Film- en filmtherapie gebruiken filmverhalen om emotionele ontlading, inzicht en persoonlijke groei in een therapeutische context te bevorderen.
Films kunnen inspireren tot reflectie en helpen mensen om emoties te verkennen, zich te identificeren met personages en nieuwe perspectieven te krijgen op persoonlijke uitdagingen.
Het integreren van filmtherapie in counseling biedt een creatieve en toegankelijke manier om zelfbewustzijn en welzijn te verbeteren.
Films kunnen voor sommigen een ontsnapping aan de werkelijkheid zijn, maar ze zijn ook diepe reflecties van onze cultuur en ons innerlijke leven als mens.
Wanneer we samenkomen om een film te kijken, is dat een collectieve ervaring die een diepgaande invloed kan hebben op onze emoties en gedachten. We kunnen in andere werelden kijken, zowel echte als ingebeelde.
Filmtherapie gebruikt deze impact als katalysator voor genezing. Cliënten kijken naar een film met de bedoeling zichzelf weerspiegeld te zien. Ze kunnen zich identificeren met de personages of ontdekken dat hun ervaring heel anders is. Deze informatie kan worden meegenomen naar een therapiesessie en worden gebruikt om de innerlijke wereld van de cliënt te verkennen.
Laten we eens kijken hoe deze therapie werkt en wat de voordelen zijn, plus we voegen een paar geschikte aanbevelingen toe.
Voordat je verder gaat, dachten we dat je onze vijf tools voor positieve psychologie gratis zou willen downloaden. Deze wetenschappelijk onderbouwde oefeningen verkennen fundamentele aspecten van de positieve psychologie, waaronder sterke punten, waarden en zelfcompassie, en geven je handvatten om het welzijn van je cliënten, studenten of werknemers te verbeteren.
In het oude Griekenland werd het theater gebruikt als middel voor catharsis. Men geloofde dat het publiek opluchting ervaarde als het de emoties van de spelers deelde. Dit proces van empathie leidde tot een catharsis of het louteren van emoties en het publiek verliet het theater met een gevoel van zuivering (Wu, 2008).
Freud vernieuwde het concept van catharsis met zijn theorie dat het opgraven en loslaten van onderdrukte emoties zou leiden tot opluchting en uiteindelijk geluk (Wu, 2008).
In modernere tijden gebruikten therapeuten bibliotherapie op een vergelijkbare manier. De therapeut stelt de cliënt een boek voor met personages die een soortgelijke ervaring meemaken. De cliënt leest het boek en bespreekt het met de therapeut, waarbij het verhaal wordt gebruikt om inzicht te krijgen in de eigen keuzes en gedachten.
Filmtherapie is ontwikkeld als uitloper van bibliotherapie en treedt in de voetsporen van deze oudere praktijken, waarbij films worden gebruikt in plaats van theater of boeken.
Hoe werkt filmtherapie?
De therapeut wijst een film toe aan een cliënt en kiest deze specifiek om een kernaspect van het werk van de cliënt te weerspiegelen.
De cliënt bekijkt de film zelfstandig en brengt zijn input mee naar de volgende sessie. Dit hulpmiddel kan ook worden gebruikt voor koppels en gezinnen (Dermer & Hutchings, 2000).
Birgit Wolz (n.d.), PhD, MFT, is een psychotherapeut die schrijft over filmtherapie en die filmtherapiegroepen faciliteert. Ze heeft vijf richtlijnen opgesteld voor het kiezen van een film voor je cliënt.
Lachen als medicijn
Wolz (n.d.) suggereert dat films gekozen kunnen worden als een manier om te lachen om en afstand te creëren tot een probleem waar een cliënt door geobsedeerd is. In plaats van een pure ontsnapping, is het een kans om een nieuw perspectief te vinden.
Huilen voor emotionele catharsis
Soms gaan we door een rouwproces, maar het kan moeilijk zijn om onszelf toe te staan de emoties volledig te voelen. Een film kan de emotionele ontlading geven die we nodig hebben.
Hoop en aanmoediging krijgen
Een film kan een hoopvolle en opbeurende oplossing bieden voor het probleem, waardoor de cliënt inspiratie en optimisme krijgt.
Negatieve overtuigingen in twijfel trekken en je sterke punten herontdekken
Door een personage te volgen in zijn ups en downs, kan een cliënt zich minder alleen voelen en ontdekken dat hij ook de sterke punten deelt die het personage ontdekt.
Communicatie verbeteren
Tekenfilms laten vaak zien waar communicatie kan mislukken. Een film kijken met een partner, vriend of familielid kan een kans zijn om de communicatie te verbeteren.
Na het selecteren en toewijzen van de film gaat de cliënt over naar de observatiefase. Ze worden aangemoedigd om actief naar de film te kijken, waarbij ze opmerken wat ze voelen en denken tijdens het proces. Onderzoekers hebben vier belangrijke stadia beschreven die zich voordoen tijdens het proces van filmtherapie (Sacilotto et al., 2022).
Identificatie
De cliënt identificeert zich met het personage vanwege hun gedeelde gedrag en doelen en merkt de gevoelens en emoties van het personage op.
Catharsis
De cliënt kan merken dat hij leert door de ervaringen van het personage.
Inzicht
De cliënt internaliseert de ervaring van het personage en ontwikkelt een verbinding tussen hun gedeelde ervaring.
Universalisering
De cliënt voelt zich niet langer alleen omdat hij zijn eigen ervaring weerspiegeld ziet.
Er moet ook rekening worden gehouden met cultuur en clinici moeten films kiezen waarin de cliënten hun eigen cultuur en identiteit vertegenwoordigd zien (Dunham & Dermer, 2020).
In de praktijk gebruiken veel therapeuten filmtherapie als een element binnen een integratieve therapiebenadering, waarbij filmgebaseerde exploratie wordt gecombineerd met andere op bewijs gebaseerde modaliteiten, zoals CGT of op sterke punten gebaseerde interventies, om een samenhangend, individueel behandelplan te creëren.
Wolz geeft ook veel voorbeelden van films die in elk van de eerder genoemde categorieën passen. Op haar website heeft ze een uitgebreide bibliotheek met honderden suggesties. Hier is een korte lijst van enkele veel voorgeschreven films:
Verslaving en herstel
28 dagen (2000)
Wanneer een man van een vrouw houdt (1994)
Verlaten van Las Vegas (1995)
Een ster is geboren (2018)
Kindermishandeling
Goed zal jagen (1997)
De rivier van Mystic (2003)
Relaties
De oorlog van de rozen (1989)
Huwelijksverhaal (2019)
Groundhog Day (1993)
Geestesziekten
Zo goed als het wordt (1997)
Silver Linings Playbook (2012)
Meisje onderbroken (1999)
Antwone Fisher (2002)
Download 5 gratis tools voor positieve psychologie
Begin vandaag nog met bloeien met 5 gratis tools die gebaseerd zijn op de wetenschap van positieve psychologie.
Hulpmiddelen downloaden
3 Voordelen van filmtherapie
Hoewel het bekijken van een film niet noodzakelijkerwijs een significante verandering teweegbrengt, is er klinisch bewijs dat films gevolgd door een therapeutische sessie gunstige resultaten hebben (Egeci & Gencoz, 2017).
De resultaten verbeteren wanneer de clinicus zorgvuldig rekening houdt met de voorkeuren, doelen, interesses en het begripsvermogen van de cliënt (Sacilotto et al., 2022).
De belangrijkste voordelen van filmtherapie zijn inzicht, loutering en het gevoel minder alleen te zijn. Cliënten hebben een band met de personages in de films en begrijpen zichzelf op nieuwe manieren. En net als bij groepstherapie hebben ze het gevoel dat ze niet alleen staan in wat ze meemaken.
Helpt filmtherapie bij depressie?
Casestudies hebben aangetoond dat filmtherapie een nuttig hulpmiddel kan zijn bij het vergroten van optimisme en het verminderen van hopeloosheid bij mensen met een depressie. Filmtherapie hielp cliënten zich meer bewust te worden van de oorzaken van hun depressie en hielp bij het in gang zetten van verandering (Heston & Kottman, 1997; Powell, 2008).
Filmtherapie heeft ook het potentieel om mensen te helpen hun sterke punten te ontdekken en te ontwikkelen (Niemiec, 2020). Een therapeut zou een cliënt een sterke puntenonderzoek kunnen laten doen en zijn of haar sterke punten kunnen identificeren. Vervolgens kunnen ze een film kiezen met een personage dat deze sterke punten belichaamt of aan het ontwikkelen is. Niemiec (2020) geeft een lijst van films gebaseerd op sterke punten.
Een blik op film relatietherapie en gezinstherapie
Onderzoek naar filmtherapie is voornamelijk gebaseerd op casestudies en is meestal beschrijvend.
De reden hiervoor is de noodzaak om films te kiezen die uniek aansluiten bij de behoeften van de cliënt.
Hoewel veel koppels en gezinnen vergelijkbare problemen hebben wanneer ze in therapie komen, verschillen ze genoeg van elkaar dat het moeilijk zou zijn om een grootschalig onderzoek uit te voeren.
Een klein onderzoek dat zes koppels onderzocht, paste verschillende films toe die het probleemoplossend vermogen, het omgaan met stressvolle situaties, het niet herkennen van het standpunt van een partner, het ontbreken van vaardigheden in het herkennen of uiten van gedachten en gevoelens, en een algemene neiging tot negatieve eigenschappen onderzochten (Egeci & Gencoz, 2017).
Deze onderzoekers ontdekten dat de deelnemers de fasen van identificatie en catharsis doorliepen; ze vonden echter niet allemaal inzicht. Desalniettemin waren de films nuttig bij het faciliteren van discussie en boden ze de mogelijkheid om op een nieuwe manier met hun problemen om te gaan.
In een ander klein onderzoek kregen pre-adolescente kinderen van wie de ouders in scheiding lagen filmtherapie om hun gevoelens rond de scheiding te helpen verwerken (Marsick, 2010).
Uit het onderzoek bleek dat de kinderen door het gebruik van films en follow-upsessies beter in staat waren om hun gevoelens te identificeren en te uiten, een catharsis van woede en verdriet ervoeren, copingvaardigheden ontwikkelden om met de ouderlijke scheiding om te gaan en zich minder alleen voelden (Marsick, 2010).
"Cinema Therapy" is een populair YouTube-kanaal van therapeut Jonathan Decker en professioneel filmmaker Alan Seawright. Ze bespreken films als een mogelijkheid om relaties en geestelijke gezondheidsthema's te onderzoeken. In deze aflevering bespreken ze familiedynamiek aan de hand van de Harry Potter-serie.
De onderzoekers ontdekten dat tijdens de sessies die volgden op de films, de meisjes sommige conflicten konden identificeren en verwerken en hun gevoelens over hun familie en sociale relaties gemakkelijker konden uiten dan tijdens hun individuele therapiesessies (Bierman e.a., 2003).
Het YouTube-kanaal "Cinema Therapy" heeft een serie video's over schurken. Ze noemen het "schurktherapie" en onderzoeken de oorsprong en de vaak verkeerd begrepen personages die de "slechteriken" in films vormen. Dit soort onderzoek kan nuttig zijn bij het verwerken van catharsis rond woede en agressie.
Schurkachtige therapie: Cruella
4 nuttige werkbladen voor uw sessies
Een cruciaal onderdeel van het werk dat gedaan wordt tijdens een biotherapie sessie is het identificeren van gedachten en overtuigingen die schadelijk of disfunctioneel kunnen zijn.
Een overkoepelend doel van het werk is dat de cliënt een nieuw perspectief ontdekt. Deze werkbladen kunnen helpen dat proces te vergemakkelijken.
Werkblad Gedachtenregistratie Dit werkblad helpt cliënten om hun gedachten en emoties in de gaten te houden. Het is vooral nuttig voor cliënten met negatieve gedachtepatronen.
Irrationele overtuigingen betwisten Dit werkblad helpt een cliënt bij het betwisten van een overtuiging die hem of haar misschien niet dient.
Gedachten op feiten controleren Dit werkblad geeft cliënten de mogelijkheid om te controleren of een gedachte een feit of een mening is.
Vragen voor uitdagende gedachten Dit werkblad bevat een lijst met vragen die een cliënt kan gebruiken om een gedachte of overtuiging uit te dagen.
9 vragen om aan uw cliënten te stellen
Het is aangetoond dat het bekijken van een film in combinatie met een therapiesessie de beste resultaten oplevert.
Het gebruik van diepgaande en tot nadenken stemmende vragen kan cliënten helpen bij het identificeren van hun inzichten en verbinding met de personages. Wolz (n.d.) stelt de volgende vragen voor:
Herinner je je gevoelens en sensaties, of dat je ademhaling veranderde tijdens de film?
Wat vond je leuk en wat vond je niet leuk of zelfs vreselijk aan de film?
Kon je je identificeren met een of meerdere personages?
Heeft een personage bepaalde capaciteiten ontwikkeld die jij ook zou willen ontwikkelen?
Heb je een of meerdere personages gezien die in bepaalde delen van de film gedrag vertoonden dat je zou willen imiteren?
Hebben deze personages bepaalde sterke punten of andere capaciteiten ontwikkeld die jij ook graag zou willen hebben?
Stel jezelf voor als een van deze personages als je de film bekijkt. Stel jezelf voor met de volwassen of wijze aspecten van de persoonlijkheid van het personage.
Hoe zou jouw leven eruit zien als je de kwaliteiten of capaciteiten van het personage had?
Stel jezelf voor dat je deze kwaliteiten of capaciteiten in je leven gebruikt.
Welke delen van de film hebben je het meest geraakt?
17 Positieve psychologie oefeningen voor beoefenaars met de hoogste waardering
Breid je arsenaal en impact uit met deze 17 Positieve Psychologie Oefeningen [PDF], wetenschappelijk ontworpen om menselijke bloei, betekenis en welzijn te bevorderen.
Gemaakt door experts. 100% wetenschappelijk onderbouwd.
PositivePsychology.com heeft prachtige gratis hulpmiddelen voor clinici en coaches om te integreren in hun praktijk. Voor biotherapie sessies met individuen zijn hulpmiddelen voor het onderzoeken van gedachten en het identificeren van sterke punten bijzonder nuttig.
We delen verschillende testen voor het vinden van sterke punten, die belangrijke aspecten zijn van filmtherapie. Het bijhouden van een gedachtedagboek is een geweldige manier om gedachten, overtuigingen en houdingen vast te leggen.
Bioscopische therapie is een nieuw hulpmiddel dat door therapeuten wordt gebruikt om inzicht te bevorderen en verandering teweeg te brengen bij cliënten. Het kan nuttig zijn om weerstand te doorbreken en om een gesprek op gang te brengen.
Biatherapie kan worden gebruikt in individuele sessies, in groepen, met koppels of met gezinnen. Het is aangetoond dat het helpt bij de communicatie en het slechten van barrières voor intimiteit. Voor gezinnen kan het nuttig zijn om grote veranderingen zoals verhuizing of echtscheiding te verwerken, en voor paren kan het nuttig zijn bij relatieproblemen.
In een groepssetting kunnen cliënten nieuwe gezichtspunten leren zien en zich minder alleen voelen in hun proces. Films kunnen een krachtige manier zijn om mensen samen te brengen en een opstapje te bieden naar het zien van de perspectieven van anderen.
Bij filmtherapie wijzen therapeuten specifieke films toe die cliënten moeten bekijken, waarbij ze films selecteren die de uitdagingen of doelen van de cliënt weerspiegelen. Door deze films te bekijken kunnen cliënten emoties verwerken, zich identificeren met personages en hun ervaringen bespreken tijdens therapiesessies.
Wat zijn de voordelen van bioscooptherapie?
Filmtherapie kan emotionele expressie verbeteren, empathie bevorderen en nieuwe perspectieven bieden op persoonlijke problemen. Het biedt een creatieve en toegankelijke manier om psychologische uitdagingen aan te pakken en welzijn te bevorderen.
Kan bioscooptherapie gebruikt worden naast andere therapieën?
Ja, filmtherapie kan verschillende therapeutische benaderingen aanvullen, waaronder cognitieve gedragstherapie. Het dient als een expressief hulpmiddel om het begrip te verdiepen en genezingsprocessen te ondersteunen.
Referenties
Bierman, J. S., Krieger, A. R., & Leifer, M. (2003). Cinematherapie in groepsverband als behandelingsmodaliteit voor adolescente meisjes. Residentiële behandeling voor kinderen en jongeren, 21(1), 1-15. https://doi.org/10.1300/J007v21n01_01
Dermer, S. B., & Hutchings, J. B. (2000). Het gebruik van films in gezinstherapie: Toepassingen voor individuen, paren en gezinnen. The American Journal of Family Therapy, 28(2), 163-180. https://doi.org/10.1080/019261800261734
Dunham, S. M., & Dermer, S. B. (2020). Cinematherapie met Afro-Amerikaanse koppels. Tijdschrift voor Klinische Psychologie, 76(8), 1472-1482. https://doi.org/10.1002/jclp.22999
Egeci, I. S., & Gencoz, F. (2017). Gebruik van cinematherapie bij het omgaan met relatieproblemen. The Arts in Psychotherapy, 53, 64-71. https://doi.org/10.1016/j.aip.2017.02.004
Heston, M. L., & Kottman, T. (1997). Films als metaforen: Een begeleidingsinterventie. The Journal of Humanistic Education and Development, 36(2), 92-99. https://doi.org/10.1002/j.2164-4683.1997.tb00377.x
Marsick, E. (2010). Cinematherapie met preadolescenten die een ouderlijke scheiding meemaken: Een collectieve casestudie. The Arts in Psychotherapy, 37(4), 311-318. https://doi.org/10.1016/j.aip.2010.05.006
Niemiec, R. (2020). Cinematherapie van karaktersterktes: Films gebruiken om te inspireren tot verandering, betekenis en filmische verheffing. Tijdschrift voor klinische psychologie, 76(8), 1447-1462. https://doi.org/10.1002/jclp.22997
Powell, M. L. (2008). Cinematherapie als klinische interventie: Theoretische onderbouwing en empirische geloofwaardigheid. Universiteit van Arkansas.
Sacilotto, E., Salvato, G., Villa, F., Salvi, F., & Bottini, G. (2022). Door het kijkglas: A scoping review of cinema and video therapy. Frontiers in Psychology, 12.https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.732246
Wu, A. Z. (2008). Het toepassen van filmtherapie met adolescenten en een workshop filmtherapie. California State University.
Over de auteur
Dr. Amanda O'Bryan, Ph.D., LPCA, is een gediplomeerd psycholoog en gespecialiseerd in het gebruik van evidence-based praktijken om haar cliënten in staat te stellen de manieren waarop stress en angst hun leven beïnvloeden te veranderen. Ze is ook gespecialiseerd in Harm Reduction en helpt neurodivergente cliënten en leden van de LGBTQ-gemeenschap. Voordat ze counselor werd, werkte Amanda als professor in de psychologie en met haar Ph.D. in Experimentele Psychologie brengt ze kennis van menselijk gedrag en het brein in haar werk.