Assertiviteit in Leiderschap: 19 technieken voor managers

Assertiviteit beschrijft hoe bereid je bent om voor je mening uit te komen wanneer iemand anders andere resultaten wil (Ames, Lee, & Wazlawek, 2017).

Te weinig of te veel assertiviteit en je hebt een probleem.

Onze uitdaging als managers is om een balans te vinden waarin we onszelf kunnen laten horen en onze doelen kunnen bereiken, zelfs als deze niet volledig op één lijn liggen met die van anderen.

Toch moet de uitkomst geen van beide partijen compromitteren en in het algemene belang van het bedrijf zijn.

Dit artikel onderzoekt de rol van assertiviteit in leiderschap en management en introduceert technieken om een delicaat evenwicht te bereiken dat zowel passiviteit als agressie vermijdt.

Voordat je verder gaat, willen we onze vijf tools voor positieve psychologie gratis downloaden. Deze gedetailleerde, wetenschappelijk onderbouwde oefeningen zullen u of anderen helpen om positief leiderschap toe te passen en organisaties te laten bloeien.

De rol van assertiviteit in leiderschap

Een zekere mate van zelfvertrouwen en assertiviteit is nodig om vooruit te komen en een invloedrijke leider te worden (Gallo, 2012).

Maar het kan een uitdaging zijn om de juiste balans te vinden. Te laag en je krijgt nooit je zin; te hoog en je hebt meer vijanden dan gezond is.

Assertiviteit in leiderschap is cruciaal (Folkman, 2013).

• Leiders met een goed beoordelingsvermogen maar die niet assertief zijn, worden gezien als ineffectief.
• Leiders die geen goed beoordelingsvermogen hebben maar wel assertief zijn, worden beoordeeld als betere leiders.
• De beste leiders zijn assertief en hebben een goed beoordelingsvermogen.

De meest effectieve leiders zijn uitgerust met een reeks vaardigheden. Ze compenseren hun assertiviteit door positieve verbindingen aan te gaan met mensen op meerdere niveaus in de organisatie en door duidelijk en persoonlijk te communiceren (Folkman, 2013).

Als gevolg daarvan zien we hen als eerlijker, met een grotere mate van integriteit. Toch vereist assertiviteit begrip van de context en het vermogen om je gedrag in te schatten en daaraan aan te passen.

Je kunt de assertieve persoon op het werk herkennen. Ze zijn rustig zelfverzekerd en niet arrogant of agressief. Hun lichaamstaal is zelfverzekerd maar ontspannen, ze maken oogcontact en hebben een normaal volume als ze praten.

Terwijl ze zelfverzekerd zijn in wat ze zeggen, is de assertieve persoon kalm maar standvastig en uiteindelijk comfortabel in de communicatie. Cruciaal is dat ze niet superieur overkomen en openlijk praten zonder verborgen agenda (Banks, 2020).

Het belangrijkste is misschien wel dat assertiviteit kan worden geleerd (Gallo, 2012).

Assertiviteit op de werkplek: Uw ultieme gids

Assertiviteit is nuttig in het leven, maar ook essentieel op de werkplek.

"Als je assertief kunt zijn op het werk, zul je je zeker voelen in de wetenschap dat je elke situatie aankunt die zich tijdens je werkdag aandient" (Banks, 2020).

Toch kan het een uitdaging zijn om je mond open te doen tijdens conflicten op het werk, en zelfs overweldigend zijn, vooral als je geen zelfvertrouwen hebt (Molinsky, 2017). Als het niet natuurlijk voor je is - misschien ben je meer gewend aan indirecte benaderingen - kan het gespannen of agressief overkomen.

Wat belemmert assertief zijn?

Hier volgen enkele typische obstakels waarmee mensen die assertief willen communiceren op het werk worden geconfronteerd (aangepast van Banks, 2020):

• Ze weten niet wat ze willen.
• Ze zijn niet zeker van hun emoties en gaan ervan uit dat alles boosheid is.
• Ze hebben het gevoel dat hun behoeften er niet toe doen.
• Ze willen koste wat het kost aardig gevonden worden.
• Ze raken in de war en kunnen niet effectief communiceren.
• Ze zijn onzeker of onzeker over hun capaciteiten, vaardigheden en talenten.
• Ze hebben in het verleden veel kritiek gekregen.
• Ze zijn bang om iets verkeerds te zeggen.
• Ze maken zich zorgen over het kwetsen of beledigen van anderen.
• Ze zijn bang dat ze "ontdekt" worden(imposter syndrome).
• Ze zijn bang om uitgedaagd te worden.
• Ze zijn bang voor vergelding.
• Ze zijn bang voor wat mensen zullen denken.

Het kan een waardevolle oefening zijn om na te denken over elk van de bovenstaande blokkades voor assertiviteit en te overwegen welke waar zijn voor jou.

Bewust zijn kan je helpen focussen, leren en assertiviteitsvaardigheden ontwikkelen.

Assertiviteit, vooral in uitdagende omgevingen, heeft veel voordelen, waaronder de volgende:

• Verhoogt zelfvertrouwen, zelfliefde en zelfrespect
• Verhoogt de effectiviteit van communicatie tijdens conflicten of confrontaties
• Verdient respect van collega's
• Stelt je in staat te krijgen wat je nodig hebt zonder anderen voor de voeten te lopen
• Verbetert de besluitvorming door meer zelfvertrouwen
• Helpt je een betere onderhandelaar te worden
• Helpt je een betere leider te worden
• Verbetert positieve relaties met uw collega's

Assertief zijn stelt je in staat om vaardig te communiceren in moeilijke situaties en met moeilijke mensen. Dit is vooral belangrijk als je "nee" zeggen onmogelijk vindt. Het "ja"-syndroom kan schadelijk zijn voor jou en je collega's.

Soms is het goed, en zelfs noodzakelijk, om te zeggen: Dit is genoeg. Er zijn maar zoveel uren in een dag en er is maar zoveel werk dat ik kan doen. Het is geen teken van zwakte of onbekwaamheid.

Anders is er een risico op burn-out, slechte productiviteit en slechte relaties. Als je mensen laat weten hoe je je voelt en wat je nodig hebt, kunnen ze je behoeften herkennen en hun gedrag aanpassen (Banks, 2020).

De uitdaging is, zoals op alle gebieden van ons leven, balans. Er is een middenweg tussen te passief zijn - het risico lopen over je heen te lopen en genegeerd te worden - en te agressief zijn - relaties beschadigen en onprofessioneel overkomen. Vaardige assertiviteit kan het verschil betekenen tussen succesvol zijn of mislukken op het werk.

19 Technieken voor managers

Managers die het hoogst scoorden als leiders gebruikten assertiviteit naast andere waardevolle vaardigheden (Folkman, 2013).

Het beste halen uit assertiviteit

Probeer assertief te zijn:

• Breng tijd door met communiceren en contact maken met mensen.
• Geef goede, eerlijke feedback, behulpzaam en eerlijk.
• Moreel oordeel gebruiken bij het nemen van beslissingen.
• Wees klaar voor verandering.
• Onderhoud uitstekende relaties.
• Zoek mogelijkheden om samen te werken.

Een assertieve leider kan zeer succesvol zijn voor zowel hemzelf als degenen aan wie hij leiding geeft.

Gedrag afstemmen op de context

Je moet je assertiviteit afstemmen op het publiek en de context.

Zorg ervoor dat je de omgeving begrijpt en pas je assertiviteit en gedrag op de juiste manier aan met behulp van de volgende stappen (Gallo, 2012):

• Begrijp de context.
  Denk na over de context waarin je je bevindt. Hoe wordt assertief gedrag gezien?
• Evalueer je assertiviteit.
  Is uw stijl succesvol? Is je assertiviteit te veel of te weinig? Vraag het mensen wiens mening je vertrouwt.
• Stel doelen en houd je eraan.
  Waarom zeg je niets terwijl je dat wel zou moeten doen? Waarom houd je je in? Zijn er bepaalde situaties waarin je niet naar voren komt?
• Bouw relaties op.
  Als we ons niet op ons gemak voelen bij mensen, zijn we vaak bang voor wat anderen denken. Leer de mensen kennen met wie je bij de koffie of buiten het werk om omgaat. Sociale barrières kunnen je assertiviteit beperken.
• Wees trouw aan jezelf.
  Hoewel je misschien bang bent dat assertiever zijn inauthentiek aanvoelt, hoeft dat niet zo te zijn. Je kunt vriendelijk blijven en zelfs empathie ontwikkelen terwijl je assertiever bent. De mate en stijl van assertiviteit moet passen bij de context.

Misschien nog belangrijker: pest niet. Assertiviteit mag nooit agressief zijn; het moet beheerst en kalm zijn terwijl je probeert een oplossing te vinden die aan beide behoeften voldoet.

Verbale strategieën

Onze verbale communicatie kan een duidelijke demonstratie zijn van ons vermogen om assertief te zijn. Het biedt de mogelijkheid om te laten zien dat je kalm kunt blijven, open kunt zijn en conflicten kunt oplossen.

Banks (2020) geeft verschillende verbale strategieën die kunnen helpen:

1. Stel grenzen

Het is essentieel om duidelijk te zijn, zowel voor jezelf als voor anderen, over wat je acceptabel vindt.

Grenzen stellen en handhaven betekent dat jij en de mensen met wie je omgaat begrijpen wat voor soort relatie jullie hebben en wat acceptabel is.

Je kunt bijvoorbeeld bereid zijn om een junior medewerker te coachen, maar verduidelijk dat het voor een specifieke tijdsduur is en dat het geen sessie is om collega's te bekritiseren.

2. Zeg "nee"

De meesten van ons vinden "nee" zeggen een uitdaging, maar het is vooral moeilijk als je niet assertief bent.

Maar zoals met al deze strategieën, kunnen we het verbeteren door oefening.

Als je gevraagd wordt om iets te doen waar je je niet prettig bij voelt - misschien is het tegen je kernovertuigingen - kun je meegaan met wat er van je gevraagd wordt of ervoor kiezen om nee te zeggen.

Dit laatste is de keuze van een assertief persoon. Onthoud waarom je nee zegt en maak de redenen achter je beslissing duidelijk.

3. Gebruik "ik"-uitspraken

De beste uitkomst van elke situatie is een situatie waarin beide partijen tevreden weggaan, zonder dat er compromissen gesloten hoeven te worden.

Zeggen "Je hebt dit gedaan" of "Je hebt dat niet gedaan" kan agressief klinken. Door te beschrijven hoe je je over de situatie voelt, geef je je standpunt over de zaak weer en open je de dialoog.

Probeer zinnen als:

Ik denk dat dit de juiste aanpak is.
Ik vind dat we andere opties moeten overwegen.

4. Druk je behoeften en gevoelens uit

Jezelf uiten is cruciaal om assertieve technieken toe te passen en authentiek te blijven. Vertel mensen waar je naar op zoek bent of wat niet werkt. Zonder die duidelijkheid klink je alsof je klaagt of lijk je niet te weten wat je wilt.

Probeer passief, passief-agressief of agressief gedrag te vermijden; benader situaties open en diplomatiek. Dit is de meest succesvolle manier om gehoord en begrepen te worden.

Als je veeleisend of agressief overkomt, zullen anderen zich onmiddellijk afsluiten of op dezelfde manier reageren.

5. Spreek mensen aan met hun naam

Je komt zelfverzekerder over als je de namen van collega's gebruikt wanneer je met ze praat.

Door ze bij hun naam te noemen, laat je zien dat je weet wie ze zijn. De luisteraar moet begrijpen dat je je rechtstreeks tot hem richt en actie wenst.

Nonverbale strategieën

Veel van je communicatie is non-verbaal wanneer je assertief bent (Banks, 2020).

1. Zorg voor zelfverzekerde lichaamstaal

Onze lichaamstaal kan een grote invloed hebben op hoe we overkomen.

Gezichtsuitdrukkingen, nabijheid als we praten en rechtop staan of voorovergebogen zijn voorbeelden van non-verbale communicatie.

Als je er zelfverzekerd uitziet, zullen anderen je zien als zelfverzekerd en assertief voordat je begint te spreken.

Stel je voor hoe een zelfverzekerd persoon zou staan en hoe hij eruit zou zien als hij spreekt - assertief maar niet intimiderend. Hun armen, handen en gebaren zijn ontspannen en comfortabel en volgen wat ze te zeggen hebben.

Hun gezicht ziet er onbekommerd, vriendelijk en zelfverzekerd uit; ze lijken zelfverzekerd en hebben niets te verbergen.

Oefen om er zelfverzekerd uit te zien als je de volgende keer met mensen omgaat. Sta met uw schouders naar achteren, borst vooruit en hoofd omhoog, zonder stijf over te komen.

2. Pas je spraak aan

Assertieve sprekers klinken ontspannen en kalm, zonder onbekommerd over te komen. Ze moeten luid genoeg zijn om gehoord te worden zonder dat het lijkt alsof ze schreeuwen. Het is een moeilijke balans die baat heeft bij oefening en feedback van mensen wiens inbreng je waardeert.

Het is handig om jezelf op te nemen om te horen hoe je klinkt en te luisteren naar te veel invulwoorden zoals "um".

Te snel praten kan ook een probleem zijn en ervoor zorgen dat mensen zich afhaken of zich ongemakkelijk voelen omdat je nerveus overkomt.

3. Draag de juiste outfit

Hoe we eruit zien kan invloed hebben op hoe we ons voelen en hoe we worden waargenomen. Dit kan steeds moeilijker worden nu veel omgevingen overgaan op casual kleding; de grenzen van wat acceptabel en gepast is, worden vager.

Uit je beslissing over wat je draagt moet blijken dat je respect hebt voor de omgeving waarin je je bevindt en voor de mensen met wie je communiceert.

Door tijd en zorg te besteden aan hoe je eruit ziet, kun je je boodschap kracht bijzetten en mensen aanmoedigen om je boodschap serieuzer te nemen.

Assertiviteit op het werk opbouwen: 4 oefeningen

Hoe goed je assertiviteitsboodschap ook is opgesteld, de ontvanger ontvangt hem misschien niet zoals gehoopt.

Uiteindelijk kun je je zaak (en je gevoelens) alleen duidelijk en emotieloos uiteenzetten. De ontvanger kan je gevoelens niet in twijfel trekken, zelfs niet als hij of zij denkt dat je te gevoelig bent of de situatie verkeerd interpreteert.

Met de volgende strategieën kun je je assertiviteit verbeteren.

1. Herken je mate van assertiviteit

Het is essentieel om eerst je mate van assertiviteit te herkennen (Murphy, 2011). Als je eenmaal een basis hebt, kun je begrijpen welke veranderingen je moet maken.

Denk na over de antwoorden op een reeks vragen (aangepast van Murphy, 2011):

• Kijk je mensen in de ogen als je met ze praat? Kun je je hun oogkleur herinneren of hoe hun bril eruitzag?
• Projecteer jij je stem duidelijk? Wordt u gevraagd om uzelf te herhalen of om uw stem te laten horen?
• Spreek jij met zelfvertrouwen? Staan je zinnen vol met "uh's" en "um's"?
• Sta je rechtop? Ben je slungelig?
• Voel je je op je gemak bij anderen? Ben je ontspannen of gespannen?
• Kun je uitdrukken hoe je je voelt? Voel je boosheid, ergernis of frustratie?
• Geef jij je mening ook al is die misschien niet populair?
• Verdedig jij jezelf als je ergens ten onrechte de schuld van krijgt?

Als je meerdere vragen met nee hebt beantwoord, ben je misschien niet assertief. Je denkt misschien te veel na of houdt je in om je mening te geven.

2. Rechten van assertiviteit

Je kunt beginnen met je transformatie door een aantal passieve gevoelens van twijfel, angst en schuld weg te nemen die je tegenhouden.

Een goed begin is een lijst met regels om je mindset te veranderen (aangepast van Murphy, 2011):

1. Alleen ik heb het recht om over mijn gedrag te oordelen.
2. Ik heb het recht niet om mijn gedrag te verontschuldigen of te rechtvaardigen.
3. Ik heb het recht om te beoordelen of ik verantwoordelijk ben voor het oplossen van andermans problemen.
4. Ik heb het recht om van gedachten te veranderen.
5. Ik heb het recht om te zeggen dat ik het niet weet.
6. Ik heb het recht om fouten te maken en verantwoordelijkheid te nemen.
7. Ik heb alleen het recht om verantwoordelijk te zijn voor mezelf en om te gaan met de afkeuring van anderen.
8. Ik heb het recht om onlogische beslissingen te nemen.
9. Ik heb het recht om te zeggen dat ik het niet begrijp.
10. Ik heb het recht om te zeggen dat het me niet kan schelen (dit kan minder eenvoudig zijn in een werkomgeving).

"Door deze 'Bill of Rights' in je geest te benadrukken, begin je jezelf en de mentale muren die je in de loop der jaren hebt gecreëerd beter te begrijpen" (Murphy, 2011).

3. Een assertiviteitsformule implementeren

Robert Bolton (2012) biedt zijn driedelige assertiviteitsformule aan.

1. Begin met eenvoudig en objectief te vertellen wat er is gebeurd (of wat de ander heeft gedaan).

Je moet proberen je punt zonder emoties over te brengen zonder defensieve reacties te veroorzaken.

Als je me onderbreekt tijdens gesprekken...

2. Beschrijf het resultaat van hun negatieve gedrag.

Leg uit welk probleem het voor jou veroorzaakt.

Als je me onderbreekt tijdens gesprekken, kan ik mijn punt niet duidelijk maken en belangrijke informatie niet delen.

Je doel is om zowel de oorzaak als het gevolg te verklaren.

3. Eindig met uit te leggen hoe je je nog voelt.

Leg uit hoe je je voelt als dit gebeurt. Niemand kan je gevoelens weerleggen.

Ik voel me irrelevant in de gesprekken en boos dat niemand wil luisteren.

Een sterke assertieve boodschap kan je punten overbrengen en goed ontvangen en effectief zijn.

4. Assertiviteit oefenen

Zoals alle vaardigheden is assertiviteit gebaat bij oefening.

Gebruik mogelijkheden op het werk om je assertiviteit uit te proberen; overweeg:

• Hoe je staat
• Je gebaren
• De taal die je gebruikt
• Hoe je spreekt
• Hoe succesvol ben je geweest?

Probeer de technieken en vaardigheden ook buiten het werk uit. Hoe zou je het kunnen aanpakken om een gunst te vragen, iets terug te brengen naar een winkel of een goede deal voor een auto na te streven?

Met oefening word je beter. Als je positieve resultaten ziet, zal je assertiviteit blijven groeien.

PositivePsychology.com's Hulpmiddelen

We hebben veel praktische assertiviteitsoefeningen om je communicatie- en assertiviteitsvaardigheden te verbeteren.

Leren hoe je je leiderschapskwaliteiten kunt herkennen en gebruiken kan een uitstekende manier zijn om zelfvertrouwen op te bouwen en assertiever te worden.

• Werkblad Sterke punten verleden, heden & toekomst
  Gebruik dit werkblad om je meer bewust te worden van je sterke punten en om zekerder te worden van je potentieel.
• Obstakels voor assertiviteit
  Identificeer mogelijke obstakels die assertiviteit in de weg staan met dit blad, dat suggesties bevat om ze te overwinnen.
• Karaktertrekken verkennen
  Identificeer, reflecteer en gebruik je sterke punten.
• Assertieve communicatie
  Begrijp de verschillen tussen assertief, agressief en passief zijn in communicatie en verken een persoonlijk scenario met ons Assertieve Communicatie werkblad.
• Een idee effectief overbrengen
  Een idee effectief communiceren is een werkblad met een waardevolle reeks stappen om een idee te identificeren en een verhaal te creëren om het effectief te communiceren.
• Assertiviteitsvaardigheden ontwikkelen: Top 12 boeken & werkboeken
  Deze selectie van topboeken over assertiviteit is een must voor leiders en aspirant-leiders om hun vaardigheden te verbeteren en uit te breiden.

Bekijk ook ons speciale artikel vol activiteiten voor het ontwikkelen van leiderschapscapaciteiten.

Als je op zoek bent naar meer wetenschappelijk onderbouwde manieren om anderen te helpen positieve leiderschapsvaardigheden te ontwikkelen, dan bevat deze collectie 17 gevalideerde oefeningen voor positief leiderschap. Gebruik ze om leiders uit te rusten met de vaardigheden die nodig zijn om een cultuur van positiviteit en veerkracht te cultiveren.

Boodschap mee naar huis

Te weinig assertiviteit kan leiden tot passiviteit; te veel assertiviteit kan leiden tot agressie.

Hoewel beide stijlen zich aan tegenovergestelde uiteinden van het communicatiespectrum bevinden, zijn ze even nutteloos bij het creëren en onderhouden van goede werkrelaties.

Als je timide en onzeker overkomt, win je geen voorstellen en win je geen respect, en een hoge mate van assertiviteit leidt tot vermijding of meer weerstand. Ervoor zorgen dat je inspanningen goed bedoeld zijn en je assertiviteit op het juiste niveau krijgen op het werk zijn cruciaal voor het uitvoeren van elke rol, maar in het bijzonder voor het binnenkomen en blijven binnen het management en het realiseren van je potentieel.

Het bereiken van een goede balans in assertiviteit behoudt namelijk je gevoel van controle en resulteert in een positieve evaluatie van je leiderschap, managementstijl en vaardigheden door anderen (Ames et al., 2017).

Gebruik de aangeboden hulpmiddelen en technieken om je meer bewust te worden van de mate van assertiviteit van jezelf of je cliënten en om de juiste, evenwichtige benadering te vinden voor de situaties waarin je je bevindt.

We hopen dat je dit artikel met plezier hebt gelezen. Vergeet niet onze vijf tools voor positieve psychologie gratis te downloaden.