Eenzaamheid is een subjectief gevoel van sociaal isolement dat de geestelijke en lichamelijke gezondheid kan beïnvloeden.
Strategieën zoals het onderhouden van betekenisvolle relaties, het deelnemen aan gemeenschapsactiviteiten en het beoefenen van zelfcompassie kunnen eenzaamheid helpen verlichten.
Het aanpakken van eenzaamheid is cruciaal voor het verbeteren van welzijn en het verminderen van het risico op gerelateerde gezondheidsproblemen.
Als mensen zijn we ingesteld op sociale verbinding en interactie.
Onze voorouders overleefden door afhankelijk te zijn van het collectief voor voedsel, onderdak, lichamelijke verzorging, voortplanting en de uitwisseling van goederen en diensten.
In de wereld van vandaag hebben we nog steeds behoefte aan sociale verbinding voor emotioneel welzijn, een gevoel van gemeenschap en steun. Ondanks deze psychologische behoefte aan verbondenheid, is eenzaamheid een veel voorkomende ervaring.
Eenzaamheid komt veel voor in verschillende leeftijdsgroepen, geslachten en culturen (Barreto et al., 2021, Pinquart & Sorenson, 2001; Tzouvara et al., 2015).
Met zulke overweldigende aantallen moet er een oplossing worden gevonden. Maar om een probleem op te lossen, kun je het beste beginnen met het begrijpen van de psychologie erachter.
In dit artikel kijken we naar de psychologie van eenzaamheid en hoe het kan worden overwonnen, en geven we uitstekende bronnen en boeken.
Eenzaamheid kan gedefinieerd worden als een gevoel van onbehagen of ongemak dat voortkomt uit het alleen zijn of het gevoel alleen te zijn (Rubenstein & Shaver, 1982). Het wordt eerder geassocieerd met waargenomen sociaal isolement dan met objectief isolement.
Symptomen van eenzaamheid variëren van psychologisch tot fysiek. Bijvoeglijke naamwoorden als verveling, zelfmedelijden, verdriet, leeg en beschaamd zijn gebruikt om het gevoel van eenzaamheid te beschrijven.
Rubenstein en Shaver (1982) hebben gedragssymptomen van eenzaamheid ingedeeld in vier gebieden:
Droevige passiviteit, waaronder huilen, slapen, niets doen, te veel eten, kalmeringsmiddelen nemen en overmatig drinken en drugsgebruik.
Actieve eenzaamheidsactiviteiten, zoals schrijven, naar muziek luisteren, sporten, aan een hobby werken, studeren en werken om eenzaamheid te vermijden.
Geld uitgeven door overmatig winkelen of onnodige dingen kopen
Sociaal contact door vrienden te zoeken, sociale activiteiten te ondernemen en dingen te doen om niet alleen te zijn.
Psychologie van eenzaamheid: Theorieën en onderzoek
Onderzoekers hebben eenzaamheid ingedeeld in chronische en voorbijgaande eenzaamheid (Choi et al., 2012).
Chronische eenzaamheid is een hardnekkige, interne ervaring die zich vaak uitstrekt over een periode van vele jaren, ongeacht de situatie.
Chronische eenzaamheid kan in intensiteit variëren in de loop van de tijd en komt vaker voor bij mensen die verwaarlozing of misbruik in hun jeugd hebben meegemaakt (Choi et al., 2012; Rosa et al., 2025).
Voorbijgaande eenzaamheid wordt gedurende kortere perioden ervaren en is meestal het gevolg van een bepaalde situatie of omgevingsfactor (Choi et al., 2012).
Vanuit een psychologisch perspectief omvat eenzaamheid affectieve, cognitieve en subjectieve componenten. Deze componenten kunnen worden weergegeven door de psychodynamische, cognitieve en existentiële benaderingen in de psychologie.
De psychodynamische benadering van eenzaamheid werd voor het eerst beschreven door Fromm-Reichmann (1959), die eenzaamheid baseerde op ervaringen uit de vroege kindertijd als gevolg van een scheiding tussen ouder en kind en een gebrek aan fysiek contact en liefdevolle intimiteit.
Op dezelfde manier stelde John Bowlby dat de mechanismen van eenzaamheid een reactiepatroon waren om de soort te laten overleven en dat de band tussen moeder en kind gebaseerd is op biologische behoeften (Hojat, 1989).
Volgens de cognitieve benadering is eenzaamheid het gevolg van denkprocessen. Eenzaamheid ontstaat wanneer iemands perceptie en evaluatie van sociale netwerken niet congruent zijn (Heinrich & Cullone, 2006). De meeste definities van eenzaamheid komen overeen op de subjectieve ervaring van verbondenheid en interne behoefte aan relatie (bijv. Barreto et al., 2021; Eccles & Qualter, 2021; Horigian, et al., 2021).
De existentiële benadering van eenzaamheid is gebaseerd op een fenomenologische kijk, de gevoelens van eenzaamheid en de menselijke conditie met betrekking tot anderen (Jones, 1989).
Het existentialisme is een filosofische benadering die eenzaamheid als uitgangspunt neemt. Deze benadering probeert te begrijpen hoe die ervaring is voor de cliënt in plaats van te proberen de symptomen te behandelen.
De effecten van eenzaamheid op de hersenen
Onderzoek heeft significante effecten van eenzaamheid op de hersenen en cognitieve functies aangetoond. Je sociaal geïsoleerd voelen is een grote voorspeller van dementie en de ziekte van Alzheimer (Wilson et al., 2007).
De ziekte van Alzheimer is voorspeld door de mate van eenzaamheid, waarbij mensen in het bovenste deciel van eenzaamheidsscores 2,1 keer zoveel kans hadden om Alzheimer te ontwikkelen dan mensen in het onderste deciel (Wilson et al., 2007).
Bovendien werd eenzaamheid in verband gebracht met de prestaties op cognitieve metingen bij 823 dementievrije oudere volwassenen (Wilson et al., 2007). Eenzaamheid werd ook in verband gebracht met een snellere achteruitgang in cognitieve prestaties op een meerderheid van cognitieve metingen over een follow-up van vier jaar (Findlay, 2004).
Intelligentietestresultaten, zoals gemeten door IQ en Graduate Record Examination testprestaties, blijken ook beïnvloed te worden door eenzaamheid (Baumeister e.a., 2002). Baumeister et al. (2002) verdeelden universiteitsstudenten in drie groepen en gaven valse feedback nadat studenten een persoonlijkheidsprofiel en een stemmingsbeoordeling hadden ingevuld.
Deelnemers werd één van de volgende dingen verteld: dat ze een persoonlijkheidsprofiel hadden dat aangaf dat ze lonende relaties zouden hebben, dat ze een toekomst alleen zouden hebben, of dat ze ongevalgevoelig waren (Baumeister et al., 2002). Onderzoekers concludeerden dat de afname in cognitief vermogen uitsluitend gebaseerd was op het idee of de angst om alleen te zijn.
Vergelijkbaar onderzoek heeft aangetoond dat eenzaamheid de cognitieve prestaties en logische redeneertaken vermindert. Baumeister et al. (2005) ontdekten ook dat mensen vertellen dat ze een eenzame toekomst tegemoet gaan, de zelfregulatie vermindert.
Download 5 gratis tools voor positieve psychologie
Begin vandaag nog met bloeien met 5 gratis tools die gebaseerd zijn op de wetenschap van positieve psychologie.
Hulpmiddelen downloaden
Hoe beïnvloedt het de geestelijke gezondheid? 5 Effecten
Eenzaamheid wordt in verband gebracht met een verscheidenheid aan psychische stoornissen, waaronder angst, depressie, suïcidaal gedrag, slechte zelfregulatie, alcoholmisbruik, verslaving en eetstoornissen (Heinrick & Cullone, 2006).
Eenzaamheid, depressie en rouw
Eenzaamheid en depressie zijn beide veel voorkomende emoties die gepaard gaan met rouw, verlies en rouwverwerking.
Onderzoek heeft een grotere intensiteit en frequentie van eenzaamheid bij nabestaanden aangetoond, en het speelt ook een belangrijke rol in de mate van depressie nadat iemand een partner heeft verloren (Vedder et al., 2021).
Symptomen van eenzaamheid en depressie zijn nauw met elkaar verbonden en maken allebei deel uit van een normaal rouwproces.
Kan eenzaamheid angst veroorzaken?
Er is een direct verband tussen symptomen van eenzaamheid en angst, met name gegeneraliseerde angststoornis. Het is echter niet duidelijk wat oorzaak en gevolg is.
Een longitudinaal onderzoek onder meer dan 75.000 personen vond een direct verband tussen zowel gegeneraliseerde angststoornis als depressieve stoornis tijdens de COVID-19 pandemie (Steen et al., 2022).
Je eenzaam voelen kan je angst versterken omdat mensen een basisbehoefte hebben aan sociale verbondenheid, erbij horen en bescherming tegen anderen.
4 Effecten op fysieke gezondheid
Eenzaamheid heeft niet alleen invloed op de psychologische en emotionele gezondheid van een individu; de effecten lijken de fysiologische veroudering te versnellen en morbiditeit en mortaliteit te voorspellen (Shiovitz-Ezra & Ayalon, 2010).
Het is aangetoond dat de duur van de tijd dat men zich eenzaam voelt (in jaren) invloed heeft op tekenen van fysiologische veroudering (Shiovitz-Ezra & Ayalon, 2010).
Eenzaamheid heeft ook invloed op de cardiovasculaire gezondheid van zowel jonge als oudere volwassenen. Het is in verband gebracht met hogere niveaus van HDL, cholesterol, hemoglobineconcentratie, maximaal zuurstofverbruik, systolische bloeddruk en coronaire hartziekten (Thurston & Kubzansky, 2009).
De kwaliteit van de slaap en het functioneren overdag kan negatief worden beïnvloed door eenzaamheid (Cacioppo et al., 2002). Slaap is belangrijk voor de herstellende effecten, en de kwaliteit van slaap is belangrijk voor het fysieke en intellectuele functioneren, de mentale gezondheid en het aangaan van een gezonde levensstijl.
Immuunfunctie wordt in verband gebracht met eenzaamheid. Eenzaamheid is gerelateerd aan een slechtere antilichaamrespons op vaccins, verminderde cellulaire immuniteit en een lagere activiteit van natural killer cellen (Pressman et al., 2005).
4 Eenzaamheidstesten, -schalen en -vragenlijsten
Gezien de prevalentie en de schadelijke effecten die eenzaamheid kan hebben op de algemene bevolking, is het steeds belangrijker geworden om meet- en beoordelingsmethoden te vinden.
Tests, schalen en vragenlijsten kunnen zorgen voor onderwijs en training voor zorgverleners en behandelaars. De volgende schalen zijn gebruikt in zowel onderzoek als praktijk en vormen een effectieve basis voor het creëren van interventies en behandelingen voor eenzaamheid.
1. De UCLA Eenzaamheidsschaal (UCLA-LS)
De UCLA-LS is een beproefde maatstaf voor eenzaamheid die al tientallen jaren in onderzoeken wordt gebruikt (Russell, 1996).
De schaal is gebaseerd op een subjectieve perceptie van eenzaamheid waarbij respondenten items beoordelen op een vierpuntsschaal van "zich nooit zo voelen" tot "zich vaak zo voelen".
Hoewel het een geldige en betrouwbare meting van eenzaamheid is, gaat het niet specifiek in op hoe lang de deelnemer eenzaamheid heeft gevoeld, dus het maakt geen onderscheid tussen karaktertrek en toestand eenzaamheid.
2. De De Jong Gierveld Eenzaamheidsschaal (DJG-LS)
De DJG-LS heeft ook betrouwbaarheid en validiteit aangetoond in onderzoeken (de Jong Gierveld & van Tilburg, 1999).
De 11-item schaal wordt gescoord op basis van stellingen die deelnemers selecteren. Het beoordeelt emotionele en sociale eenzaamheid met een breder scala aan vragen in vergelijking met de UCLA-LS.
3. Steptoe Sociale Isolatie Index
Steptoe et al. (2013) creëerden een index van sociaal isolement. Sociaal isolement kan een indicatie zijn van eenzaamheid. Deze index bestaat uit een vijfpuntsschaal, waarbij één punt wordt toegekend aan elk van de volgende factoren:
Ongehuwd/niet samenwonend
Minder dan maandelijks contact (inclusief persoonlijk, telefonisch of schriftelijk/e-mailcontact) met kinderen
Minder dan maandelijks contact (inclusief persoonlijk, telefonisch of schriftelijk/e-mailcontact) met andere familieleden.
Minder dan maandelijks contact (ook face-to-face, telefonisch of schriftelijk/e-mail) met vrienden
Geen deelname aan sociale clubs, bewonersgroepen, religieuze groepen of commissies.
Mensen met een score van 2 of meer werden gedefinieerd als sociaal geïsoleerd.
4. De Lubben Sociale Netwerk Schaal (LSNS)
De LSNS is een kort instrument dat ontworpen is om sociaal isolement bij oudere volwassenen te beoordelen. Het invullen duurt over het algemeen vijf tot 10 minuten en meet de waargenomen sociale steun van familie en vrienden.
De schaal is gebruikt in onderzoek en in de praktijk, zoals ziekenhuizen, dagcentra voor volwassenen, woonzorgcentra en medische praktijken. De 10-item-schaal kan zorgverleners helpen bij het monitoren van de behoeften van ouder wordende volwassenen.
Vanuit een therapeutische benadering betekent het verminderen van eenzaamheidsgevoelens het bevorderen van een gevoel van verbondenheid en het veranderen van de perceptie van sociaal isolement.
Symptomen van eenzaamheid, depressie, angst en emotioneel leed kunnen worden behandeld, maar het is belangrijk om de onderliggende oorzaak aan te pakken: cognitieve vooroordelen, onderliggende concepten van sociale bedreiging, hyperwaakzaamheid en de individuele behoefte aan sociale relaties.
Therapeuten, counselors en steungroepen kunnen mensen helpen bij het identificeren van negatieve denkpatronen en kernwaarden die tot eenzaamheid leiden. Daarnaast kan therapie hulpmiddelen bieden om met eenzaamheid om te gaan, sociale verbindingen en communicatie verbeteren en een veilige ruimte bieden voor gevoelens van eenzaamheid en andere emoties.
Individuen kunnen leren om door verdriet heen te komen, effectieve interpersoonlijke vaardigheden te ontwikkelen en zelfvertrouwen op te bouwen om contact te maken met anderen. Professionals kunnen cliënten helpen sociale angst te overwinnen, wat vaak een onderliggende oorzaak is van eenzaamheid.
3 Interventies en behandelingsmogelijkheden
Interventies voor eenzaamheid kunnen worden onderverdeeld in drie verschillende benaderingen: individuele behandelingen, groepsinterventies en omgevingsbenaderingen (Choi et al., 2012).
Therapeuten werken met cliënten om angstige en vermijdende gedachten en gedrag rond sociale interacties te identificeren om hen te helpen adaptieve denkpatronen en gewoonten te ontwikkelen.
Door de juiste copingvaardigheden aan te leren, kunnen cliënten met anderen omgaan en zich met hen verbinden om gezonde relaties te ontwikkelen.
2. Groepsinterventies
Groepsinterventies omvatten groepstherapie voor het aanleren en oefenen van sociale vaardigheden, communicatie en emotionele regulatie in een groepsomgeving.
Groepen kunnen cliënten directe feedback geven in een veilige omgeving en helpen bij het normaliseren van sociale angst die de oorzaak kan zijn van eenzaamheid.
Groepstherapie kan ook rouwgroepen omvatten die individuen die worstelen met soortgelijke verliezen (die eenzaamheid veroorzaken) de kans geven om contact te maken.
3. Gemeenschappen
Omgevingsbehandelingen onderzoeken interacties op gemeenschapsniveau. Ze omvatten bewustwordingsprogramma's en het herstructureren van sociale omgevingen.
Dingen zoals buurtevenementen, buurtfeesten, spelletjesavonden en geplande activiteiten kunnen sociaal isolement helpen verminderen.
Door cliënten aan te moedigen om deel te nemen aan vrijwilligersactiviteiten en maatschappelijke activiteiten, kunnen ze banden aanknopen en relaties ontwikkelen rondom gedeelde interesses.
Werkbladen en activiteiten zijn prachtige manieren om eenzaamheid binnen en buiten therapiesessies aan te pakken. Door mensen hulpmiddelen aan te reiken, kunnen ze hun eigen emotionele welzijn in eigen hand nemen.
1. Mindfulness in drie stappen
Dit werkblad Mindfulness in drie stappen helpt eenzame mensen om hun aandacht te verleggen van het verleden of de toekomst (verdriet of angst om geen verbinding te hebben) naar het huidige moment. Door dit interne bewustzijn te ontwikkelen, kunnen cliënten de golven van eenzaamheid verdragen wanneer ze zich voordoen.
2. Zelfzorg checkup
Een van de beste manieren om eenzaamheid te overwinnen is voor jezelf zorgen. De Self-Care Checkup kan mensen de weg wijzen naar mentale, fysieke, emotionele en sociale manieren om voor zichzelf te zorgen.
3. Werkblad Emotioneel Welbevinden
De National Institutes of Health bieden prachtige werkbladen voor Emotioneel Welzijn die problemen met en gerelateerd aan eenzaamheid kunnen aanpakken. Van omgaan met verlies tot het verbeteren van slaap en het ontwikkelen van veerkracht door uitdagingen, deze hulpmiddelen kunnen helpen bij een verscheidenheid aan problemen die eenzaamheid veroorzaken.
Kan Meditatie Helpen? 3 tips en strategieën
Meditatie en mindfulness zijn nuttig in het omgaan met een verscheidenheid aan negatieve en verontrustende emoties die gepaard gaan met eenzaamheid.
Deze oefeningen kunnen mensen helpen om ongemakkelijke gevoelens te leren verdragen en te voorkomen dat ze hun toevlucht nemen tot onaangepast gedrag.
Hieronder vind je een handige selectie van opties waarmee je een meditatiepraktijk kunt opzetten.
1. Leer mindful compassie
Liefdevolle-kindheidsmeditaties zijn specifiek nuttig om te helpen bij eenzaamheid, omdat ze zelfcompassie aanleren en het vermogen om sociale verbinding te ontwikkelen vergroten.
Maak gebruik van deze liefdevolle vriendelijkheid meditatie scripts, die mensen aanmoedigen om vriendelijkheid uit te breiden naar zichzelf en laat angst en bezorgdheid los om geluk en acceptatie te omarmen.
2. Kies een specifieke tijd en locatie
Ons artikel over mindfulness meditatie biedt een groot aantal video's en scripts om mensen te helpen een begin te maken met mindfulness meditatie.
Meditatie is het meest effectief tegen eenzaamheid als het regelmatig en consequent wordt gedaan. Het kiezen van een specifieke locatie en tijd van de dag om vijf tot 10 minuten ononderbroken te oefenen is een goede manier om te beginnen.
3. Radicale acceptatie
Het krachtigste aspect van meditatie is het vermogen om mensen te helpen de negatieve gevoelens die gepaard gaan met eenzaamheid te observeren en zelfs te omarmen.
Door de emoties te herkennen en op een niet-oordelende manier te accepteren (ze niet als goed of slecht te beschouwen), worden de negatieve sensaties minder opdringerig en controlerend, waardoor de eenzame persoon ruimte kan vinden voor meer vreugde en verbinding. Volg deze geleide meditatie om een gelukkiger ruimte te vinden:
Een geleide meditatie voor eenzaamheid - Leef Sonima
3 Boeken over het onderwerp
Er is een schat aan informatie over eenzaamheid. Deze boeken bieden een prachtige mix van praktische begeleiding en professionele ervaring om lezers te helpen een meer emotioneel vervuld leven te leiden.
1. Een praktische gids om eenzaamheid te overwinnen - Sally Alter
A Practical Guide to Overcoming Loneliness gaat op een informele manier in op een aantal zaken die samenhangen met eenzaamheid.
Deze mix van persoonlijke ervaring, zelfhulp en geruststellend advies is in evenwicht met deskundige informatie en antwoorden om een gelukkig leven te leiden.
Wat de hoofdoorzaak van eenzaamheid ook is, dit boek kan begeleiding en advies bieden bij een veelheid aan problemen.
2. De genezing van eenzaamheid: zes strategieën om echte connecties in je leven te vinden - Kory Floyd
In onze digitale wereld hebben veel mensen het vermogen verloren om persoonlijk contact te maken, omdat we ons richten op contact maken via technologie.
Met een persoonlijke benadering van eenzaamheid helpt dit boek lezers hun unieke behoefte aan verbinding en socialisatie te beoordelen.
Het onderwijst communicatietechnieken en manieren om meer intimiteit en betekenis te ontwikkelen in de relaties die mensen hebben.
3. Over de kunst van het alleen zijn: Hoe je eenzaamheid en de angst om alleen te zijn overwint terwijl je van jezelf leert houden - Janett Menzel
Dit boek onderzoekt de angst om alleen te zijn en leidt lezers naar een plek van zelfontdekking en acceptatie.
Vaak is het niet een gebrek aan sociale interactie dat eenzaamheid veroorzaakt, maar de ongezonde relatie die we met onszelf hebben.
Als we ons meer op ons gemak voelen om alleen te zijn met onze gedachten, emoties en ons gevoel van eigenwaarde, kan dat de pijnlijke emoties die gepaard gaan met eenzaamheid verlichten.
Het doel van positieve psychologie is om mensen te helpen zich te ontplooien. In sommige landen is het een grondwettelijk recht om gelukkig te zijn, en hier bij PositivePsychology.com hebben we veel bronnen om te delen om te helpen bij de zoektocht naar geluk.
Vaardigheden voor het reguleren van emoties is een werkblad om mensen te helpen bij het reguleren van en omgaan met de vervelende emoties die gepaard gaan met eenzaamheid. Het biedt praktische ideeën voor het creëren van gezonde gewoonten en een gids voor het controleren van negatieve gedachten die in de weg kunnen staan.
Een liefdesbrief aan mezelf schrijven is een geweldige manier om na te denken over persoonlijke sterke punten en kwaliteiten. Dit kan helpen om veiligheid op te bouwen bij afwezigheid van gemeenschap en om vertrouwen op te bouwen om nieuwe verbindingen met anderen aan te gaan.
Hoop creëren kan een krachtig tegengif zijn tegen eenzaamheid. Hoop kan cliënten helpen na een verlies of een uitweg bieden uit de gevoelens van isolatie, verdriet en depressie die een gebrek aan verbondenheid met zich meebrengt.
Als je eenzaamheid voortkomt uit een relatiebreuk, vind je ons artikel over relatiebreuktherapie misschien interessant om te lezen.
Als je op zoek bent naar meer wetenschappelijk onderbouwde manieren om anderen te helpen gezonde relaties op te bouwen, dan bevat deze collectie 17 gevalideerde tools voor positieve relaties. Gebruik ze om anderen te helpen gezondere, meer voedende en levensverrijkende relaties op te bouwen.
17 oefeningen voor positieve, bevredigende relaties
Geef anderen de vaardigheden om bevredigende, lonende relaties te cultiveren en hun sociale welzijn te verbeteren met deze 17 oefeningen voor positieve relaties [PDF].
Gemaakt door experts. 100% wetenschappelijk onderbouwd.
Mensen zijn door en door sociale wezens en afhankelijk van verbondenheid om te overleven. Eenzaamheid kan een dramatische impact hebben op sociaal, emotioneel, cognitief en fysiek welzijn.
Met de prevalentie van eenzaamheid over de hele wereld, is het begrijpen van de psychologie en de schadelijke gevolgen die het kan hebben een belangrijke eerste stap. Het leren kennen van de symptomen, tekenen en manieren om eenzaamheid te beoordelen kan individuen naar de meest geschikte behandelingsopties leiden.
Er is hoop voor het genezen van eenzaamheid en het vinden van verbinding, doel en betekenisvolle relaties.
Wat zijn de effecten van eenzaamheid op de geestelijke gezondheid?
Chronische eenzaamheid kan leiden tot mentale gezondheidsproblemen zoals depressie, angst en cognitieve achteruitgang, wat invloed heeft op het algehele welzijn.
Hoe kan therapie helpen bij eenzaamheid?
Therapeutische benaderingen zoals cognitieve gedragstherapie (CGT), mindfulness en positieve psychologie kunnen gevoelens van eenzaamheid effectief verminderen.
Wat zijn enkele strategieën om eenzaamheid te overwinnen?
Betrokkenheid bij zinvolle activiteiten, het beoefenen van zelfcompassie en het opbouwen van sociale banden zijn effectieve manieren om eenzaamheid tegen te gaan.
Referenties
Barreto, M., Victor, C., Hammond, C., Eccles, A., Richins, M. T., & Qualter, P. (2021). Eenzaamheid over de hele wereld: Leeftijd, geslacht en culturele verschillen in eenzaamheid. Personality and Individual Differences, 169, Artikel 110066. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.110066
Baumeister, R., Ciarocco, J., & Twenge, M. (2005). Sociale uitsluiting schaadt zelfregulatie. Tijdschrift voor Persoonlijkheids- en Sociale Psychologie, 88(4), 598-604. https://doi.org/10.1037/0022-3514.88.4.589
Baumeister, R., Twenge, M., & Nuss, K. (2002). Effecten van sociale uitsluiting op cognitieve processen: Geanticipeerde eenzaamheid vermindert intelligent denken. Journal of Personality and Social Psychology, 83(4), 817-827. https://doi.org/10.1037/0022-3514.83.4.817
Cacioppo, J., Hawkley, L., Crawford, L., Hughes, M., & Waite, L. (2002). Eenzaamheid en gezondheid: Potentiële mechanismen. Psychosomatic Medicine, 64, 407-417. https://doi.org/10.1097/00006842-200205000-00005
Choi, M., Kong, S., & Jung, D. (2012). Computer- en internetinterventies voor eenzaamheid en depressie bij oudere volwassenen: Een meta-analyse. Onderzoek naar informatica in de gezondheidszorg, 18(3), 191-198. https://doi.org/10.4258/hir.2012.18.3.191
de Jong-Gierveld, J., & van Tilburg, T. (1999). Handleiding bij de Eenzaamheidsschaal 1999. Vrije Universiteit Amsterdam Departement Sociale Onderzoeksmethodologie.
Eccles, A. M., & Qualter, P. (2021). Het verlichten van eenzaamheid bij jongeren-een meta-analyse van interventies. Child and Adolescent Mental Health, 26(1), 17-33. https://doi.org/10.1111/camh.12389
Findlay, R. (2004). Interventies om sociaal isolement onder ouderen te verminderen: Waar is het bewijs? Abstracts in Social Gerontology, 47.
Fromm-Reichmann. F. (1959). Over eenzaamheid. In D. Bullard (Ed.), Psychoanalyse en psychotherapie (pp. 325-336). The University of Chicago Press.
Heinrich, L., & Cullone, E. (2006). De klinische betekenis van eenzaamheid: Een literatuuroverzicht. Clinical Psychology Review, 26(6), 695-718. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2006.04.002
Hojat, M. (1989). Een psychodynamische kijk op eenzaamheid en de moeder-kind relatie. In M. Hojat & R. Crandall (Eds.), Eenzaamheid: Theorie, onderzoek en toepassingen(pp. 89-104). Sage.
Horigian, V. E., Schmidt, R. D., & Feaster, D. J. (2021). Eenzaamheid, geestelijke gezondheid en middelengebruik onder Amerikaanse jongvolwassenen tijdens COVID-19. Journal of Psychoactive Drugs, 53(1), 1-9. https://doi.org/10.1080/02791072.2020.1836435
Jones, W. (1989). Onderzoek en theorie over eenzaamheid: Een reactie op de reflecties van Weiss. In M. Hojat & R. Crandall (Eds.), Eenzaamheid: Theorie, onderzoek en toepassingen (pp. 27-30). Sage.
Pinquart, M., & Sorensen, S. (2001). Invloeden op eenzaamheid bij oudere volwassenen: Een meta-analyse. Basis en toegepaste sociale psychologie, 23, 245-266. https://doi.org/10.1207/S15324834BASP2304_2
Pressman, S., Cohen, S., Miller, G., & Wilson, R. (2005). Loneliness, social network size, and immune response to influenza vaccination in college freshman. Gezondheidspsychologie, 24, 297-306. https://doi.org/10.1037/0278-6133.24.3.297
Rosa, I., Conti, C., Lanzara, R., Ceccato, I., Gallelli, C., La Malva, P., ... & Porcelli, P. (2025). The echoes of childhood: How parental bonding and emotional trauma shape loneliness in young adults. Journal of Affective Disorders Reports, 100938. https://doi.org/10.1016/j.jadr.2025.100938
Rubenstein, C., & Shaver, P. (1982). Eenzaamheid: A sourcebook of current theory, research and therapy. Wiley.
Russell, D. W. (1996). UCLA Eenzaamheidsschaal: Betrouwbaarheid, validiteit en factorstructuur. Journal of Personality Assessment, 66, 20. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa6601_2
Shiovitz-Ezra, S., & Ayalon, L. (2010). Situationele versus chronische eenzaamheid als risicofactoren voor all-cause mortaliteit. International Psychogeriatric, 22, 455-462. https://doi.org/10.1017/S1041610209991426
Steen, O., Ori, A., Wardenaar, K., & Van Loo, H. (2022). Eenzaamheid hangt sterk samen met angst en depressie tijdens de COVID-pandemie, vooral bij mannen en jongere volwassenen. Scientific Reports, 12. https://doi.org/10.1038/s41598-022-13049-9
Steptoe, A., Shankar, A., Demakakos, P., & Wardle, J. (2013). Social isolation, loneliness, and all-cause mortality in older men and women. Proceedings of the National Academy of Sciences110(15), 5797-5801. https://doi.org/10.1073/pnas.1219686110
Tzouvara, V., Papadopoulos, C., & Randhawa, G. (2015). Een narratief overzicht van de theoretische fundamenten van eenzaamheid. British Journal of Community Nursing, 20(7), 329-334. https://doi.org/10.12968/bjcn.2015.20.7.329
Vedder, A., Stroebe, M., Schut, H., Boerner, K, Stokes, J., & Boelen, P. (2021). Eenzaamheid bij rouw: Measurement matters. Frontiers in Psychology, 12.https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.741762
Wilson, R., Krueger, K., & Arnold, S.(2007). Eenzaamheid en het risico op de ziekte van Alzheimer. Archives of General Psychiatry, 64(2), 234-240. https://doi.org/10.1001/archpsyc.64.2.234
Over de auteur
Dr. Melissa Madeson gelooft in een holistische benadering van geestelijke gezondheid en welzijn en gebruikt een persoonsgerichte benadering wanneer ze met cliënten werkt.
Momenteel heeft ze een fulltime privépraktijk en gebruikt ze haar ervaring met prestatiepsychologie, lesgeven en het ontwerpen van welzijnscursussen voor studenten en yogatherapie om een reeks specifieke behoeften van cliënten aan te pakken.
Als mensen zijn we ingesteld op sociale verbinding en interactie.
Onderzoekers hebben eenzaamheid ingedeeld in chronische en voorbijgaande eenzaamheid (Choi et al., 2012).
Gezien de prevalentie en de schadelijke effecten die eenzaamheid kan hebben op de algemene bevolking, is het steeds belangrijker geworden om meet- en beoordelingsmethoden te vinden.
Interventies voor eenzaamheid kunnen worden onderverdeeld in drie verschillende benaderingen: individuele behandelingen, groepsinterventies en omgevingsbenaderingen (Choi et al., 2012).
Meditatie en mindfulness zijn nuttig in het omgaan met een verscheidenheid aan negatieve en verontrustende emoties die gepaard gaan met eenzaamheid.
