoopvol perspectief te cultiveren en te bouwen aan duurzaam welzijn.

Onze Masterclass Emotionele Intelligentie© is een trainingsprogramma van zes modules over emotionele intelligentie voor hulpverleners om cliënten te helpen hun toegang tot belangrijke emoties zoals hoop te verbeteren.

Onze gratis hulpmiddelen kunnen doelgericht werken en planning ondersteunen:

• Bereidheid, doelen en actieplan
  Anticiperen op obstakels kan cliënten helpen om ermee om te gaan als ze zich voordoen.
• Probleemoplossing
  Gebruik dit handige werkblad met cliënten om duidelijk te maken wat hun doel is en welke problemen hen in de weg staan.
• Als-dan werkblad voor planning
  Cliënten kunnen visualiseren wat er in de toekomst mis zou kunnen gaan en plannen hoe ze daarmee om moeten gaan.

Een aanrader is ons artikel: How to Design a Hopeful Digital Environment, dat praktisch advies geeft over hoe je digitale overweldiging kunt veranderen in een gezondere en meer hoopvolle omgeving.

Uitgebreidere versies van de volgende tools zijn beschikbaar met een abonnement op de Positive Psychology Toolkit©, maar ze worden hieronder kort beschreven:

• Een brief van je beste dag naar je slechte dagen

Het ophalen van positieve herinneringen kan een positieve manier zijn om de hoop voor de toekomst te vergroten. Probeer de volgende oefening waarbij je brieven schrijft van je beste dagen om je slechtste dagen te informeren:

• • Stap één - Neem de tijd om een brief aan jezelf te schrijven op een bijzonder goede dag.
  • Stap twee - Beantwoord de volgende vragen om een boodschap van steun en vriendelijkheid aan te bieden voor een moeilijke tijd:

Ik weet dat je dit waarschijnlijk vergeet op slechte dagen, maar iets wat je in gedachten moet houden is ...

Denk aan de dingen die je in tijden als deze nuttig vindt. De activiteiten die je nu kunnen helpen zijn ...

Voordat je klaar bent met het lezen van deze brief, denk er dan eens aan waardoor je je hoopvoller voelt. Iets dat je nu hoop kan geven is ...

• • Stap drie - Denk na over hoe het voelde om je brief te schrijven.
  • Stap vier - Op slechte dagen, als je deze brief leest, vraag jezelf dan af: Hoe heeft deze brief me een hoopvoller gevoel gegeven?
• Motivatie op basis van mededogen

Mededogen is vaak een krachtigere drijfveer voor blijvende motivatie dan harde kritiek. Gebruik deze oefening om zelfkritiek in te ruilen voor vriendelijke steun:

• • Stap één - Denk aan een moment waarop je jezelf bekritiseerde terwijl je hoopte op positieve verandering.
  • Stap twee - Schrijf op welke persoonlijke eigenschappen je bekritiseerd hebt en hoe je je daarna voelde.
  • Stap drie - Bedenk nu een mildere, vriendelijkere methode voor zelfmotivatie. Wat zou een liefhebbende vriend of familielid tegen je kunnen zeggen?
  • Stap vier - Hoe kan zo'n compassievolle manier om met jezelf te praten je kans op succes vergroten?

Als je een mindset wilt cultiveren om je een betere toekomst voor te stellen en doelgerichte stappen in die richting te zetten, overweeg dan deze verzameling van 17 wetenschappelijk onderbouwde oefeningen om hoop te cultiveren. Gebruik ze om een meetbare impact te maken in coachingsessies, therapiewerk, workshops en groepsinterventies.

Boodschap mee naar huis

We hebben allemaal wel eens weinig hoop. Het leven kan moeilijk zijn. Het onverwachte kan ons doen denken dat er geen einde komt aan onze problemen of dat we er niet in zullen slagen om onze verhoopte positieve resultaten te bereiken.

Psychologische theorie en onderzoek suggereren dat dit niet het geval hoeft te zijn. Hoop staat niet vast.

De boodschap achter de hope theorie is dat hoop een motiverende kracht is die doelgerichte energie (agency) vereist en het vermogen om meerdere strategieën te genereren om die doelen te bereiken (pathway-thinking; Snyder, 2000).

Cruciaal is dat hoop niet simpelweg een statische, onbeweeglijke persoonlijkheidstrek is. Hoop maakt deel uit van een proces dat kan worden gevoed met behulp van de juiste strategieën, mindset en praktijk.

De theorie over hoop bestaat al tientallen jaren, maar blijft zich ontwikkelen. Onderzoek suggereert om een dieper gevoel van betekenis in onze acties te integreren en onze sociale connecties te versterken (Colla et al., 2022).

Medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg kunnen de theorie van hoop omarmen om de kans op positieve resultaten te vergroten en bloeiende levens voor hun cliënten op te bouwen.

Ze kunnen de benadering succesvol combineren met andere interventies uit de positieve psychologie, cognitieve gedragstherapie en acceptatietherapie om veerkracht, adaptief denken en verbeterd psychologisch welzijn op meerdere levensgebieden te bevorderen.

We hopen dat je dit artikel met plezier hebt gelezen. Vergeet niet onze vijf tools voor positieve psychologie gratis te downloaden.