Acceptatie- en commitmenttherapie: 21 ACT-werkbladen (+ PDF)

Acceptance and Commitment Therapy (ACT) is een cognitieve gedragsinterventie van de "derde golf" die gericht is op het verbeteren van onze psychologische flexibiliteit (Hayes e.a., 2006).

In plaats van psychologische gebeurtenissen te onderdrukken of te vermijden, is ACT gebaseerd op de overtuiging dat acceptatie en mindfulness meer adaptieve reacties zijn op de onvermijdelijkheden van het leven.

Door onze gedachten, lichamelijke gevoelens en emoties op een meer flexibele manier te ervaren, zo stellen acceptatiegerichte therapeuten, kunnen we het negatieve gedrag waartoe ze vaak leiden verminderen (Hayes e.a., 1996; Bach & Hayes, 2002).

ACT heeft als interventie een empirische basis en is de afgelopen decennia een relatief gevestigd onderdeel geworden van de toegepaste positieve psychologie. Als je ACT-benaderingen hoopt toe te voegen aan je professionele praktijk of je persoonlijke leven, lees dan verder voor een uitgebreide verzameling ACT-werkbladen, assessments, vragenlijsten en activiteiten.

Voordat je verder gaat, dachten we dat je onze vijf tools voor positieve psychologie gratis zou willen downloaden. Deze wetenschappelijk onderbouwde, praktische hulpmiddelen zijn ontworpen om jou of je cliënten te helpen psychologische flexibiliteit op te bouwen, waarden te verduidelijken en toegewijde actie te ondernemen voor een betekenisvoller leven.

9 ACT werkbladen en nuttige hulpmiddelen voor toepassing

Om een en ander verder in context te plaatsen: ACT heeft 6 centrale processen (Harris, 2006). Als je hier als hulpverlener al mee bekend bent, sla dan gerust de werkbladen in dit gedeelte over.

• Acceptatie - Soms ook wel Expansie genoemd, gaat dit proces over het creëren van ruimte voor emoties, impulsen en gevoelens die we anders zouden onderdrukken of vermijden (experiëntiële vermijding, Hayes e.a., 2012). Hierdoor kunnen we voorkomen dat we ze opblazen of er te veel energie aan verspillen, zodat we gemakkelijker verder kunnen.
• Cognitieve defusie - Dit is een mindfulness-strategie waarbij we onze psychologische ervaringen objectief herkennen in plaats van ze waar te nemen als bedreigingen of realiteiten. Onze gevoelens zijn dus gewoon gevoelens en geen voortekenen van naderend onheil. Gedachten zijn gedachten en niet noodzakelijk waar, slim of belangrijk. Geleide meditaties en scripts zijn nuttig voor cognitieve defusie.
• Aanwezig zijn - Een bewustzijn stimuleren van hoe we ons op dit moment voelen, zowel lichamelijk als geestelijk. In plaats van stil te staan bij het verleden of je zorgen te maken over de toekomst, gaat het er bij het contact maken met het heden om dat je je volledig concentreert op het 'nu'. ACT-oefeningen en activiteiten op het gebied van mindfulness helpen hierbij.
• Self as Context of The Observing Self - Vergelijkbaar met het Common Humanity-construct van zelfcompassie, is dit proces het bekijken van onze psychologische en fysieke ervaringen als vergankelijk en steeds veranderend (Neff, 2003; Neff & Tirch, 2013). Zelftranscendent worden, zodat we onze emoties, sensaties, gedachten en meer waarnemen als perifeer en dynamisch, is afstand nemen van het alternatief - waar ze ons definiëren (Koltko-Rivera, 2006).
• Waardenverheldering - Een proces waarin we de dingen die we persoonlijk belangrijk vinden onderzoeken en verduidelijken. Werkbladen over waardenverheldering in ACT zijn vaak zelfreflectieoefeningen die cliënten helpen richting en motivatie te vinden, en coachingsgesprekken kunnen ook heel nuttig zijn.
• Committed Action - Dit principe of proces gaat over het stellen van doelen en het idee is dat dit lange termijn levensdoelen zijn die gebaseerd zijn op waarden. ACT-beoefenaars kunnen cliënten dus helpen zich in te zetten voor en te werken aan doelen door middel van actie.

Je kunt meer lezen over hoe Acceptance and Commitment Therapy werkt.

Met deze processen en principes in gedachten, zijn hier enkele nuttige ACT-werkbladen.

Werkbladen voor expansie en acceptatie

1. Denk niet na over je gedachten werkblad

Onderdrukking en vermijding hebben na verloop van tijd schadelijke effecten. Als onaangepaste strategieën hebben ze vaak de neiging om tegen ons te werken in plaats van in ons voordeel - ze versterken de psychologische ervaring waaraan we proberen te ontsnappen. Door dit 'rebound' effect uit te lokken, stelt deze acceptatieoefening therapeuten in staat om cliënten te helpen dit te herkennen.

Dit werkblad bestaat uit twee delen. Eerst wordt de rol van mindfulness in het omgaan met ongewenste gedachten, gevoelens en herinneringen uitgelegd. Vervolgens wordt de cliënt geïnstrueerd om:

1. Herinner of identificeer een ongewenste gedachte die ervoor zorgt dat ze zich negatief voelen - vaak wordt dit gezien als "een probleem";
2. Laat ze schatten en opschrijven hoe vaak ze er in de loop van de week aan hebben gedacht;
3. Nodig hen vervolgens uit om gedurende enkele minuten te proberen de ongewenste gedachte te onderdrukken, op welke manier dan ook. De derde opdracht op dit werkblad vraagt hen om bij benadering aan te geven hoe vaak ze in die korte periode aan die gedachte hebben gedacht. Maak hier een notitie van zodat dit getal visueel is.
4. De laatste stap is een andere benadering. In plaats van actief te proberen de gedachte te onderdrukken, laat je je cliënt evenveel tijd besteden aan het denken aan iets anders dat hij of zij leuk vindt - zeg hem of haar rond te lopen of te doen wat hij of zij van nature doet. Hierna schatten ze hoe vaak ze aan de gedachte hebben gedacht. Dit cijfer kan nu worden vergeleken met het cijfer van de vorige stap.

Het helpt ook om je cliënt na deze oefening te debriefen. Enkele goede suggesties zijn:

• "Vertel me over je ervaring terwijl je bewust probeerde de gedachte te onderdrukken..."en
• "Heeft de gedachte in die periode aan belang ingeboet of is ze minder belangrijk geworden? Of werd het meer beperkend en prominenter?"

De volledige oefening is te vinden in onze Toolkit Positieve Psychologie.

2. Werkblad Emotionele Vermijdingsstrategieën herkennen

Emotionele vermijding is een andere ineffectieve strategie die mensen gebruiken wanneer ongemakkelijke gedachten of gevoelens de kop opsteken. Op de korte termijn kan vermijding nuttig lijken, maar op de langere termijn versterkt het de schijnbare ondraaglijkheid van deze mentale ervaringen.

Therapeuten kunnen met cliënten werken om te herkennen wanneer ze cognitief proberen te ontsnappen aan stress door middel van veelvoorkomende gewoonten zoals afleiding of ruminatie (Moulds et al., 2007; Wolgast & Lundh, 2017).

Deze oefening kun je het beste doen nadat je het concept van emotionele (of ervaringsgerichte) vermijding hebt geïntroduceerd bij je cliënt. Als je deze oefening voor jezelf doet, vind je hier een nuttige theoretische achtergrond en voorbeelden om je op weg te helpen.

In het hoofdgedeelte van dit werkblad vind je wat schrijfruimte.

1. Begin met het herinneren van enkele eerdere ervaringen waarbij je een ongewenst gevoel, gebeurtenis of herinnering hebt vermeden in plaats van het te erkennen of ermee om te gaan.
2. Denk aan verschillende domeinen in je leven als dit helpt, zoals op het werk, met je familie of met vrienden. Misschien heb je videospelletjes gespeeld in plaats van een serieus gesprek te voeren over iets dat je van streek maakt. Of misschien heb je een geweldige nieuwe functie op je werk afgewezen omdat je daarvoor in het openbaar moest spreken.
3. Wat je je ook herinnert, schrijf je antwoorden op terwijl je nadenkt over drie dingen:
   • De gevoelens die de ervaring opriep (Moeilijke Emoties);
   • Hoe je die gevoelens probeerde te vermijden, mentaal of door bepaald gedrag (Emotionele Vermijdingsstrategie); en
   • De mate waarin die vermijding nuttig was (Resultaat/Effectiviteit).

Nadat u of uw cliënt het blad heeft ingevuld, is het meestal nuttig om na te denken over de inzichten die de oefening heeft opgeleverd. Kun je patronen ontdekken? Zijn er alternatieve gedragingen of benaderingen die je had kunnen toepassen?

De volledige oefening is te vinden in onze Toolkit Positieve Psychologie.

Aanwezig zijn werkbladen

Aanwezig zijn' is een van de moeilijkste maar centrale facetten van mindfulness. Bij ACT is het doel, zoals gezegd, om te accepteren wat we voelen zonder het op te blazen of ons er te veel mee te identificeren. Eerlijk zijn over onze mentale ervaringen helpt ons om ruimte te creëren voor gedachten, herinneringen en gewaarwordingen die onvermijdelijk opkomen als een natuurlijk onderdeel van het leven.

3. Werkblad Vijf Zintuigen

Beginnen met een aantal basis mindfulness oefeningen is een goede aanpak als je cliënt niet bekend is met het concept. Het Vijf Zintuigen Werkblad biedt een eenvoudige praktische volgorde die je aanmoedigt om je bewustzijn te brengen naar wat er hier en nu is.

1. Ten eerste, door vijf dingen op te merken die je ziet. In plaats van verstrikt te raken in gevoelens of gedachtepatronen die overweldigend lijken, probeer je visueel af te stemmen - wat is hier, buiten je hoofd?
2. Ten tweede, door je bewustzijn te verschuiven naar vier dingen die je kunt voelen. Trek je aandacht zachtjes weg van interne processen en begin geluiden op te merken waar je anders misschien geen aandacht aan had besteed. Naarmate je meer en meer in een mindful staat komt, kunnen we meer loskomen van een negatieve gedachte of pijnlijke emotie.
3. Probeer drie dingen op te merken die je kunt horen; dan
4. Twee dingen die je kunt ruiken.
5. Richt je tot slot op één ding dat je op dit moment kunt proeven. Als je deze mini-oefening zachtjes afsluit, probeer je dan te herinneren hoe deze mindful-staat voelt als je voelt dat je je in de loop van de dag te veel identificeert met een gedachte of emotie.

Aanwezig zijn helpt om te waarderen wat er werkelijk gebeurt in plaats van alleen in ons hoofd. Het stelt ons in staat om ons in te zetten voor grotere doelen in plaats van verstrikt te raken in gebeurtenissen uit het verleden en interne gebeurtenissen, terwijl het ons vermogen versterkt om onze strijd te accepteren en te overwinnen.

We hebben een enorm aanbod aan mindfulness oefeningen waar je doorheen kunt bladeren en uit kunt putten als je denkt dat het je cliënt of je persoonlijke praktijk zal helpen.

Cognitieve Defusie Werkbladen

4. Van cognitieve fusie naar defusie werkblad

Cognitieve defusieoefeningen zijn ontworpen om de (soms overweldigende) waargenomen geloofwaardigheid van pijnlijke cognities en gevoelens aan te pakken. Door gedachten als "ik ben verschrikkelijk" of "ik ben nutteloos" te letterlijk te nemen, wordt het veel moeilijker voor ons om ze te zien als wat ze zijn - om gedachten als gedachten te zien.

Dit ACT cognitieve defusie werkblad uit onze Toolkit geeft meer informatie over hoe de benadering kan worden gebruikt voor meer adaptieve manieren om om te gaan met psychologische ervaringen.

1. Begin met het identificeren van een niet-helpende of kwetsende zelfkritiek die jij of je cliënt onschadelijk wil maken, bijvoorbeeld "Ik ben een onverschillige partner". Het kan in eerste instantie moeilijk te verwoorden zijn, maar probeer het in te korten tot een zin die echt de kern van het probleem raakt.
2. Laat jezelf bezig houden met en echt relateren aan de gedachte die je hebt geïdentificeerd. Het kan helpen als je de zin waarop je bent uitgekomen uitspreekt of mentaal herhaalt.
3. Herhaal vervolgens de gedachte, maar laat hem voorafgaan door "Ik heb de gedachte dat...",zodat je zin wordt "Ik heb de gedachte dat ik een onverschillige partner ben".
4. Om deze gedachte verder te ontkrachten, nemen we nog een mentale stap terug. Deze keer laten we de pijnlijke gedachte voorafgaan door "Ik merk dat ik de gedachte heb dat..."; dus "Ik merk dat ik de gedachte heb dat ik een onverschillige partner ben".
5. Geef jezelf de kans om na te denken over de mentale verschuiving die waarschijnlijk heeft plaatsgevonden, of op zijn minst begon plaats te vinden. Hoe zou je de ervaring beschrijven toen je bewoog van 'versmelting met' naar 'defusie van' de gedachte?

Zelf als context werkbladen

5. De waarnemer werkblad

Meer meeslepende oefeningen helpen vaak bij het leren om een waarnemer van jezelf te worden. De Observer Meditation is zowel een geleid script als een PDF - gebruik dit om je cliënt te helpen herinneringen, emoties of persoonlijke ervaringen te overstijgen die ze misschien geabsorbeerd of in beslag genomen vinden.

Een voorbeeld van het worden van een Waarnemer kan er als volgt uitzien:

• Denk na over de rollen die je dagelijks speelt - ben je een moeder? Een leider op het werk? Soms een teamspeler? Een dochter? Een verzorger? Zelfs als we niet bewust een rol aannemen in de wereld om ons heen, doen we dat wel. En toch blijft een deel van ons constant ondanks deze rolverschuiving.
• Je Observer Self wordt niet gedefinieerd door de rollen die je hebt geïdentificeerd; het is eerder de constante die de veranderingen die plaatsvinden kan zien. De waarnemer ervaart wat je doet, denkt en voelt, en kijkt gewoon toe.
• Als de waarnemer van jezelf, kijk, luister en merk gewoon alle turbulentie op die je anders zou toestaan om je te consumeren of te definiëren. Merk op hoe deze ervaringen voortdurend verschuiven en probeer ze los te laten. Erken dat 'jij' onveranderd blijft.

Probeer zelf de The Observer-meditatie om te oefenen met het decentreren en herwaarderen van je cognities (Hayes-Skelton & Graham, 2013). De volledige oefening is te vinden in onze Toolkit Positieve Psychologie.

Werkbladen voor waardenverheldering

6. Waarden en problemen

Auteur en ACT-beoefenaar Russ Harris suggereert dat we kunnen denken aan twee cruciale categorieën als we strijd en lijden in ons leven willen verminderen. We kunnen ook twee even belangrijke categorieën gebruiken als we nadenken over hoe we een zinvol, rijk leven kunnen creëren. Denk na over de volgende vier categorieën en schrijf je gedachten op.

Probleememoties en -gedachten: Welke zelfkritiek, zorgen, gedachten, angsten, herinneringen of andere gedachten houden je bezig? Maak een lijst van gevoelens, sensaties of emoties die je moeilijk vindt om mee om te gaan.

Probleemgedrag: Beschrijf enkele acties die je onderneemt die schadelijk zijn na verloop van tijd-dingen die:

• • Verspil je energie, tijd of geld;
  • voorkomen dat je verder komt in het leven;
  • je afhouden van dingen die je liever zou doen; of
  • een nadelige invloed hebben op de gezondheid?

Waarden: Maak een lijst van dingen die op de lange termijn belangrijk voor je zijn. Op welke sterke punten en kwaliteiten van je karakter zou je willen bouwen? Voor welke dingen sta je (of wil je staan)? Op welke manieren hoop je jezelf te ontwikkelen door je problemen aan te pakken? Wat zijn enkele manieren waarop je je relaties zou willen verbeteren of versterken?

Doelen en acties: Maak een lijst van je huidige gedragingen of acties die bedoeld zijn om je leven op de langere termijn te verbeteren. Wat zijn dingen die je meer zou willen doen of nieuwe dingen die je zou willen beginnen? Kun je enkele stappen bedenken die je wilt zetten om je leven te verbeteren? Vaardigheden die je verder wilt ontwikkelen?

Dit Waarden en Problemen werkblad is aangepast van Russ Harris' Complete Happiness Trap ACT Werkbladen.

7. Werkblad Waarden

Deze discussiefiche, bron of hand-out over waarden biedt een kader dat cliënten kunnen gebruiken om hun persoonlijke waarden te onderzoeken en erover na te denken. Het helpt hen (of jou) om duidelijkheid te krijgen en stimuleert het denken over mogelijke levensdoelen op tien verschillende gebieden (Wilson & Murrell, 2004). Na de eerste paar voorbeelden ben je in staat om je eigen vragen op dezelfde manier op te stellen.

De categorieën en enkele voorbeeldvragen zijn:

1. Romantische relaties - Wat voor soort partner zou je idealiter willen zijn? Hoe zou u uw ideale relatie omschrijven? Welk gedrag streeft u na ten opzichte van uw partner?
2. Vrije tijd en plezier - Wat voor soort activiteiten spreken je aan voor je plezier? Hoe besteed je graag je vrije tijd? Wat is spannend voor jou? Ontspannend?
3. Baan/loopbaan - Welke carrièredoelen zijn belangrijk voor je? Wat voor soort werk? Streeft u naar bepaalde kwaliteiten als werknemer? Wat voor soort professionele relaties wil je ontwikkelen?
4. Vrienden - Welke sociale relaties vind je belangrijk om te ontwikkelen? Wat is voor jou een belangrijk sociaal leven? Hoe zou je willen dat je vrienden jou als persoon zien?
5. Ouderschap - Wat voor moeder of vader wil je zijn? Zijn er bepaalde kwaliteiten die je je kinderen wilt meegeven? Hoe zou je je ideale relatie met hen omschrijven?
6. Gezondheid en lichamelijk welzijn - Deze vragen zijn gebaseerd op fitnessdoelen, aspiraties en het belang van persoonlijke gezondheid, lichamelijk welzijn en persoonlijke verzorging.
7. Sociaal burgerschap/milieuverantwoordelijkheid - Deze categorie gaat over deel uitmaken van de gemeenschap, milieuaspiraties en kan vrijwilligerswerk omvatten.
8. Familierelaties - Net als ouderschap hierboven, hebben deze waarden betrekking op familieleden zoals broers en zussen, uitgebreide familie, enzovoort.
9. Spiritualiteit - Relevante vragen hier hebben betrekking op religie, persoonlijke overtuigingen over alles wat betekenisvol is op een dieper of groter niveau.
10. Persoonlijke ontwikkeling en groei - Reflecties in deze categorie moeten betrekking hebben op persoonlijke capaciteiten, competenties, vaardigheden, kennis en groei.

Gebruik dit gratis Persoonlijk Waarden Werkblad om je te helpen.

Toegewijde actie werkbladen

8. Inzet, hindernissen en strategieën

Commitment gaat over het behouden van motivatie om de levensdoelen van een cliënt na te streven. Op basis van de theorie over het stellen van doelen helpt het daarom om duidelijke, concrete doelen te hebben voor positieve 'benaderingsdoelen' (Locke, 1968; Locke & Latham, 2002).

Maak met behulp van deze drie kopjes een 3-kolommenraster zoals hieronder:

Het werkblad Inzet, hindernissen en strategieën kan hier worden geopend.

9. Onderzoek naar bereidheid en betrokkenheid

Dit Exploring Willingness and Commitment werkblad richt zich op één waarde die jij of je cliënt hebben geïdentificeerd. Of het nu gaat om een geduldigere vader zijn of werken aan meer integriteit, kies één waarde en doorloop de volgende vragen.

• Wat is de waarde die je meer in je leven zou willen brengen? Let op: dit moet geen doel zijn, maar eerder iets dat jij of je cliënt persoonlijk zinvol en belangrijk vindt.
• Kies vervolgens een doel dat gerelateerd is aan deze waarde - een doel dat je wilt bereiken en waarmee je je vooruitgang kunt evalueren.
• Kies vervolgens een of meer acties waarvan je denkt dat ze je dichter bij het bereiken van het doel brengen.
• Welke persoonlijke 'dingen' zouden door je toegewijde actie kunnen ontstaan? Probeer deze op te splitsen in drie gebieden: a) fysieke en psychologische gevoelens, b) onproductieve/onaangename zelfkritiek of gedachten, en c) visuals en herinneringen.

Na het werken aan deze secties ligt de focus op de persoonlijke 'dingen'. Het is tijd om deze te herkaderen als 'dingen' - gevoelens en gedachten - in plaats van realiteit, hoe krachtig of onplezierig ze ook lijken. Ook al bestaan ze, we kunnen nog steeds bereiken waar we ons op toeleggen. Er is nog één vraag op dit werkblad:

• Ben je bereid om ruimte te creëren voor de emoties en gedachten die uit je actie voortkomen?

Als het antwoord nee is, begin dan opnieuw met een ander gewaardeerd doel. Als het ja is, ga er dan voor.

Dit werkblad is aangepast van Letting a Little Non-verbal Air Into the Room, een academische publicatie van Ciarrochi & Robb (2005).

3 ACT-beoordelingen en vragenlijsten

Hieronder bespreken we enkele waardevolle vragenlijsten en onderzoeken.

1. Herziene Vragenlijst Acceptatie en Actie

De Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II) van Bond en collega's (2011) is ontworpen om verschillende ACT-kernconstructen te meten. Dit 10-item instrument gebruikt een 7-punts Likertschaal om psychologische flexibiliteit, acceptatie, actie en ervaringsvermijding te beoordelen en kan worden gebruikt als onderdeel van therapie.

Vooral nuttig bij interventies die acceptatie en mindfulness benaderingen gebruiken, is de Herziene Acceptatie en Actie Vragenlijst een eenvoudig zelfrapportage-instrument om toe te passen en te scoren. Met 1 voor "Nooit waar" en 7 voor "Altijd waar", zijn enkele voorbeelditems:

• Ik maak me zorgen dat ik mijn zorgen en gevoelens niet onder controle heb;
• Het lijkt erop dat de meeste mensen beter met hun leven omgaan dan ik; en
• Mijn pijnlijke herinneringen belemmeren me een bevredigend leven te leiden.

Vind de Acceptatie en Actie Vragenlijst in onze Positieve Psychologie Toolkit©.

2. De Brief Experiential Avoidance Questionnaire (BEAQ)

Vermijding, of technischer: ervaringsvermijding, beschrijft gedrag dat erop gericht is om

"de frequentie of vorm van ongewenste privégebeurtenissen veranderen, waaronder gedachten, herinneringen en lichamelijke gewaarwordingen, zelfs als dit persoonlijke schade veroorzaakt" (Hayes et al., 2012: 981).

De Brief Experiential Avoidance Questionnaire werd ontwikkeld door Gámez en collega's (2014) en is een psychometrische beoordeling van experiëntiële vermijding die een goede interne consistentie heeft aangetoond. De vragenlijst bestaat uit 15 items op een 6-punts Likertschaal en heeft een sterkere constructvaliditeit dan de (misschien) bekendere Acceptance and Avoidance Questionnaire-II (AAQ-II) (Tyndall et al., 2018).

Met 1 voor "Helemaal mee oneens" en 6 voor "Helemaal mee eens" bevat deze zelfrapportagemeting de volgende voorbeelditems (Gámez et al., 2014):

• Ik probeer vervelende taken zo lang mogelijk uit te stellen;
• Ik doe mijn best om vervelende gevoelens buiten de deur te houden;
• Angst of bezorgdheid weerhoudt me er niet van om iets belangrijks te doen (omgekeerde score);
• Ik doe zelden iets als de kans bestaat dat het me van streek maakt; en
• Als ik nare herinneringen krijg, probeer ik ze uit mijn hoofd te zetten.

De volledige en originele BEAQ is beschikbaar in deze publicatie.

3. De Bull's-Eye Waardenenquête

Deze persoonlijke waardenvragenlijst is vergelijkbaar met het Waardenwerkblad hierboven, maar biedt meer achtergrondtheorie en gebruikt verschillende domeinen. Het is daarom iets gestructureerder en uitgebreider en een nuttige manier om je cliënt te helpen bij het verkennen van zijn waarden en bij het identificeren van eventuele discrepanties met het werkelijk gewaardeerde leven.

In de loop van ACT-therapie is het een handige methode om de voortgang bij te houden als er eenmaal een verbintenis is aangegaan.

Deel één van dit hulpmiddel introduceert vier brede domeinen waarin uw cliënt persoonlijk zinvolle manieren van leven kan identificeren - dit is een oefening voor waardenidentificatie. De domeinen zijn werk/onderwijs, vrije tijd, relaties en persoonlijke groei/gezondheid. Hierna kunnen u en uw cliënt werken met een 'dartboard'-visualisatie waarbij zij aangeven hoe zij hun leven leiden in relatie tot de 'Bulls Eye'; hun ideale manier van leven.

In deel twee vind je ruimte om eventuele barrières tussen het huidige en het ideale leven van je cliënt op te schrijven. In dezelfde ruimte is er een beoordelingssysteem dat kan worden gebruikt om in te schatten hoe sterk deze barrière wordt ervaren, van "Belemmert me helemaal niet" tot "Belemmert me volledig".

Het laatste deel van dit onderzoek is een gewaardeerd actieplan - hier is een speciale ruimte voor uw cliënt om acties op te schrijven die hem zullen brengen van waar hij nu is naar het metaforische Bulls Eye. Doorloop deze ruimte door na te denken over welke op waarden gebaseerde actie uw cliënt vrijwillig zou ondernemen om de obstakels uit deel twee hierboven aan te pakken of te overwinnen.

De volledige oefening is te vinden in onze Positieve Psychologie Toolkit©.

3 Nuttige Acceptatie & Commitment Therapie interventies

Er is niet één type ACT interventie - Acceptance and Commitment Therapy kan variëren van zeer korte interventies van een paar minuten tot langdurige interventies die meerdere sessies beslaan. Meestal worden technieken gebruikt die gebaseerd zijn op de zes kernprocessen die we hierboven hebben besproken.

Interventies voor uitbreiding en acceptatie kunnen bijvoorbeeld een of meer oefeningen bevatten om over-identificatie uit te dagen; op dezelfde manier kunnen ze de cliënt introduceren of aanmoedigen om te oefenen met het 'loskoppelen' van negatieve gedachten (Ciarrochi & Robb, 2005). De eerste interventie kan bestaan uit een enkele oefening, maar het kan ook gaan om oefening gedurende een bepaalde periode.

Zelf als waarnemer interventies kunnen een aantal defusie-oefeningen bevatten, zoals The Observer meditatie die we hierboven beschreven, of ze kunnen het werken met metaforen-perspectief verschuivende oefeningen voor 'creatieve hopeloosheid' (Hayes et al., 1999) inhouden.

Er zijn talloze mindfulness technieken die deel uitmaken van Being Present interventies, en Cognitieve Defusie Interventies voor het herwaarderen van pijnlijke gedachten, en de lijst gaat maar door. Het is onmogelijk om in dit ene artikel een uitputtende lijst van ACT interventies te geven, maar hier zijn er een paar die je als hulpverlener nuttig zou kunnen vinden.

1. Vergroten van het bewustzijn van cognitieve vervormingen

Zowel ACT als CGT richten zich op cognitieve vervormingen - de laatste is echter vooral gericht op het herstructureren ervan, terwijl ACT gaat over het creëren van ruimte hiervoor door acceptatie. Zonder ons in eerste instantie bewust te zijn van cognitieve vervormingen, is het moeilijk om beide te doen.

Deze Increasing Awareness of Cognitive Distortions interventie werkt goed in combinatie met mindfulness interventies als onderdeel van ACT therapie (Burns, 1980). De interventie begint met het introduceren van het begrip cognitieve vervorming en geeft 11 voorbeelden waarmee uw cliënt zich kan identificeren. Voorbeelden zijn alles-of-niets denken, personaliseren, moeten-verklaringen en overhaaste conclusies trekken.

Hoewel dit een handige PDF is, zullen therapeuten dit waarschijnlijk een zeer nuttige stap vinden om met je cliënt door te nemen. Als je in staat bent om vragen te beantwoorden, zal dat helpen als je cliënt naar de volgende stap gaat: het invullen van een werkblad met cognitieve vervormingen die hij of zij kan identificeren.

Drie kolommen, zoals hieronder weergegeven, bieden enige structuur voor een geleide bewustzijnsinterventie die idealiter gedurende een week dagelijks minstens 5 minuten plaatsvindt. De volledige oefening is te vinden in onze Toolkit Positieve Psychologie.

2. Onafhankelijk van taal handelen

Deze interventie is afgeleid van een ervaringsoefening van Monestès & Villatte (2013) en moedigt je cliënt aan om onafhankelijk van zijn gedachten te handelen. Het is in zekere zin een vorm van exposure, die het vermogen stimuleert om zich te gedragen volgens hun waarden in plaats van onmiddellijk te reageren op hun mentale processen. Het gaat dus om het ontwikkelen van psychologische flexibiliteit.

• Begin in een face-to-face staande positie met je cliënt en start een reeks acties - spring ter plekke of zwaai met je armen, wat dan ook - die ze vervolgens tegen je kunnen verbaliseren terwijl ze iets heel anders uitvoeren. Ze moeten deze woorden vooraf laten gaan door "Ik moet...".
• Ter illustratie: je zou je neus kunnen aanraken; je cliënt zou dan zijn oren kunnen bedekken terwijl hij hardop zegt: "Ik moet mijn neus aanraken".
• Herhaal deze oefening tot 10 keer om je cliënt te laten inzien hoe het voelt om niet te gehoorzamen aan letterlijke instructies.

Het is altijd goed om na afloop te debriefen en te bespreken hoe het voelde en hoe belangrijk zelfstandige actie is die niet wordt gestuurd door taal. Probeer echter niet om de acties van je cliënt het directe tegenovergestelde te laten zijn van wat je doet, omdat dit nog steeds een link met taal achterlaat in plaats van psychologische flexibiliteit aan te moedigen.

Een volledige versie hiervan verschijnt in Stoddard en Afari's (2013) Complete Book of ACT Metaphors.

3. Je eigen begrafenis bijwonen

De cliënt mentaal door zijn eigen begrafenis leiden is een geleide interventie die bedoeld is om hem te helpen zijn waarden te verduidelijken. Om als therapeut het gesprek te openen, vraag je je cliënt om zich voor te stellen dat hij plotseling is overleden. Zoals het universum het wil, zijn ze in staat om hun eigen begrafenis bij te wonen, zij het als een geest van hun vroegere zelf.

De discussie kan worden gebruikt om te onderzoeken wat ze willen dat er in de grafrede van hun vriend(in) staat en in de toespraken van hun familielid. Ze kunnen nadenken over wat ze op hun grafsteen zouden willen hebben, waardoor vragen als:

• Wat ze graag bereikt willen hebben?
• Als wat voor een persoon zouden ze herinnerd willen worden?
• Welke kwaliteiten worden genoemd?
• Hoe zouden ze hebben bijgedragen aan het leven van anderen?

Er zijn talloze variaties van deze Waardeninterventie, maar het origineel komt uit Hayes' (2004) vignet in A Practical Guide to Acceptance and Commitment Therapy.

Iets eerder introduceerde ik het idee van metaforen. Laten we eens kijken naar een paar voorbeelden en hoe deze gebruikt kunnen worden binnen je ACT-interventie.

3 Acceptatie & commitment therapie metaforen

Relational Frame Therapy (RFT) gaat ervan uit dat ons unieke menselijke vermogen om fenomenen te evalueren, mentaal te verbinden en verbaal te communiceren even schadelijk als nuttig kan zijn. Nauw verwant aan RFT is ACT, gebaseerd op het idee dat overidentificatie met taal bijdraagt aan psychologische inflexibiliteit (Hayes et al., 1999; Stoddard & Afari, 2014).

Zo gebruiken ACT en RFT beide metaforen als middel om cliënten te helpen de impact van hun gedachten en emoties op hun gedrag te begrijpen en hen in staat te stellen deze psychologische processen op een meer adaptieve manier te herconceptualiseren (Foody e.a., 2014).

Gebruik deze 3 metaforen zoals ze zijn of pas ze aan op basis van de situatie van je cliënten.

1. Bal in een zwembad - een metafoor voor uitbreiding en acceptatie

Proberen onze emoties en gedachten onder controle te houden is net zo vruchteloos als proberen een opblaasbare bal in een zwembad onder controle te houden.

Denk aan je herinneringen, emoties en gedachten als een strandbal in een zwembad. Je weet dat ze je geen goed doen en je wilt ze kwijt. Maar als je ze probeert weg te dompelen uit je bewuste geest, blijven ze terug naar het wateroppervlak stuiteren.

Alleen door de bal herhaaldelijk naar beneden te duwen of te forceren, blijft hij onder water. Dat kost energie en moeite - en het betekent dat je de bal altijd bij de hand moet houden.

Als je het loslaat, drijft het rond aan het wateroppervlak, maar na verloop van tijd drijft het ergens anders in het zwembad. Hoewel het in het begin misschien ongemakkelijk dichtbij is, hoef je er niet mee te blijven worstelen en kun je in plaats daarvan je energie gebruiken om van je tijd in het water te genieten.

2. De prins en de bedelaar - een zelf als context metafoor

Hoewel onze omstandigheden en psychologische ervaringen kunnen veranderen, blijft een element van onszelf altijd stabiel.

Stel je een bedelaar en een prins voor - qua fysieke kenmerken zien ze er bijna identiek uit. De bedelaar draagt echter vodden en leeft op straat, terwijl de prins in een paleis woont en rijk gekleed is.

De bedelaar trekt de gewaden van de prins aan en wordt bediend door zijn bedienden. De prins trekt de vodden van de bedelaar aan en wordt op straat weggejaagd.

De rijk geklede, luxueus behandelde bedelaar is intens dankbaar voor het heerlijke eten dat hij voorgeschoteld krijgt en deelt zijn feest met andere zwervers. De prins vindt nog steeds dat hij goed eten verdient, dus steelt hij van anderen. Hij wil zich niet mengen onder de andere zwervers en haalt zijn neus voor hen op.

Hoewel de twee voor een dag andere kleren dragen en anderen om hen heen hen behandelen zoals zij hen zien, is elk van hen van binnen nog steeds dezelfde persoon.

3. De antropoloog - De observerende zelf metafoor

Antropologen zijn sociale wetenschappers die verschillende culturen over de hele wereld bestuderen; terwijl ze verschillende manieren van leven en zijn bestuderen, blijven ze vaak afstandelijk van de fenomenen in kwestie. Een waarnemer van jezelf worden is als een antropoloog, maar in plaats daarvan bestudeer je je eigen psychologische en fysieke ervaringen.

Effectief zijn als antropoloog betekent je observatievermogen gebruiken. Zonder de fenomenen die je bestudeert te verstoren of te onderbreken, moet je informatie loskrijgen over deze gedachten, emoties, herinneringen en gewaarwordingen.

Als afstandelijke wetenschappelijke waarnemer moet je onpartijdig zijn. Je staat los van deze ervaringen en vermijdt dat je erin opgaat om je perspectief te behouden. Je bent een afzonderlijke waarnemer.

De laatste twee metaforen zijn aangepast van respectievelijk Scarlet (2013) en Stoddard (2013). Je kunt de originele versies vinden in The Big Book of ACT Metaphors: A Practitioner's Guide(Amazon) van Dr. Jill Stoddard en Dr. Niloofar Afari.

3 Eenvoudige ACT-oefeningen en -activiteiten

ACT-interventies zijn meestal het meest effectief als mensen die in behandeling zijn beter worden in het zelfstandig opmerken en labelen van gevoelens en cognities zonder dat er een therapeut bij aanwezig is.

Daarom presenteren we drie nuttige oefeningen om te helpen met praktijken zoals cognitieve defusie en mindful bewustzijn in het dagelijks leven.

Therapeuten kunnen het nuttig vinden om hun cliënten eerst persoonlijk door de volgende oefeningen te leiden en hen dan aan te moedigen om deze zelf te proberen terwijl ze hun dagelijkse activiteiten uitvoeren.

De onafhankelijke beoefening van ACT-activiteiten zoals deze kan worden gefaciliteerd met behulp van digitale blended care tools zoals Quenza (hier afgebeeld), waarmee therapeuten de activiteiten in geschreven of audioformaat kunnen ontwerpen en delen.

Klanten kunnen de activiteiten voltooien met behulp van de technologie die ze bij de hand hebben (bijv. smartphone, computer), ongeacht of ze thuis, onderweg of op kantoor zijn.

1. Acceptatie van gedachten en gevoelens

Deze oefening gaat over het mindful erkennen van onze psychologische ervaringen en cognitieve defusie. Hoewel je het beste minstens vijf tot tien seconden kunt nemen voor de overgang tussen de stappen, is deze oefening vooral intuïtief en zal je tempo zich vanzelf openbaren naarmate je verder komt. Je kunt er gemakkelijk een eigen script van maken.

• Begin met jezelf of je cliënt comfortabel rechtop in een stoel te laten zitten, in een ontspannen houding zonder gekruiste armen of benen.
• Sluit je ogen langzaam en zachtjes en voel dan rustig je adem in en uit je lichaam gaan. Let met een ontspannen onbevangenheid op alle lichamelijke sensaties in je lichaam.
• Neem een paar minuten de tijd om op te merken hoe het voelt in je borstkas, in je longen, als het door je neus, keel en maag beweegt. Maak je geen zorgen over het tempo of de diepte van je ademhaling, en terwijl je de tijd neemt om in het moment te zijn, zullen er andere gedachten langskomen - erken gewoon dat ze bestaan en probeer er binnenin wat ruimte voor te maken.
• Visualiseer jezelf, terwijl je inademt, dat je meer ruimte in je lichaam maakt voor deze gedachten. Besef dat het gewoon gedachten zijn. Herinneringen zijn gewoon herinneringen en emoties zijn gewoon emoties die komen en gaan. Als het helpt, label ze dan voor wat ze zijn en breng je aandacht voorzichtig terug naar je ademhaling.
• Er kunnen ook zorgen of angsten opkomen en die kun je ook labelen voordat je je geest weer naar het heden keert. Misschien betrap je jezelf erop dat je zelfkritische gedachten denkt, maar er is ruimte in je lichaam voor deze gedachten voordat je ze weer loslaat. Kijk of je ze kunt observeren zonder ze als waarheid aan te nemen. Als ze aanhouden, herinner jezelf er dan aan dat je alleen je eigen ervaring observeert.
• Als je klaar bent om af te sluiten, probeer dan te eindigen met een gevoel van onthechte acceptatie. Probeer de hele dag door te denken als een waarnemer in plaats van een reactor.

Dit is aangepast van The Mindfulness and Acceptance Workbook for Anxiety (Forsyth & Eifert, 2016)

2. Niet dit, niet dat oefening

Hier is een korte maar leuke activiteit die is ontworpen om een Zelf-in-Context-perspectief aan te moedigen. Het is eigenlijk een beknopt gedachte-experiment dat de voorbijgaande en toch voortdurende aard van onze gevoelens en gedachten benadrukt.

1. Vertel jezelf of je cliënt om iets te observeren - iets tastbaars en dichtbij kan een goed begin zijn, of je kunt de ademstroom gebruiken als onderdeel van een oefening.
2. Breng je bewustzijn naar het feit dat je onderscheiden bent van dit fenomeen: "Er is die adem, en jij observeert hem."
3. Om dit gevoel van het Zelf als Waarnemer te versterken: "Als je in staat bent om je adem te observeren, kun je je adem niet zijn..."
4. En benadrukken de dynamische aard van het waargenomene, terwijl het zelf onveranderd blijft: "Je adem verandert voortdurend, in en uit, en in zijn eigen aard. Maar de jij die je adem observeert verandert niet."

De oorspronkelijke oefening werd gepresenteerd door Russ Harris op de 2009 ACT World Conference en is hier te vinden.

3. Melk, melk, melk oefening

In 2009 publiceerden Dr. Akihiko Masuda en collega's een artikel waarin ze de cognitieve defusieoefening Milk, Milk, Milk analyseerden. Deze oefening maakt gebruik van woordspelingen om een pijnlijke of hardnekkige gedachte die we misschien te letterlijk nemen en die kan bijdragen aan onrust of angst, cognitief onschadelijk te maken.

Nodig als therapeut je cliënt uit om alle kenmerken op te roepen die hij of zij kan bedenken die verband houden met de gedachte-Masuda et al. (2009) gebruikten natuurlijk "melk". Dus wit, koud, romig, enzovoort.

Laat uw cliënt vervolgens het woord gedurende ongeveer 45 seconden herhaaldelijk uitspreken. Het onderzoek van Masuda en collega's vond dit een effectieve manier om hun deelnemers te helpen de associaties te verwijderen. "Melk, melk, melk" werd zo een reeks willekeurige geluiden met weinig emotionele impact.

Je zou iets kunnen proberen met een meer waargenomen emotionele valentie, zoals "mislukking" of "lelijk". Door de oefening nog een keer te doen, zou je het ongemak van je cliënt met de term moeten verminderen, en na een langere periode kan het helpen om de waargenomen geloofwaardigheid ervan te verminderen.

Je kunt meer over deze oefening vinden in het originele artikel van de onderzoeker: Een parametrische studie van cognitieve defusie en de geloofwaardigheid en het ongemak van negatieve zelf-relevante gedachten.

Andere manieren om ACT toe te passen

ACT is zeker niet beperkt tot één-op-één begeleiding. Als een analytisch en toegepast raamwerk voor gedragsverandering bestrijken de mogelijke toepassingen een breed werkgebied:

• In onderwijscontexten kan ACT worden gezien als een middel om studenten en onderwijsprofessionals te ondersteunen bij de algemene druk van het academische leven (Gillard et al., 2018). Op een breder niveau - niet anders dan Emotionele Intelligentie en Sociaal-Emotioneel Leren - heeft hetminder gerichte potentiële toepassingen wanneer het is ingebed in welzijnscurricula.
• Acceptatie- en commitmenttherapie speelt ook een steeds grotere rol in sportcontexten, waar de invloed op prestaties veelbelovender resultaten heeft laten zien dan hypnosetherapie (Fernández Garcia et al., 2004).
• In het maatschappelijk werk sluiten de belangrijkste uitgangspunten van ACT natuurlijk goed aan bij belangrijke leidende principes zoals het belang van relaties en individuele waardigheid (National Association of Social Workers, 2008). Hier speelt ACT een belangrijke rol bij het helpen van mensen die te maken hebben met vooroordelen en stigmatisering op maatschappelijk niveau.
• Klinisch wordt ACT gebruikt bij de behandeling van verslaving en trauma, wat ons bijna terugbrengt bij individuele therapie (De Groot et al., 2014).

Een goede manier om na te denken over mogelijke ACT-toepassingen is om te kijken naar het fundamentele doel - het bevorderen van psychologische flexibiliteit als middel om het welzijn te vergroten. Met dit en de zes kernprincipes of -processen in gedachten, zullen we waarschijnlijk veel meer ACT-toepassingen zien naarmate de positieve psychologie zich verder ontwikkelt.

Boodschap mee naar huis

Vergeleken met andere gebieden van de positieve psychologie is ACT nog een relatief jonge discipline. Het is nog lang niet de jongste, maar er zijn nog steeds veelbelovende richtingen in opkomst voor de toepassing ervan.

Als ACT iets is waar je je tanden in wilt zetten, lees dan ons artikel Acceptance & Commitment Therapy Training: Top 17 Cursussen voor advies over hoe je je kunt kwalificeren.

Daarnaast hopen we dat er iets bruikbaars voor jezelf of je cliënt tussen de vele bronnen in dit artikel zit, maar als je hebt gezien dat er een superoefening ontbreekt, laat het ons dan weten. Onze Positieve Psychologie Toolkit staat ook vol met werkbladen, oefeningen, meditaties, interventies en informele praktijken die je kunt gebruiken naast meer informatie over de theorie achter elk van deze oefeningen.

Heb je een van deze geprobeerd? Hoe zou je je eigen persoonlijke variant op een van de bovenstaande activiteiten omschrijven? Laat het ons weten in de comments, of stel ons je vragen. Veel plezier met oefenen!

We hopen dat je dit artikel met plezier hebt gelezen. Vergeet niet onze vijf tools voor positieve psychologie gratis te downloaden.